De gemeente Oldebroek heeft momenteel geen beleid met betrekking tot de ontheffing van de arbeidsverplichting. Om hier meer duidelijkheid in te krijgen worden de volgende richtlijnen voorgesteld:
4.3.1 Dringende redenen, artikel 9 lid 2 WWB
Een ontheffing van de arbeidsverplichting (actieve sollicitatieplicht en reïntegratieverplichting) wordt alleen verleend, indien daarvoor dringende redenen zijn en er geen voorziening als bedoeld in artikel 7 lid 1 onderdeel a WWB is te treffen ter effectuering van de arbeidsverplichtingen en hoogstens voor de duur van het ontbreken van een dergelijke voorziening. Hierbij wordt gedoeld op alleenstaande ouders met kinderen in de leeftijd vanaf 5 jaar (dus als artikel 9a WWB niet meer van toepassing is).
Daarnaast is dit van toepassing op alleenstaande ouders met kinderen tot 5 jaar, waarbij sprake is van een dringende reden als genoemd in artikel 9 lid 2 WWB.
De volgende situaties kunnen dringende redenen zijn om een belanghebbende tijdelijk ontheffing van de arbeidsverplichtingen te verlenen:
Medische/psychische belemmeringen
De klant is blijkens een medisch advies volledig arbeidsongeschikt of er is sprake van arbeidsongeschiktheid berekend naar een percentage van 80% of meer (bijstand als aanvulling op WAO, WIA, Wajong of WAZ).
In sommige gevallen kan het noodzakelijk zijn dat de klant wordt verplicht te werken aan verbetering van zijn fysieke en/of psychosociale problemen. Deze verplichting kan worden opgelegd met toepassing van artikel 55 WWB.
Sociale omstandigheden
Bij sociale omstandigheden kan gedacht worden aan situaties in het gezin die -tijdelijk of voor langere duur- zeer veel aandacht vragen van de betrokkene, zoals:
echtscheidingsproblematiek;
ernstige leerproblemen van het kind (geïndiceerd door de school);
extra zorgbehoefte van het kind (geïndiceerd door een externe deskundige);
zorg voor een gehandicapt kind tot 18 jaar;
het ontbreken van kinderopvang (eigen onderzoek van de gemeente).
Ontheffing in verband met zwangerschap en bevalling
Een zwangerschap kan ook aanleiding zijn voor ontheffing van de plicht tot arbeidsinschakeling. Gedacht moet worden aan vrouwen die als rechtstreeks gevolg van zwangerschap of bevalling tijdelijk niet in staat zijn om arbeid in dienstbetrekking te verrichten. Hierbij moet veelal aansluiting worden gezocht aan de termijnen van zwangerschaps- en bevallingsverlof. Uiteraard kan er in bepaalde gevallen, op medische gronden, daarvan worden afgeweken.
4.3.2 Beschikbaarheid
De alleenstaande ouder met een kind onder de 5 jaar moet zich tenminste 2 dagdelen beschikbaar stellen voor (werk en/of) een voorziening. Een alleenstaande ouder met een kind tot 12 jaar moet zich minstens 5 dagdelen voor werk en/of een voorziening. Voorwaarde hierbij is dat het college zich genoegzaam heeft overtuigd van de beschikbaarheid van passende kinderopvang, tussenschoolse opvang en buitenschoolse opvang en de aansluiting op schooltijden.
4.3.3 Algemeen geaccepteerde arbeid
Met algemeen geaccepteerde arbeid wordt de arbeid bedoeld die algemeen maatschappelijk aanvaard is. Uitzonderingen zijn werkzaamheden die niet algemeen geaccepteerd zijn, zoals prostitutie. Ook werkzaamheden die ingaan tegen de integriteit van de persoon, zoals werkzaamheden die gewetensbezwaren oproepen. Tevens zijn werkzaamheden in het kader van de Wet Sociale Werkvoorziening (Wsw) niet als algemeen geaccepteerde arbeid aan te merken .
Er kunnen geen nadere eisen worden gesteld aan regulier werk ten aanzien van de aard, de omvang en de beloning. Het is wel mogelijk om nadere eisen te stellen met betrekking tot de maximale reistijd. Op grond van jurisprudentie kan worden aangenomen dat een reistijd voor het woon-werkverkeer tot 2 uur en 50 minuten per dag in elk geval niet kan maken dat daardoor de arbeid niet meer algemeen geaccepteerd zou zijn . Ten aanzien van religieuze bezwaren kan een klant op grond van zijn geloof of levensovertuiging bezwaren hebben tegen bepaalde vormen van arbeid of de omstandigheden waaronder deze zouden moeten worden verricht. Het verlagen van een uitkering wegens het niet aanvaarden van bepaalde arbeid zou in strijd kunnen zijn met artikel 9 EVRM.
Hoofdstuk 4
Artikel 4.3
Beleid met betrekking tot het verlenen van ontheffing arbeidsverplichting
Onderdeel van Beleidsregels m.b.t. de (ontheffing van de) arbeidsverplichting van alleenstaande ouders