Dit artikel wijkt af van de model-Bomenverordening. De model-Bomenverordening geeft een aantal richtlijnen waaraan een lijst met bijzondere bomen moet voldoen, hoe de juridische bescherming verder geregeld kan worden (bijvoorbeeld opname in het bestemmingsplan), welke verplichtingen de gemeente zichzelf oplegt ten aanzien van de instandhouding van aangewezen bomen en een aanbeveling voor het instellen van een bomenfonds voor het onderhoud. De gemeente werkt deze onderwerpen nader uit in de nog op te stellen beleidsnotitie Bijzondere bomen. Ten aanzien van weigering van een kapvergunning voor een bijzondere boom is wel een bepaling opgenomen in deze verordening (artikel 4, lid 3).
Een boom wordt aangewezen op basis van een weging van de volgende criteria: omvang/leeftijd, toekomstverwachting, zichtbaarheid, cultuurhistorische betekenis, dendrologisch belang en educatieve waarde. De mate waarin een of meer van deze criteria van toepassing zijn, bepaalt of het gaat om een 'beeldbepalende en/of karakteristieke boom aan te duiden met de term 'Bijzondere boom''. Definitie van deze begrippen en de wijze van weging is vastgelegd in de notitie Waardebepaling bomen.
De aanwijzing van een bijzondere boom betekent voor de belanghebbende dat voor het vellen altijd een kapvergunning moet worden aangevraagd. Het plaatsen van een bijzondere boom op de lijst is een beschikking waartegen beroep mogelijk is. Om de aanwijzing als zodanig zorgvuldig voor te bereiden, is de uniforme openbare voorbereidingsprocedure van toepassing.