Art. 4.1. Preventie- en Handhavingsplan Alcohol 2014-2017 — De link tussen preventie en handhaving

Integrale benadering is een cruciaal kenmerk van effectief alcoholbeleid. Wetenschappelijke studies laten zien dat een integrale benadering van de problematiek rondom alcohol een cruciaal kenmerk is van effectief alcoholbeleid (Reynolds, 2003). Recent onderzoek van het RIVM Centrum voor Gezond Leven, het Nederlands Instituut voor Alcoholbeleid STAP en het Trimbos-instituut bevestigt dat beleid op het gebied van alcoholmatiging het meest effectief is als het integraal wordt aangepakt (Mulder, Bovens, Franken & Sannen, 2013). De belangrijkste pijlers waarop alcoholbeleid dient te zijn gebaseerd, zijn : Regelgeving (grenzen stellen), Handhaving (grenzen bewaken) Publiek draagvlak (grenzen overdragen) (Figuur 1). Figuur 1. Integraal beleidsmodel voor effectief lokaal alcoholbeleid (Reynolds, 2003). Wanneer er ingezet wordt op slechts een enkele pijler, is dit geen effectief alcoholbeleid. Wanneer er bijvoorbeeld op school enkel voorlichting wordt gegeven aan jongeren, maar er geen grenzen aan jongeren wordt opgelegd of deze grenzen niet worden overgedragen zullen jongeren niet minder gaan drinken. Het creëren van bewustwording bij alcoholverstrekkers (inclusief sport- en onderwijsinstellingen) en ouders is een noodzakelijke voorwaarde voor gedragsverandering, die ingegeven wordt door een helder beleid over alcoholpreventie bij jongeren. Door het versterken van de handhaving via de mogelijkheden in de Drank- en Horecawet kunnen aanvullende effecten bereikt worden op het terugdringen van de beschikbaarheid van alcohol voor jongeren. Dit is ook het uitgangspunt van het landelijke alcoholpreventiebeleid. Naast het voorkomen van schadelijk alcoholgebruik vanuit het perspectief van de volksgezondheid en het Jeugdbeleid, is het landelijke beleid ook gericht op het terugdringen van criminaliteit en verstoringen van de openbare orde. Maatregelen gericht op het beperken van de beschikbaarheid van alcohol zijn het meest effectief. Alcoholgebruik is niet alleen een persoonlijke en bewuste keuze. Drinkgedrag wordt voor een groot deel ook bepaald door de omgeving, zoals de ouders, de prijs van alcohol, het productaanbod, verkoopregels, normen, tradities en het sociale netwerk. De WHO laat in een overzichtsstudie naar alcoholbeleid zien dat maatregelen die de beschikbaarheid van alcohol beperken het meest effectief zijn in het terugdringen van alcoholgebruik (Babor e.a., 2010). De volgende omgevingsfactoren zijn van invloed op het drinkgedrag van jongeren: de prijs van alcohol; het beschikbare assortiment; het aantal verkooppunten; de leeftijdsgrenzen en naleving en handhaving daarvan; de aanwezige promotie van alcohol; de normen in de sociale omgeving van het individu (bijvoorbeeld van ouders); het overheidsbeleid. Een eenzijdige aanpak gericht op slechts één of twee van dergelijke factoren is gedoemd te mislukken. Preventiestrategieën die gebaseerd zijn op handhaving van wet- en regelgeving, training van alcoholverstrekkers, instellen van alcoholvrije zones en intensievemedia-aandacht zijn potentieel succesvol (Holder e.a., 1999). Tabel 1 geeft een overzicht van beleidsmaatregelen en hun effectiviteit zoals aangetoond in wetenschappelijk onderzoek (Babor e.a., 2010). Maatregel Effectiviteit Minimum leeftijdsgrens voor verkoop +++ Alcoholadvies in de huisartsenpraktijk +++ Uitvoeren blaastesten in het verkeer +++ Accijnzen +++ Verkoopverboden +++ Handhaving van regelgeving bij verkooppunten ++ Beperken aantal dagen en tijden van verkoop ++ Beperken van het aantal verkooppunten van alcohol ++ Wettelijke beperkingen op alcoholreclame +/++ Individuele begeleiding / coaching voor studenten + Zwangerschapsprogramma’s + Trainen barpersoneel 0/+ Voorlichtingslessen op school 0 Vrijwillige barcodes verstrekkers 0

Rechtspraak bij dit artikel