In 2010 is de ambitie om integraal te handhaven in de wet verankerd. In
de Wabo, Bor en Mor zijn kwaliteitseisen op het gebied van integrale
handhaving opgenomen. De toen voorgenomen integraliteit van de
handhaving is hiermee een feit.
In de afgelopen jaren is hier praktisch invulling aan gegeven. Ook in de
wetgeving heeft dit z’n vervolg gekregen. Er zijn twee nieuwe wetten die
op dit gebied spelen. Er zit een overlap in, maar er zijn ook
verschillen. De Wet Revitalisering Generiek Toezicht (Wet RGT, in
werking per 1 oktober 2012), beoogt het eenduidiger weergeven van
resultaten zodat toezicht (op de uitvoering door de gemeente) vooral
door de gemeenteraad kan worden gedaan. Toezicht door
Rijk/Provincie/Inspectie (op lagere overheden) zal als gevolg daarvan
verminderen. Dit wordt ook wel Interbestuurlijk Toezicht (IBT)
genoemd.
De ontwerp Wet (verbetering) Vergunningen, Toezicht en Handhaving (Wet
VTH), wordt van kracht en wijzigt daarmee de Wabo per (vermoedelijk) 1
juli 2016). De nieuwe wetgeving komt dan nagenoeg overeen met de Wet
RGT. Met de ontwerp Wet VTH worden concrete kwaliteitseisen verplicht
gesteld (vanaf vermoedelijk 1 juli 2016). De Wet RGT is breder, en gaat
over het afleggen van verantwoording van veel meer gemeentelijke taken.
Gemeenten, provincies, omgevingsdiensten en samenwerkingsverbanden
krijgen vanaf 1 juli 2016 de tijd om ervoor te zorgen dat hun uitvoering
van de VTH-taken aan de kwaliteitseisen voldoet. Vermoedelijk gaat
hiervoor een overgangsjaar gelden, dus tot 1 juli 2017.
Het jaarlijkse handhavingsprogramma (HUP) blijft verplicht (Wabo en
Bor). Bij vaststelling van de Wet VTH zullen gemeenten moeten voldoen
aan kwaliteitscriteria. Dit betreft kwaliteitscriteria welke worden
gesteld aan medewerkers van het bevoegd gezag en betreffen zowel
opleidingsniveau als minimale personele bezetting die per taak
beschikbaar moet zijn. Deze eisen hebben nu (nog) geen wettelijke
verplichte status. Zodra de wet is vastgesteld zal elke gemeente de
kwaliteitscriteria moeten borgen in een Verordening VTH. Zoals gesteld,
vermoedelijk per 1 juli 2017.
De nadruk van de provinciale professionaliseringswerkzaamheden zal de
komende jaren verschuiven van het faciliteren en stimuleren aan de
‘voorkant’ naar controleren aan de ‘achterkant’. Dit is conform de
nieuwe provinciale IBT-Verordening. De beoordeling van (jaar)stukken als
uitvoeringsprogramma en jaarverslag zal met ingang van 2016 plaatsvinden
door de nu nog in opbouw zijnde provinciale unit ‘Interbestuurlijk
Toezicht’. Mogelijk is, dat overheden die wat betreft hun jaarstukken in
gebreke blijven, gevraagd zullen worden om mee te werken aan een externe
audit. De jaren 2014 en 2015 worden als “overgangsjaren” beschouwd, mede
in het licht van het overdragen van de taken aan een externe dienst en
het synchroniseren van processen.
Hoofdstuk 2.
Artikel 2.8.6
De toekomst
Onderdeel van Integraal Handhavingsbeleid IJsselstein 2016-2018