De Tweede Kamer heeft op 29 maart 2006 tijdens een Algemeen Overleg over het bovenregionaal vervoer Valys uitgesproken dat bij aanwezigheid van collectief vervoer geen persoonsgebonden budget hoeft te worden verstrekt aangezien het niet de bedoeling is het collectief vervoer in gevaar te brengen. Om dezelfde reden heeft de Oosterschelderegio het primaat van de vervoersvoorzieningen neergelegd bij de Regiotaxi (zie ook § 2.1.2 en § 6.1.2).
Voor de voorzieningen die vergelijkbaar zijn met het openbaar vervoer, zoals het collectief vervoer, geldt dat uitsluitend rekening gehouden moet worden met de verplaatsingen in de directe woon- en leefomgeving. Artikel 15, lid 1 van de verordening bepaalt hierover: “Met het oog op het zich lokaal verplaatsen per vervoermiddel, kan een individuele voorziening worden getroffen ten aanzien van het verplaatsen over de korte afstand rond de woning en het verplaatsen over de langere afstand binnen de directe woon- en leefomgeving". Een vervoersvoorziening bestemd voor bovenregionaal vervoer is daarom alleen mogelijk op basis van artikel 16 van de Verordening waarbij het gaat om een bovenregionaal contact, dat uitsluitend door de aanvrager zelf bezocht kan worden, terwijl dit bezoek voor de aanvrager noodzakelijk is om dreigende vereenzaming te voorkomen.
Voor het lokale vervoer hebben de gemeenten in de Oosterschelderegio de “Regiotaxi” opgezet. Met de Regiotaxi kan per rit maximaal 30 kilometer worden afgelegd tegen een gesubsidieerd tarief (vergelijkbaar met openbaar vervoertarief). Verder geldt daarbij dat het vertrek- of eindpunt van de rit binnen de Oosterschelderegio moet liggen. Met de Regiotaxi wordt de reis in kilometers berekend en afgerekend. Per rit betaalt de pashouder een bijdrage die bestaat uit een basistarief en een tarief per gereden kilometer. Kinderen tot 4 jaar reizen gratis mee.
De jurisprudentie van de Centrale Raad van Beroep heeft aangegeven welke omvang in kilometers geboden moet worden: “De te verstrekken vervoersvoorziening zal maatschappelijke participatie door middel van lokale verplaatsingen met ten minste een omvang per jaar van 1500 kilometer met een bandbreedte tot 2000 kilometer mogelijk maken.”Op basis van dit artikel moet iedereen ten minste 1500 kilometer, met een uitloop (bandbreedte) van 500 km, af kunnen leggen met de combinatie van andere voorzieningen die zijn verstrekt.” )
Uitspraken van de Centrale Raad van Beroep in 2009 geven aan dat ook het frequente vervoer naar medische bestemmingen, als daar op basis van bijvoorbeeld de Zorgverzekeringswet of de AWBZ geen vergoeding voor mogelijk is, in principe onder de compensatieplicht in het kader van de Wmo vallen. Bovendien heeft de Centrale Raad van Beroep aangegeven dat wie aan kan tonen een grotere vervoersbehoefte te hebben dan de bandbreedte tot 2000 km, ook voor het meerdere gecompenseerd kan worden, zij het met de beperking van “lokale verplaatsingen” zodat er geen verschil hoeft te bestaan tussen mensen die met een collectief vervoersysteem onbeperkt kunnen reizen (tegen reguliere kosten) en personen die een andere vervoersmogelijkheid nodig hebben. Het resultaat zal, als dat aantoonbaar is, dus meer moeten bieden dan de maximale bandbreedte.
Bij het vervoer is de vervoersbehoefte een relevante factor om te beoordelen of een bepaalde voorziening wel adequaat is. Het is daarom van belang de vervoersbehoefte zorgvuldig te inventariseren.
De Regiotaxi is bestemd voor het lokale vervoer. Voor het bovenregionale vervoer is de Rijksoverheid verantwoordelijk. Voor dit vervoer is een systeem opgezet, genaamd Valys. Valys is bedoeld voor sociaal recreatieve uitstapjes op bovenregionale afstanden. Bovenregionaal betekent dat de bestemming óf het vertrekpunt van de reis op meer dan vijf openbaar vervoerzones van het woonadres ligt. Men komt in aanmerking voor de Valys-pas als men beschikt over:
• een bewijs van de gemeente dat hij recht heeft op een vervoersvoorziening;
• een bewijs van de gemeente dat hij recht heeft op een rolstoelvoorziening of scootmobiel;
• een gehandicaptenparkeerkaart van zijn gemeente; of
• een OV-begeleiderskaart van de Nederlandse Spoorwegen
Met Valys kan een reis worden geboekt van deur tot deur, al dan niet in combinatie met het openbaar vervoer. Als met de taxi wordt gereisd, geldt een gereduceerd tarief per kilometer totdat het kilometerbudget op is. Daarboven geldt een tarief per kilometer wat altijd nog minder is dan het reguliere taxitarief. Het kilometerbudget is afhankelijk van de medische situatie van de aanvrager en is 750 km per jaar (standaardbudget) of 2250 km per jaar (hoog budget). Als met de trein wordt gereisd, dan kan de NS helpen bij het in-, uit- en overstappen, ook wel assistentieverlening genoemd. Deze assistentie kan zowel aangevraagd worden bij de NS als bij Valys. Bij Valys mag 1 begeleider gratis worden meegenomen. Meer informatie over Valys is terug te vinden op www.valys.nl. Ook voor actuele tarieven kijkt men op deze website.
Hoofdstuk 6
Artikel 6.1.6
Beperkingen aan vervoersvoorziening
Onderdeel van Beleidsregels maatschappelijke ondersteuning gemeente Borsele 2012