Bij monumenten en in het Beschermd Dorpsgezicht is het niet mogelijk om vergunningsvrij bouwwerken te realiseren. Door de wetgever is hier vanzelfsprekend voor gekozen om de monumentale of cultuurhistorische waarde van het pand of het gebied te beschermen. Als de monumentale en cultuurhistorische waarden niet in het geding zijn of door het bouwen juist worden versterkt, is er geen reden om geen medewerking te verlenen aan een afwijking van het bestemmingsplan. Immers, het doel van de wetgever om geen vergunningsvrije bouwwerken toe te staan is het voorkomen van aantasting van de cultuurhistorische of monumentale waarde. Als deze door de extra bebouwing niet wordt aangetast, is er geen aanleiding om geen medewerking te verlenen aan een afwijking. Bovendien kunnen dergelijke bouwwerken elders overal vergunningvrij worden gerealiseerd.
Voorgesteld wordt dan ook om door middel van het afwijkingenbeleid de mogelijkheden voor vergunningvrij bouwen ook voor het Beschermd Dorpsgezicht en/of monumenten te laten gelden. Het grote verschil is echter dat er in deze gevallen wel een planologische afwijking en omgevingsvergunning bouwen (bouwvergunning) moet worden verleend. Hiermee houdt de gemeente grip op wat er gebeurt. De monumentale waarden worden beschermd en versterkt omdat er alleen afwijking mogelijk is bij een positief advies van de BEL Commissie Ruimtelijke Kwaliteit. Hiermee wordt voldaan aan de doelstellingen van de Monumentenwetgeving.
Door de afwijking te koppelen aan de mogelijkheden voor vergunningvrij bouwen, is er in de situatie van monumenten ook een bovengrens aangegeven van de mogelijkheden tot afwijking van het bestemmingsplan.
Afwijking wordt dan in dit kader alleen verleend indien:
- de afwijking niet strijdig is met de uitgangspunten van het bestemmingsplan en
- de afwijking niet strijdig is met het algemeen belang en
- de afwijking omwonenden/belanghebbenden niet onevenredig in hun belangen schaad en
- het gaat om bijbehorende bouwwerken zoals genoemd in bijlage 2, artikel 2 Bor en
- er een positief advies is van de BEL Commissie Ruimtelijke Kwaliteit (welstand en monumentencommissie)
- er een monumentenvergunning is verleend. (het gaat namelijk ook om rijksmonumenten)
Artikel 3
Bij rijks- en gemeentelijke monumenten en in het Beschermd Dorpsgezicht staat de wettelijke taak tot behoud en versterking van de monumentale waarden te allen tijde voorop. Hier geldt dat bouwmogelijkheden die elders vergunningsvrij mogelijk zijn, toegestaan kunnen worden door middel van een planologische afwijking. Belangrijkste toetsingsgrond bij een dergelijke planologische afwijking is het behoud en versterking van de genoemde waarden
Onderdeel van Beleidsregels Planologische Afwijkingen