In de Algemene bijstandswet (Abw) waren alleenstaande ouders met een kind jonger dan 5 jaar categoriaal ontheven van de arbeidsverplichting. In de Wet werk en bijstand (WWB) is de nadruk gelegd op de activering in plaats van de inkomenszekerheid, ook voor alleenstaande ouders en daarom is de categoriale ontheffing komen te vervallen. Alleenstaande ouders hebben, zoals blijkt uit artikel 9 WWB evenals alle andere bijstandsgerechtigden een arbeids- en reïntegratieverplichting. Wel is bepaald in de WWB (artikel 9, lid 2 WWB) dat het college aan alleenstaande ouders een individuele ontheffing van de sollicitatie- en/of reïntegratieplicht kan verlenen op grond van dringende redenen. Daaronder vallen ook zorgtaken, voor zover hiermee geen rekening kan worden gehouden door middel van een reïntegratievoorziening.
Daarnaast is in artikel 9, lid 4 van de WWB geregeld dat de verplichting om algemeen geaccepteerde arbeid te aanvaarden alleen wordt opgelegd aan de alleenstaande ouder met kinderen tot 12 jaar, nadat het college zich genoegzaam heeft overtuigd van de beschikbaarheid van passende kinderopvang, de toepassing van voldoende scholing en de belastbaarheid van de betrokkene.
Maatwerk is van belang voor deze groep. Daarmee wordt zo goed mogelijk voorkomen dat de afstand tot de arbeidsmarkt toeneemt door een te lange afwezigheid uit het arbeidsproces. Vanuit het oogpunt van een verantwoorde zorg voor de kinderen moet de gemeente er wel voor zorgen dat er adequate voorzieningen worden aangeboden die een combinatie mogelijk maakt van betaalde arbeid en zorg voor de kinderen. Deze voorzieningen hebben betrekking op toereikende kinderopvang en op de eisen die aan regulier werk worden gesteld, zoals reistijden en werktijden.
Door een zorgvuldige, op de persoon toegesneden, afweging wordt willekeur voorkomen. Op deze wijze worden waarborgen geschapen voor een verantwoorde combinatie van reïntegratie en betaalde arbeid met de opvoeding van kinderen.
Hoofdstuk 2
Artikel 2.1
Ontheffing in de Wet werk en bijstand tot 1 januari 2009
Onderdeel van Beleidsregels m.b.t. de (ontheffing van de) arbeidsverplichting van alleenstaande ouders