In 2010 is de ambitie om integraal te handhaven in de wet verankerd. In de Wabo zijn kwaliteitseisen op het gebied van integrale handhaving opgenomen. De toen voorgenomen integraliteit van de handhaving is hiermee een feit.
De wet (verbetering) Vergunningen, Toezicht en Handhaving (Wet VTH), is van kracht en heeft op onderdelen de Wabo 3 Per 14 april 2016 gewijzigd. Met de Wet VTH wordt de afbakening van het (milieu)basistakenpakket en de plicht om deze (milieu)basistaken onder te brengen in de omgevingsdienst geborgd in een wet. Daarnaast worden kwaliteitseisen opgenomen met betrekking tot de gemeentelijke VTH taken voor wat betreft vergunningverlening, toezicht en handhaving.
De gemeente is zelf verantwoordelijk voor het borgen van de kritieke massa als geheel (basistaken en niet-basistaken) en van het vergunningproces bij de niet-basistaken. Hiervoor krijgt ieder bevoegd gezag een zorgplicht. Gemeenten bepalen zelf op welke wijze invulling wordt gegeven aan deze zorgplicht. De wet VTH deelt een bevoegdheid toe aan de gemeenteraad om daarover regels (verordening) te stellen.
Het handhavingsprogramma blijft wel verplicht (Wabo en Bor). Bij vaststelling van de Wet en (later de) verordening VTH zal de gemeente moeten voldoen aan de landelijke- en eigen kwaliteitscriteria. Dit betreft kwaliteitscriteria welke worden gesteld aan medewerkers van het bevoegd gezag en betreffen zowel opleidingsniveau als minimale personele bezetting die per taak beschikbaar moet zijn. Daarnaast betreft het kwaliteitseisen met betrekking tot de uitvoerende organisatie.
Hoofdstuk 2.
Artikel 2.11
Bestuurlijk toezicht
Onderdeel van Handhavingsuitvoeringsprogramma Montfoort 2016