Het CAK moet op grond van artikel 6.2.6 van de Wlz vóór 1 juli6De aanleverdatum zoals overeengekomen tussen partijen is gevolgd voor het verantwoordingsjaar 2022 en geldt voor de bestuurlijke verantwoording en de bestuurlijke verantwoording burgerregelingen. Deze datum kan afwijken van de aanleverdata die gelden voor andere onderdelen van het financieel verslag. van het jaar volgend op het verantwoordingsjaar bij het Ministerie van VWS en de NZa de volgende verantwoordingsdocumenten, inclusief de accountantsproducten, aanleveren:
een financieel verslag;
een uitvoeringsverslag.
In de hierna opgenomen paragrafen zijn deze onderdelen uitgewerkt.
Het object van onderzoek van dit protocol (de bestuurlijke verantwoording) wordt behandeld in paragraaf 4.2 en verder.
Het financieel verslag bestaat uit vier financiële verantwoordingen. Alleen de derde verantwoording valt onder de reikwijdte van dit protocol:
een financiële verantwoording van de uitvoeringsorganisatie (hierna aangeduid als: de jaarrekening);
een financiële verantwoording over de uitvoering van de subsidieregeling ‘medisch noodzakelijke zorg aan onverzekerden’;
een bestuurlijke verantwoording;
een bestuurlijke verantwoording burgerregelingen.
Voor nadere details wordt verwezen naar het model paragraaf 2.1.
Het uitvoeringsverslag wordt bijgevoegd bij de oplevering van de jaarrekening door het CAK. De eisen die gesteld worden aan het uitvoeringsverslag zijn nader uitgewerkt in de Regeling bezoldiging beheerskosten zelfstandige bestuursorganen VWS 2018 en het accountantsprotocol als bijlage hiervan. Het uitvoeringsverslag valt buiten de reikwijdte van dit protocol.
Het object van het accountantsonderzoek betreft de bestuurlijke verantwoording 2022. Het CAK stelt de bestuurlijke verantwoording op in overeenstemming met de vereisten van het model.
De bestuurlijke verantwoording van de wettelijke regelingen en taken (zie paragraaf 1.1) bestaat uit drie componenten:
matrix bestuurlijke verantwoording van in- en uitgaande financiële stromen op kasbasis en toelichtingen daarop;
financiële overzichten van de activa en passiva van de financiële stromen en toelichtingen daarop;
andere informatie die bestaat minimaal uit de volgende onderdelen:
voorwoord en inleiding;
de verantwoording over de ordelijkheid en controleerbaarheid van het gevoerde financieel beheer van de wettelijke taken (inclusief de invulling van de doelmatigheid);
de verantwoording over de borging van de rechtmatigheid van de financiële stromen;
de bestuursverklaring met eventuele bijlagen;
de kengetallen en prestatie-indicatoren;
de verantwoording over klachten en bezwaar;
de verantwoording over de opvolging verbeterpunten vorige verslagjaar – NZa;
de verantwoording over de uitvoering hersteloperatie Kinderopvangtoeslag (KOT).
Voor de verantwoording van de financiële stromen maakt het CAK gebruik van de matrix bestuurlijke verantwoording. De matrix geeft aan bij welke financiële stromen (op kasbasis) het CAK is betrokken, wat de omvang is van deze financiële stromen, welke taken en verantwoordelijkheden het CAK heeft ten aanzien van deze financiële stromen en welke voorbehouden gelden in verband met de opdrachtverstrekking en gegevensaanlevering door derden. In de kolom bestuurlijke verantwoording geeft het CAK aan hoe en in hoeverre de rechtmatigheid van de financiële stromen door het CAK is gewaarborgd.
De matrix is uitgewerkt in de bijlage bij het model, bijlage 3 ‘Model Matrix bestuurlijke verantwoording NZa’. De matrix die een rol speelt bij de concrete invulling van het rechtmatigheids-en doelmatigheidsbegrip bij het CAK, geven de volgende financiële stromen weer op kasbasis:
Doorlopende regelingen en taken:
Financiering van de Wlz-erkende instellingen;
Eigenbijdrageregeling Wlz;
Eigenbijdrageregeling Wmo;
Afdracht interest geldmiddelen Flz en Wmo.
In de bestuurlijke verantwoording worden financiële overzichten inclusief toelichtingen opgenomen van de activa en passiva van de financiële stromen van de door het CAK uitgevoerde wettelijke taken in het verantwoordingsjaar (inclusief vergelijkende cijfers) op basis van het toerekeningsbeginsel, in totaal- en in specificatieoverzichten per regeling. Van deze activa en passiva worden verloopoverzichten met balansstanden, balansmutaties en vergelijkende cijfers en toelichtingen opgenomen van vorderingen en schulden (minimaal verloopoverzichten van de rekening-courantposities en de openstaande vorderingen inclusief een uitsplitsing van deze openstaande vorderingen naar ouderdom voor de posten die betrekking hebben op de Wlz en Wmo).
Het CAK neemt in de financiële overzichten van de activa en passiva op basis van het toerekeningsbeginsel debiteurenvorderingen op. Deze vorderingen worden gewaardeerd tegen nominale waarde. Er wordt in dit onderdeel van de bestuurlijke verantwoording geen voorziening voor oninbaarheid opgenomen voor de debiteurenvorderingen, omdat het risico voor oninbaarheid voor rekening van het desbetreffende fonds of gemeente is. Het CAK neemt in de toelichting van de financiële verantwoording een analyse op van de debiteurenpositie gewaardeerd tegen reële waarde (inclusief toelichting van eventuele schattingen), alsmede een nadere toelichting inzake juistheid, volledigheid en bestaan van de debiteurenpositie teneinde de voorziening voor oninbaarheid te kunnen bepalen. Zie verder paragraaf 4.3.3.3 ten aanzien van de specifieke toetsingscriteria.
De te hanteren sjablonen en modellen in de bestuurlijke verantwoording worden vooraf met partijen afgestemd. De te hanteren uitgangspunten en waarderingsgrondslagen zijn opgenomen in bijlage 1 ‘Toelichtingen en waarderingsgrondslagen’ van het model.
De andere informatie in de bestuurlijke verantwoording bestaat minimaal uit bovengenoemde onderdelen a tot en met h. Onderdeel a het voorwoord en de inleiding spreken hierbij voor zich. De verantwoording bij overige onderdelen worden onderstaand nader beschreven.
In dit onderdeel beschrijft het CAK in hoeverre de organisatorische maatregelen ter borging van de rechtmatigheid gedurende het verantwoordingsjaar 2022 hebben gefunctioneerd. Voor een nadere toelichting op de minimaal voorgeschreven inhoudelijke aandachtpunten in de bestuurlijke verantwoording wordt verwezen naar paragraaf 3.1 van het model. Ten aanzien van de invulling van het doelmatigheidsbegrip wordt verwezen naar paragraaf 3.1 ad 7 van het model.
Bij de verantwoording over de borging van de rechtmatigheid geeft het CAK aan op welke manier en in hoeverre de rechtmatigheid van de in de bestuurlijke verantwoording opgenomen financiële stromen is gewaarborgd.
Gelet op de positie en de taken van het CAK is het rechtmatigheidsbegrip naar de 4 specifieke taken en regelingen, zoals opgenomen in paragraaf 1.1, onder te verdelen. Als in deze taken en regelingen wordt voldaan aan de voorschriften van de wet- en regelgeving, dan zijn de betreffende processen en de daaruit voortvloeiende financiële stromen als rechtmatig aan te merken.
Voor specifieke taken en regelingen zijn de beoordelings- respectievelijk toezichtstaken verdeeld tussen het Ministerie van VWS en de NZa (zie het model paragraaf 1.3 en 1.4). In de paragrafen van hoofdstuk 4 in het model is het rechtmatigheidsbegrip per taak of regeling uitgewerkt. Ook wordt aangegeven hoe dit begrip concreet ingevuld moet worden, met een directe koppeling naar de betreffende financiële stroom. De ‘matrix bestuurlijke verantwoording NZa’ vormt hierbij een hulpmiddel om de financiële stromen, taken en verantwoordelijkheden van het CAK schematisch weer te geven.
In de bestuursverklaring geeft de Raad van Bestuur van het CAK aan of de informatie in de bestuurlijke verantwoording een getrouw beeld geeft van de uitvoering van de wettelijke taken, in overeenstemming met het model en de voor het CAK geldende wet- en regelgeving.
Het CAK moet in de bestuurlijke verantwoording een aantal kengetallen en prestatie-indicatoren voor het verslagjaar en voor zover van toepassing het jaar voorafgaand aan het verslagjaar opnemen. Deze kengetallen en prestatie-indicatoren zijn in bijlage 4 ‘Definities kengetallen en prestatie-indicatoren’ in het model opgenomen.
Met het oog op eventuele controles achteraf legt het CAK duidelijk intern vast, hoe de aan de kengetallen en prestatie-indicatoren ten grondslag liggende gegevens tot stand zijn gekomen.
In het kader van de tijdige vaststelling en inning van de eigen bijdrage Wlz en Wmo bij de cliënt zijn er specifieke werkafspraken gedefinieerd in de Regeling langdurige zorg (artikel 7.12, 7.13 en 7.14) en de Uitvoeringsregeling Wmo 2015 (hoofdstuk 2a) ten aanzien van de uitwisseling van gegevens tussen het CAK en de zorgkantoren en het CAK en de gemeenten. Het CAK besteedt in de bestuurlijke verantwoording 2022 als onderdeel van het ketenmanagement aandacht aan:
de tijdige aanlevering van gegevens (van cliënten die noodzakelijk zijn voor de vaststelling en inning van de eigen bijdrage Wlz en Wmo) aan het CAK;
de organisatie en uitkomst van periodieke bestandvergelijkingen van de administraties (houdende de relevante gegevens van cliënten) met zorgkantoren en gemeenten;
de door het CAK genomen acties inclusief terugkoppeling aan zorgkantoren en gemeenten, naar aanleiding van mogelijke problematiek bij het in samenwerkingsverband tijdig opleggen van de eigen bijdrage aan de cliënt.
Het CAK geeft in de bestuurlijke verantwoording aan op welke wijze in de organisatie is verankerd dat alle klachten en bezwaar van cliënten op een cliëntgerichte manier en zo spoedig mogelijk worden behandeld. Het CAK moet de klachten en bezwaar zorgvuldig behandelen overeenkomstig het bepaalde in hoofdstuk negen van de Algemene wet bestuursrecht (Awb).
In de bestuurlijke verantwoording besteedt het CAK aandacht aan de organisatorische borging van de klachten- en bezwaarbehandeling binnen het CAK. Hierbij besteedt het CAK aandacht aan de wijze waarop zij bewaakt dat klachten en bezwaar zorgvuldig volgens de voorschriften van de Awb worden afgehandeld. Het CAK geeft in de bestuurlijke verantwoording aan op welke wijze lering wordt getrokken uit de ontvangen klachten en bezwaar en tot welke concrete verbeteringen in procedures en dergelijke dit heeft geleid.
Het CAK geeft hierbij in een totaaloverzicht toelichting op de stand van zaken en de voortgang op de opvolging van verbeterpunten in de uitvoering van de wettelijke taken door het CAK waarover de NZa heeft gerapporteerd in de toezichtsrapportage(s) in voorgaand jaar en ook eerdere jaren indien die rapportagepunten nog niet zijn afgewikkeld. Daarnaast dient een overzicht van (nog) niet opgevolgde onrechtmatigheden, fouten en onzekerheden te worden verantwoord (van voorgaand verslagjaar en eerdere jaren).
In bijlage 5 van het model is in detail beschreven wat deze verantwoording omvat en waar deze verantwoording aan moet voldoen.
De externe accountant toetst of de in de bestuurlijke verantwoording 2022 opgenomen bedragen in de matrix bestuurlijke verantwoording en de financiële overzichten van de activa en passiva en de toelichtingen daarop in alle van materieel belang zijnde aspecten juist en volledig zijn weergegeven en toetst of de opgenomen financiële stromen in de matrix bestuurlijke verantwoording rechtmatig zijn, in overeenstemming met de voor het CAK van toepassing zijnde wet- en regelgeving zoals vastgelegd in het Model jaarverslaggeving CAK bestuurlijke verantwoording 2022.
In de bijlagen bij het model zijn de verslaggevingsvoorschriften voor het CAK uitgewerkt. Deze voorschriften fungeren tevens als toetsingscriteria voor het onderzoek van de externe accountant, zie ook:
bijlage 1: Toelichtingen en waarderingsgrondslagen;
bijlage 2: Juridisch kader met wet- en regelgeving en overige beleidsstukken;
bijlage 3. Model matrix bestuurlijke verantwoording NZa;
bijlage 4 Definities kengetallen en prestatie-indicatoren;
bijlage 5 Verantwoording uitvoering hersteloperatie Kinderopvangtoeslag.
Voor wat betreft de in het model gebruikte begrippen getrouwheid, (financiële en procedurele) rechtmatigheid en doelmatigheid baseert de accountant zich op de uitwerking van deze begrippen in hoofdstuk 3.1, 3.2 en 3.3 van het model.
De controle van de accountant richt zich uitsluitend op de financiële rechtmatigheid, met uitzondering van de volgende procedurele rechtmatigheidsaspecten:
de procedures inzake het opvolgen en/of oplossen van (technische) storingen of signaleringslijsten (functionele uitvalbakken) bij het opleggen van eigen bijdragen ter voorkoming van stapelfacturen;
de procedures inzake de informatie- en onderzoeksplicht, door middel van het verrichten van periodieke bestandvergelijkingen en het opvolgen en oplossen van signaleringslijsten hierbij, zodat de opgelegde eigen bijdragen op de juiste informatie zijn gebaseerd en gevolgen van foutieve registratie voor cliënten worden beperkt;
procedures inzake het tijdig, binnen de wettelijke opleggings- en herzieningstermijnen van eigen bijdragen Wlz en Wmo, beschikken van de eigen bijdragen aan de cliënt7Het betreft hier puur de taken die onder de directe verantwoordelijkheid en binnen de invloedsfeer van het CAK vallen. ter voorkoming van het afboeken van de baten van de inning van de eigen bijdragen voor geleverde Wlz- en Wmo-zorg richting het Flz respectievelijk de gemeenten;
de procedures inzake de incasso-inspanningen ter voorkoming van het afboeken van vorderingen.
Van de accountant wordt verwacht dat hij de toetsing van genoemde procedurele rechtmatigheidsaspecten in zijn controle op de financiële rechtmatigheid integreert. Uitgangspunt hierbij vormt de verantwoording die het CAK over deze vier aspecten aflegt in de bestuurlijke toelichting als onderdeel van de matrix (zie voor begrippenkader hoofdstuk 3.3 van het model). Geconstateerde bevindingen (afwijkingen ten opzichte van de verantwoording van het CAK terzake) hoeft hij echter niet mee te wegen in zijn eindoordeel over de financiële rechtmatigheid, of op te nemen in zijn controleverklaring. Hij rapporteert hierover uitsluitend in het accountantsverslag.
In hoofdstuk 2 en paragraaf 4.2 is reeds het doel van het accountantsonderzoek en het object van het onderzoek beschreven.
De accountant geeft in zijn controleverklaring een totaaloordeel over het getrouwe beeld van deze financiële overzichten af. Zie hoofdstuk 5 voor de uitwerking van dit oordeel in de verklaring.
De accountant richt zich bij dit onderdeel van het accountantsonderzoek op de getrouwe weergave alsmede de rechtmatigheid van de opgenomen financiële stromen in de matrix bestuurlijke verantwoording. De accountant richt zijn onderzoek in per financiële stroom. Voor wat betreft het rechtmatigheidsbegrip van de financiële stromen in de matrix bestuurlijke verantwoording baseert de accountant zich op hoofdstuk 4 van het model. In dat hoofdstuk is per financiële stroom het normenkader voor waardering, verslaggeving en de concrete invulling van de rechtmatigheid van de wettelijke taken uitgewerkt. Het CAK hanteert dit normenkader om zich over de betreffende financiële stroom te verantwoorden in de bestuurlijke verantwoording. Daarnaast moet in de documentatie van het CAK voor de accountant duidelijk herleidbaar zijn hoe het CAK wet- en regelgeving heeft geïmplementeerd ten aanzien van de uitvoering van de wettelijke taken.
Inzake de ontvangsten of eventuele correcties op nog resterende balansposities op 31 december 2020 in verband met de afloop van de AWBZ kunnen deze worden verantwoord via de geldstroom van de Wlz, wel dienen fouten en onzekerheden die worden geconstateerd apart te worden benoemd in het accountantsrapport.
De externe accountant hanteert het normenkader als uitgangspunt voor het rechtmatigheidsonderzoek dat hij uitvoert. De accountant bepaalt de specifieke toetspunten en toetst of het CAK de wettelijke taken overeenkomstig het normenkader rechtmatig heeft uitgevoerd. Uit de vastleggingen in het accountantsdossier moet duidelijk herleidbaar zijn welke specifieke toetspunten de accountant voor zijn onderzoek heeft gebruikt. Ook richt de externe accountant zich hierbij op specifieke zaken die spelen in het verslagjaar, zoals beleidsaanpassingen of aflopende, nieuwe of gewijzigde taken en regelingen.
De analyse van de debiteurenpositie is onderdeel van de controlewerkzaamheden van de externe accountant. De externe accountant stelt vast dat de analyse van de debiteurenpositie is opgesteld aan de hand van de uitkomsten van het reguliere proces debiteurenbeheer, conform het interne protocol ‘Oninbaar verklaren en matigen invorderingen’ en conform de ‘Beleidsregels CAK inkorten termijnen of niet verschuldigd zijn eigen bijdrage Wlz en Wmo 2015’.
Bij het reguliere debiteurenbeheer proces voert het CAK sinds oktober 2019 maandelijkse zichtbare controles uit op de aanwezigheid van volledige en juiste brondocumentatie bij de vastgestelde debiteurenprofielen en stelt het CAK ook vast dat voldaan is aan de inspanningsverplichtingen conform de procedures in het interne protocol ‘Oninbaar verklaren en matigen invorderingen’. De externe accountant stelt vast dat het bovengenoemde van toepassing zijnde reguliere procedures van het debiteurenbeheer, het protocol en de beleidsregels aantoonbaar (middels vastleggingen) zijn nageleefd door het CAK om te komen tot de verantwoorde debiteurenpositie met toelichting daarop. Hierbij wordt benadrukt dat het zorgvuldig en aantoonbaar volgen van het interne protocol ‘Oninbaar verklaren en matigen invorderingen’ en de ‘Beleidsregels CAK inkorten termijnen of niet verschuldigd zijn eigen bijdrage Wlz en Wmo 2015’ door het CAK onder andere willekeurige toepassing voorkomt8Het volgen van het protocol en de beleidsregels heeft als doel dat cliënten in gelijke omstandigheden gelijkwaardig worden behandeld. en de rechtmatigheid van de debiteuren-afboekingen waarborgt.
Voor wat betreft de definities van fouten (afwijkingen) en onzekerheden en de toe te passen materialiteit baseert de accountant zich op de uitwerking van deze begrippen in hoofdstuk 3.5 van het model. De accountant streeft met zijn onderzoek erna een redelijke mate van zekerheid te verkrijgen dat de bestuurlijke verantwoording als geheel geen afwijking van materieel belang bevat. Indien het begrip redelijke mate van zekerheid bij het gebruik van statistische technieken gekwantificeerd moet worden, moet worden uitgegaan van een betrouwbaarheid van 95% dat de bewering juist is dat de bestuurlijke verantwoording geen grotere fout of onzekerheid in de controle bevat dan de hieronder beschreven goedkeuringstoleranties.
Ten aanzien van de goedkeuringstoleranties voor het totaaloordeel van de externe accountant over de getrouwheid (juiste en volledige weergave) van de in de bestuurlijke verantwoording opgenomen bedragen in de matrix bestuurlijke verantwoording en in de financiële overzichten van activa en passiva wordt in dit protocol geen materialiteit voorgeschreven. Er wordt verwacht dat de externe accountant deze bepaalt rekening houdend met de voor hem geldende beroepsvoorschriften (in het bijzonder de NV COS), zijn eigen professional judgement en het doel van de opdracht. De accountant rapporteert in het accountantsverslag over de gehanteerde controletoleranties in dit kader (zie hoofdstuk 6)
Ten aanzien van de rechtmatigheid geeft de externe accountant oordelen af per financiële stroom. Om te kunnen vaststellen of voor de opgenomen in- en uitgaande financiële stromen in de matrix bestuurlijke verantwoording aan de financiële rechtmatigheidseisen is voldaan, moet de externe accountant uitgaan van de onderstaande goedkeuringstoleranties in tabel 1. ‘Goedkeuringstoleranties rechtmatigheid per financiële stroom’. De genoemde toleranties betreffen die voor fouten en onzekerheden.
Controledeelgebied
Tolerantie
Referentie naar ‘het model’ paragraaf
Betalingen van zorgaanspraken Wlz
1% van het totaal van de Wlz-betalingen in het verslagjaar
4.2.1.1
Afdracht eigen bijdragen Wlz
1% van de in totaal opgelegde eigen bijdragen Wlz in het verslagjaar
4.2.1.2
Afdracht eigen bijdragen Wmo
1% van de in totaal opgelegde eigen bijdragen Wmo in het verslagjaar
4.2.2.1
Interest geldmiddelen Flz en Wmo
1% van het totaal van de verantwoorde interest geldmiddelen Zvf in het verslagjaar
4.2.1.3
Bron: de NZa
Doordat er sprake is van gecombineerde oordelen, zowel over het getrouwe beeld als over de rechtmatigheid, bestaat het risico dat de goedkeuringstolerantie voor de rechtmatigheid van een individuele financiële stroom hoger is (in geldbedrag) dan de tolerantie voor het getrouwe beeld van het geheel van de financiële overzichten (in geldbedrag). In dat geval geldt dat de tolerantie voor de rechtmatigheid van een individuele financiële stroom gelijk wordt gesteld aan de tolerantie voor de getrouwe beeld van het geheel van de financiële overzichten. De rechtmatigheidstolerantie wordt dan als het ware 'afgetopt' op het maximum van de getrouwbeeldtolerantie (even nauwkeurig).
De accountant voert zelfstandig onderzoek uit naar de rechtmatigheid. Dit houdt in dat wanneer de accountant niet vast kan stellen of posten of delen van posten rechtmatig zijn, hij deze opneemt als onzekerheid in zijn controle. Hiervoor hanteert hij de relevante bepalingen uit NV COS om eventuele aanpassingen in zijn oordeel te verwerken.
De externe accountant neemt in het accountantsrapport een foutentabel op. Geconstateerde fouten die niet gecorrigeerd zijn, moeten – ongeacht hun omvang – in de foutentabel worden vermeld.
De externe accountant neemt geconstateerde fouten en/of onzekerheden beneden € 10.000 niet afzonderlijk op in de foutentabel, maar als één bedrag9Als voorwaarde hierbij geldt dat uit het accountantsdossier de individuele fout(en), de foutoorza(a)k(en) en de optelsom daarvan tot de ondergrens van het rapporteringsbedrag van geconstateerde fouten en onzekerheden herleidbaar moet zijn..
Fouten in de verantwoording
Onzekerheden in de controle
Bron: de NZa
Bij de tabel geeft de externe accountant een toelichting waarin hij vermeldt wat de oorzaak en aard van de fouten en onzekerheden is.
De andere informatie in de bestuurlijke verantwoording bestaat minimaal uit acht onderdelen met eventuele bijlagen zoals genoemd in 4.2 van dit protocol.
De accountant stelt conform Standaard 720 vast of de andere informatie in de bestuurlijke verantwoording:
verenigbaar is met de matrix bestuurlijke verantwoording, de financiële overzichten, en daar bijhorende verloopoverzichten en toelichtingen en geen materiële afwijkingen bevat;
alle informatie bevat die is vereist en voldoet aan de inrichtingsvoorschriften zoals opgenomen in het model.
Artikel 4
Te hanteren uitgangspunten
Onderdeel van Protocol Accountantsonderzoek CAK bestuurlijke verantwoording 2022· Gezondheidsrecht en farmaceutisch recht
Deze tekst geldt sinds 28 maart 2023