Aan de hand van een risicoanalyse wordt inzicht gekregen waar de risico’s voor het niet-naleven van de regels van de DHW het grootst zijn en worden de prioriteiten gesteld voor het toezicht. De risicoanalyse geeft weer welke prioritering aan welk bedrijfstype voor een controle wordt gegeven.
Om tot deze prioritering te komen, is de volgende formule van belang:
Risico = (negatief) effect x kans
Welke negatieve effecten kunnen optreden bij uitblijven van toezicht en hoe groot de kans is dat deze negatieve effecten optreden. De negatieve effecten wanneer de regels van de DHW niet worden nageleefd zijn:
Gevaar voor de persoonlijke gezondheid (weegfactor 3): een van de doelen van de DHW is het schadelijk alcoholgebruik onder jongeren tegengaan. Schade voor de gezondheid kan optreden door het doorschenken van alcoholhoudende dranken aan personen die al dronken zijn en het schenken of verkopen van alcoholhoudende dranken aan jongeren.
Aantasting leefbaarheid/verstoring openbare orde (weegfactor 2): Bij aantasting van de leefbaarheid valt te denken aan wangedrag van bezoekers of personeel. Bij verstoring van de openbare orde valt te denken aan alcohol gerelateerde verstoringen of mishandeling en/of drugshandel.
Oneerlijke concurrentie (weegfactor 1): Ongelijke kansen kunnen ontstaan door niet toegestane activiteiten in horecabedrijven of paracommerciële instellingen die ten koste gaan van andere horecabedrijven.
Aan de hand van inschatting van de kans dat één van de bovenstaande effecten zich daadwerkelijk voordoet is er een prioriteit gegeven per bedrijfstype. Voor de inschatting is gebruik gemaakt van landelijke onderzoeken naar de naleving van de leeftijdsgrenzen bij verkooppunten en naar de verhouding in de aanlopen door jongeren tussen de verschillende verkooppunten. Ook is gebruik gemaakt van eigen lokale kennis van o.a. toezichthouders.
De risico’s staan per bedrijfstype schematisch weergegeven;
Tabel 2: Risicoanalyse
Bedrijfstype
Risico’s/negatieve effecten
Gezondheid
met name jongeren(3)
Leefbaarheid/openbare orde
(2)
Oneerlijke concurrentie (1)
Totaal gewogen risico
Prioriteit
Cafés/bars
+++
++
0
13
1
Snackbars
++
+
0
8
2
Supermarkten
+++
+++
0
15
1
Sport- verenigingen
++
++
+++
13
1
Grote Evenementen
+++
+++
+
18
1
Restaurants
+
0
0
3
3
Slijterijen
++
0
0
6
2
Recreatieve ruimten
+
0
+++
6
2
Uitgaans- centra
+++
+++
0
15
1
Toelichting:
+++ = risico heel hoog
++ = risico hoog
+ = risico aanwezig
0 = laag tot geen risico
Het totaal gewogen risico = optellingen van het aantal “+”, inclusief de weegfactor.
Hoger dan 11: hoge prioriteit (1)
Hoger dan 5, lager dan 14: gemiddeld prioriteit (2)
Lager dan 5: lage prioriteit (3)
Uitleg/toelichting
De bovenstaande tabel moet als volgt worden gelezen. In de linker kolom bevinden zich de bedrijfstypes. De tweede, derde en vierde kolom geven de risico’s/negatieve effecten weer. Dit zijn de mogelijke (negatieve) risico’s van overtredingen met daaraan gekoppeld een weegfactor die aangeeft hoe zwaar een bepaald risico wordt gewogen ten aanzien van de andere risico’s. Door het aantal ‘+’ op te tellen inclusief de weegfactor, wordt een totaal gewogen risico verkregen. Bij ‘gezondheid’ en ‘leefbaarheid/openbare orde’ wordt het aantal ‘x’ vermenigvuldigen met de bijbehorende weegfactor. Hieronder wordt er ingegaan op de effecten;
Bij gevaar voor de gezondheid wordt er gekeken naar de kans op het verstrekken van alcohol aan jongeren onder de toegestane leeftijd (18 jaar). Bij ieder punt waar alcohol wordt verstrekt is de kans aanwezig dat jongeren onder de toegestane leeftijd aan alcohol kunnen komen, maar bij de een is dit risico groter dan bij de andere. Bijvoorbeeld bij sportkantines blijkt dat uit landelijke cijfers dat de leeftijdsgrenzen slecht worden nageleefd. Bij restaurant ligt het risico lager, omdat daar vaak gezinnen komen.
Bij aantasting leefbaarheid/verstoring openbare orde wordt er gekeken naar de kans op gedrag waardoor verstoringen van de openbare orde en veiligheid ontstaan. De openbare orde staat het meest onder druk in uitgaanscentra en op plaatsen waar evenementen plaatsvinden. Hier wordt vaak veel alcohol verstrekt en waar jongeren voor overlast zorgen. Ook supermarkten vallen hieronder. Kortom, met name op plaatsen waar de druk op de openbare orde en veiligheid het grootst is, is het risico ook het grootst. Dit omdat er veel mensen tegelijk aanwezig zijn en er door veel mensen alcohol wordt genuttigd.
Bij oneerlijke concurrentie wordt er gekeken naar het risico op gedrag waardoor er oneerlijke concurrentie plaatsvindt. Dit speelt vaak vooral een rol bij de paracommerciële sector. Dit betreffen onder andere de recreatieve ruimten en de sportverenigingen.
Uitkomst
Naar aanleiding van bovenstaande tabel kan er worden afgelezen welke prioritering aan welk bedrijfstype kan worden gegeven;
Supermarkten, uitgaanscentra, evenementen, cafés/bars en sportverenigingen hebben een hoog risico, en krijgen een hoge prioriteit.
Snackbars, slijterijen en recreatieve ruimten hebben een gemiddeld risico, en krijgen een gemiddelde prioriteit.
Restaurants krijgen een lage prioriteit.
Naleefgedrag
Naleefgedrag kan de prioriteit met een punt beïnvloeden (+/-). De gemeenten hebben nog weinig ervaring met het naleefgedrag van specifieke groepen en activiteiten. Op basis van de wijze waarop bepaalde groepen en branches zich profileren onder ander in de media, in houding naar toezichthouders toe en aantallen klachten, wordt nu een inschatting gemaakt van het naleefgedrag. Het naleefgedrag, op basis van de cijfers geconstateerde overtredingen, zal in de evaluatie worden betrokken en herzien.”
Hoofdstuk 3
Artikel 3.2