Om te weten of er sprake is van een integriteitsschending door een overheidsfunctionaris moet er een idee zijn wat als schending wordt beschouwd. Bij strafbare feiten zoals een grove schending van wettelijke voorschriften of het in gevaar brengen van gezondheid, veiligheid of milieu is het vaak duidelijk, in andere gevallen kan er twijfel over bestaan. Onderstaand overzicht – niet limitatief! - verschaft hierover meer helderheid.
Typen schendingen zijn:
financiële schendingen
misbruik van positie en belangenverstrengeling
lekken en misbruik van informatie
misbruik van bevoegdheden
misbruik van bedrijfsmiddelen en overtreding interne regels
ongewenste omgangsvormen
misdragingen in de privésfeer
In bijlage I is dit overzicht verder uitgewerkt. Daarin is ook opgenomen welke specifieke regels in de Gemeentewet staan die gelden voor politieke ambtsdragers.
Duidelijk is dat een schending altijd een gedraging betreft die in strijd is met geschreven of ongeschreven regels of die strafbaar is gesteld in de wet. Natuurlijk is niet elke schending van hetzelfde gewicht. Ook de intentie kan verschillen. Er kan sprake zijn van een opzettelijke schending, maar ook van een schending uit onbekendheid of naïviteit. Elke schending zal dan ook op zijn eigen merites beoordeeld moeten worden. De Heerenveense gedragscode uit 2003 voor raadsleden geeft ook een goede context voor wat wel en niet is geaccepteerd. De gedragscode wordt begin volgend jaar – voor zover nodig – geactualiseerd.
Een melding verschilt van een klacht. Een klacht is ‘een uiting van ongenoegen over de wijze waarop een bestuursorgaan of ambtenaar zich in een bepaalde aangelegenheid jegens een natuurlijke persoon of een rechtspersoon heeft gedragen’. Het onderscheid is van belang omdat er verschillende procedures gelden voor deze categorieën. Niet altijd zal gelijk duidelijk zijn of het om een klacht of een melding gaat. Er zal dan naar bevind van zaken gehandeld worden.
Hoofdstuk 1:
Artikel 1.1
Wat zijn integriteitsschendingen
Onderdeel van Protocol integriteitsschendingen