In dit artikel worden de basisbegrippen uit de regeling opgesomd en beschreven. Met name het onderscheid tussen de ambtenaar van de burgerlijke stand en de buitengewoon ambtenaar van de burgerlijke stand wordt hier expliciet gemaakt (artikel 16, Boek 1, Burgerlijk Wetboek).
Voor de ambtenaar van de burgerlijke stand gelden de volgende bepalingen:
de ambtenaar moet in dienst zijn van de gemeente of van een andere gemeente;
de ambtenaar is belast met het opnemen in onder hem berustende registers van de burgerlijke stand van akten en daaraan toe te voegen latere vermeldingen, alsmede al datgene wat de instandhoudig van de registers en de zorg voor de toegankelijkheid van de daarin neergelegde gegevens betreft (artikel 16d, eerste lid, Boek 1 BW).
Voor de buitengewoon ambtenaar van de burgerlijke stand gelden de volgende bepalingen:
de buitengewoon ambtenaar kan in dienst zijn van de gemeente of van een andere gemeente;
de buitengewoon ambtenaar kan een persoon zijn niet in dienst van de gemeente of van een andere gemeente;
de buitengewoon ambtenaar kan uitsluitend worden belast met de huwelijksvoltrekking (artikelen 59, 60, 63, 64, 65 en 67 van Boek 1 van het Burgerlijk Wetboek).