Art. 3.4 Lokaal Gezondheidsbeleid gemeente Bladel 2013-2016 — Gezondheidseffecten intensieve veehouderij

Het rapport ‘Op weg naar een gezonder Bladel / Regionale Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2011’ heeft als input gediend voor het beleidskader WMOZ. Het hoofdstuk ‘gezondheid en fysieke omgeving’ in dat rapport is gebaseerd op een enquête die in 2009 is gehouden. Mede op basis van deze enquête heeft de gemeenteraad besloten ‘gezondheidseffecten intensieve veehouderij’ aan de prioriteiten van het lokaal gezondheidsbeleid toe te voegen. Onderstaande tekst is gebaseerd op de monitor van 2009. Hoge mens-dier dichtheid in de regio verhoogt risico op gezondheidsklachten In de intensieve veehouderij spelen zowel infectieziekten als ook de blootstelling aan milieufactoren een belangrijke rol bij het risico op ontstaan van gezondheidsklachten in de omgeving. Het vrijkomen van stoffen zoals ammoniak en fijn stof, met daaraan gebonden allerlei biologische agentia kan leiden tot extra blootstelling. Geur en geluid spelen een belangrijke rol in de hinderbeleving van omwonenden. Sinds juni 2011 is er een eerste onderzoeksrapportage beschikbaar die meer inzicht geeft in de mogelijke effecten van de intensieve veehouderij op de gezondheid voor omwonenden. De onderzoekers constateren in dit onderzoek dat wonen nabij intensieve veehouderij tot effecten op de luchtwegen kan leiden. De omwonenden zijn potentieel blootgesteld aan endotoxinen (deeltjes van bacteriën of schimmels die zitten in agrarisch stof) en micro-organismen (bacteriën, virussen, schimmels e.d.). De niveaus zijn in de regel laag, maar er kunnen lokale situaties zijn dat het niveau voldoende hoog is om bij een deel van de omwonenden tot effecten op de luchtwegen te leiden. Bij omwonenden wordt minder astma geconstateerd, maar astmapatiënten hebben wel meer last van luchtweginfecties als ze in de buurt van veehouderijbedrijven wonen. Astma komt wel vaker voor in de buurt van nertsenfokkerijen. Ook constateren de onderzoekers dat o.a. de pluimveebedrijven geassocieerd worden met meer longontsteking. Uit eerdere (internationale) onderzoeken bleek dat zelfgerapporteerde gezondheidsklachten zoals luchtwegklachten, irritatie van de ogen en hartkloppingen vaker voorkomen bij omwonenden van intensieve veehouderijen dan bij de algemene bevolking. Ook rapporteren omwonenden vaak een vermindering van de kwaliteit van leven en/of welzijn in vergelijking met andere groepen. Door grote mens- en dierdichtheid kunnen nieuwe infectieziekten ontstaan Een ander blijvend zorgpunt is dat door de grote mens- en dierdichtheid nieuwe infectieziekten kunnen ontstaan die van dier op mens overgaan (zoönosen). Dat kan via direct diercontact, de lucht, mest en via voedingsmiddelen van dierlijke oorsprong. Ook het terugdringen van antibioticagebruik om antibioticaresistentie tegen te gaan is een punt van aandacht. De dreiging van zoönosen heeft in Noord-Brabant vooral aandacht gekregen door de uitbraak van de Q-koorts. Conclusie De mogelijke gezondheidseffecten van intensieve veehouderij is een thema dat burgers steeds meer bezighoudt. Alhoewel de gezondheidseffecten soms moeilijk vast te stellen zijn – wat blijkt uit bovenstaande tekst – is het belangrijk om in het gemeentelijk beleid voor zekerheid te gaan en risico’s voor de gezondheid zoveel mogelijk uit te sluiten. 2013-2016 Voor de periode 2013-2016 wordt op de volgende wijze aandacht gegeven aan deze vierde prioriteit van het Lokaal Gezondheidsbeleid. Plattelandsnota De gemeenteraad heeft op 28 juni 2012 de keuzenotitie van de plattelandsnota vastgesteld. In de plattelandsnota wordt beleid opgesteld voor alle ruimtelijke ontwikkelingen in het buitengebied. Intensieve veehouderij is hier een belangrijk onderdeel van. Bij de afwegingen die de gemeenteraad moet maken ten behoeve van de plattelandsnota worden de effecten op de volksgezondheid meegenomen. Om deze effecten vast te stellen is de GGD bij het opstellen van de plattelandsnota betrokken. Met het vaststellen van de keuzenotitie heeft de gemeenteraad een aantal besluiten genomen die een positieve invloed hebben op gezondheidseffecten van de intensieve veehouderij. De gemeente Bladel stopt met de ontwikkeling van een LOG. Effecten volksgezondheid Minder infectieziektendruk omdat er minder clustering van intensieve veehouderij bedrijven is. Er wordt een nieuwe zonering ingevoerd van het buitengebied die specifiek is gericht op de intensieve veehouderij, waarbij het uitgangspunt wordt gehanteerd dat veehouderijbedrijven niet groter zijn dan 300 NGE. Effecten volksgezondheid Door veehouderijbedrijven op slot te zetten vindt geen doorontwikkeling plaats, waardoor minder cumulatie van geurhinder optreedt. Er komen minder grotere iv bedrijven; dit heeft een positief effect op de infectieziektendruk. Geen extra toename van fijn stof omdat iv bedrijven niet kunnen groeien. De gemeente scherpt de normen in de Geurverordening aan, zodat de toename van geurhinder stopt. Effecten volksgezondheid Hoewel de relatie niet altijd zichtbaar is, mag aangenomen worden dat de aanwezigheid van minder IV-bedrijven een positief effect heeft op de gezondheid en de leefomgeving. Er vindt geen verdere toename meer plaats van geurbelasting. Indien bedrijven hun activiteiten moeten stoppen omdat ze niet meer aan de eisen kunnen voldoen, heeft dit direct positieve effecten omdat overlast wordt beëindigd met de staking van de activiteiten. Indien de overlast van geur minder waarneembaar is, wordt tevens minder overlast ervaren van andere bedrijfsaspecten (subjectieve waarneming wordt beïnvloed). De controlefrequentie bij agrarische bedrijven wordt opgevoerd. Effecten volksgezondheid Meer inzicht in effecten op de volksgezondheid doordat de bedrijfsvoering en bedrijfshygiëne beter in kaart is gebracht. Lichthinder door bedrijven en bij burgerwoningen verbieden tussen 23.00 uur en 06.00 uur. Effecten volksgezondheid Afname van lichthinder kan mogelijk een licht positief effect hebben. Verstoring van nachtrust voor omwonenden neemt af. Lichthinder op sportparken wordt verboden tussen 23.00 en 7.00 uur. Effecten volksgezondheid Afname van lichthinder kan mogelijk een licht positief effect hebben. Verstoring van nachtrust voor omwonenden neemt af. Er wordt zo spoedig mogelijk overgegaan tot het systeem van het elektronisch monitoren van het gebruik van luchtwassystemen. Effecten volksgezondheid Positief effect door betere beheersing van emissie en terugdringen van waarneembare geurhinder. Biologische luchtwassers zijn meer gericht op het terugdringen van geur. Anderzijds is nog onbekend, welke biologische bacteriën er extra uit een biologische luchtwasser komen. De effecten van het gebruik van deze luchtwassers op lange termijn zijn eveneens onbekend. De normen in de Geurverordening worden zodanig strenger dat het cumulatieve effect van geurhinder afneemt. Effecten volksgezondheid Hoewel de relatie niet altijd zichtbaar is, mag aangenomen worden dat de aanwezigheid van minder IV-bedrijven een positief effect heeft op de gezondheid en de leefomgeving. Er vindt geen verdere toename meer plaats van geurbelasting. Indien bedrijven hun activiteiten moeten stoppen omdat ze niet meer aan de eisen kunnen voldoen, heeft dit direct positieve effecten op de afname van geurhinder. Indien de overlast van geur minder waarneembaar is, wordt minder overlast ervaren van andere bedrijfsaspecten (positief effect op subjectieve waarneming). Het effect van de afwaartse beweging stimuleren door financiële bijdragen beschikbaar te stellen. Effecten volksgezondheid Het aantal geurgehinderden neemt af wanneer bedrijven stoppen. Aantal blootgestelden aan fijn stof en micro componenten neemt af. Hoewel de relatie niet altijd zichtbaar is, mag aangenomen worden dat de aanwezigheid van minder IV-bedrijven ook een positief effect heeft op de gezondheid en de leefomgeving. Uit bovenstaande keuzes blijkt duidelijk dat eventuele negatieve gezondheidseffecten door intensieve veehouderij in bepaalde mate worden terug gedrongen. Gezondheidseffecten worden dus meegenomen in de plattelandsnota. De plattelandsnota is daarvoor ook het beste instrument. De vervolgstap is dat bovenstaande keuzes worden uitgewerkt in een beleidsplan.

Rechtspraak bij dit artikel