ECLI:NL:RVS:2026:4434

Raad van State

Uitspraak: 29 juli 2026
Zaaknummer: 202306264/4/R3
Rechtsgebied: Bestuursrecht; Omgevingsrecht
Procedure: Hoger beroep

Inhoudsindicatie

Conclusie van staatsraad advocaat-generaal Snijders over schadevergoeding bij schending van het vertrouwensbeginsel in het bestuursrecht. Deze conclusie is een vervolg op zijn eerdere conclusie van augustus 2024. Daarin overwoog hij dat iemand recht heeft op vergoeding van zogenoemde dispositieschade als die heeft vertrouwd op een toezegging van een bestuursorgaan, maar dat bestuursorgaan dat vertrouwen niet kan honoreren en aan andere, zwaarder wegende belangen voorrang geeft. De grote kamer van de Afdeling bestuursrechtspraak kwam in de zaak die tot de conclusie van augustus 2024 leidde, uiteindelijk tot het oordeel dat er geen sprake was van een opgewekt vertrouwen. Daarom kwam de grote kamer niet toe aan de toepassing van de aanbevelingen uit de conclusie in de concrete rechtszaak. Dat was de reden voor de voorzitter van de Afdeling bestuursrechtspraak om advocaat-generaal Snijders in januari 2026 een aanvullende conclusie te vragen over het vertrouwensbeginsel en om zijn eerdere conclusie van augustus 2024 alsnog toe te passen op een andere rechtszaak. In deze nieuwe zaak gaat het om een dwangsom die het college van burgemeester en wethouders van Den Haag heeft opgelegd aan een bedrijf.

Uitspraak

1 Inleiding

Het onderwerp van deze conclusie; de voorgelegde vraag 1.1. Deze conclusie vormt, juridisch-inhoudelijk, een vervolg op mijn conclusie van 21 augustus 2024 in zaak 202301857 over schadevergoeding bij schending van het vertrouwensbeginsel.[1] In die conclusie ben ik ingegaan op de vraag – in één zin gezegd – wanneer, op grond waarvan en in hoeverre bij de bestuursrechter aanspraak op schadevergoeding kan worden gemaakt in het geval dat gerechtvaardigd, aan het bestuursorgaan toerekenbaar vertrouwen over de uitoefening van een bestuursbevoegdheid niet kan of behoeft te worden gehonoreerd wegens zwaarder wegende belangen. Deze vraag is een onderdeel van wat sinds de standaarduitspraak van de Afdeling bestuursrechtspraak over de Amsterdamse dakopbouw uit 2019[2] bekend staat als de ‘derde stap’ die moet worden doorlopen bij de beoordeling van een beroep op het vertrouwensbeginsel in het bestuursrecht (hierna ook wel: de derde stap van de Amsterdamse dakopbouw-uitspraak). In de Amsterdamse dakopbouw-uitspraak is deze vraag onbeantwoord gelaten. 1.2. Hetzelfde geldt voor zaak 202301857 waarin ik mijn conclusie van 21 augustus 2024 nam over deze vraag. In haar uitspraak in die zaak is de Afdeling (grote kamer) namelijk niet aan beantwoording van die vraag toegekomen.[3] Zij oordeelde dat het beroep op het vertrouwensbeginsel in die zaak strandde op de eerste stap van de Amsterdamse dakopbouw-uitspraak. Er was naar het oordeel van de Afdeling geen toezegging of uitlating gedaan, noch een gedraging verricht waaruit betrokkene in de gegeven omstandigheden redelijkerwijs kon en mocht afleiden dat het bestuursorgaan de relevante bevoegdheid op een bepaalde wijze zou uitoefenen.[4] Zij kwam aan de tweede en derde stap van de Amsterdamse dakopbouw-uitspraak om deze reden niet toe. 1.3. In hoofdstuk 11 van mijn conclusie van 21 augustus 2024 ben ik ingegaan op de vraag wat mijn conclusie betekende voor de bepaling van de schadevergoeding in de concrete zaak van die conclusie. In de onderhavige zaak is mij door de Voorzitter van de Afdeling bestuursrechtspraak de vraag voorgelegd wat mijn conclusie van 21 augustus 2024 betekent voor de bepaling van de schadevergoeding in deze zaak. Die vraag zal ik hierna beantwoorden. Inhoud van deze conclusie; leeswijzer 1.4. Voordat ik aan die beantwoording toekom, zal ik hierna in hoofdstuk 2 eerst de feiten en het procesverloop van deze zaak weergeven, met vermelding van de relevante beslissingen, oordelen en standpunten, en daarna in hoofdstuk 3 de hoofdzaken van mijn conclusie van 21 augustus 2024, voor zover voor de onderhavige zaak van belang. In laatstgenoemd hoofdstuk ga ik mede in op enkele reacties op en ontwikkelingen na de conclusie, die inmiddels van bijna twee jaar geleden dateert. In hoofdstukken 4 en 5 beantwoord ik beredeneerd de voorgelegde vraag. De inzet van deze zaak 1.5. In deze zaak heeft de Afdeling bij tussenuitspraken beslist dat namens het college het aan hem toerekenbare, gerechtvaardigde vertrouwen bij Keizerrijk is gewekt dat Keizerrijk een perceel als parkeergelegenheid kon gebruiken voor door haar te realiseren woningen. Het college heeft te kennen gegeven dit vertrouwen niet te willen honoreren. Inzet van de zaak in dit stadium van de procedure is in de eerste plaats welke schade Keizerrijk hierdoor lijdt.

Lees de hele uitspraak met een gratis account

Alle rechtsoverwegingen, de toegepaste wetsartikelen en de gerelateerde uitspraken.

Ik heb al een account Maak gratis account