De Wet geluidhinder en het Besluit geluidhinder hebben als uitgangspunt, dat in nieuwe situaties wordt voldaan aan de voorkeursgrenswaarde. De Wet geluidhinder staat echter toe dat een hogere waarde dan de voorkeursgrenswaarde wordt vastgesteld, mits deze de maximaal toelaatbare geluidbelasting niet overschrijdt. De noodzaak om af te wijken van de voorkeursgrenswaarde moet duidelijk worden aangetoond.
Allereerst moet onderzocht worden welke maatregelen kunnen worden getroffen om de voorkeursgrenswaarde te halen. Om ontheven te worden van de verplichting om de voorkeursgrenswaarde te realiseren, kan een beroep worden gedaan op een vijftal ontheffingsgronden: de wettelijke ontheffingscriteria (hoofdcriteria). Deze hoofdcriteria gelden voor alle lawaaisoorten en worden in paragraaf 3.2 toegelicht. Wanneer aangetoond wordt dat de te nemen maatregelen aan minimaal één van deze hoofdcriteria voldoen, kan ontheffing aan de orde zijn.
Vervolgens moet aannemelijk worden gemaakt dat de beoogde nieuwbouw (of wijziging van bestemming) op de betreffende locatie gewenst is. Hiervoor moet worden aangetoond dat aan ten minste één van de vastgestelde subcriteria wordt voldaan. Deze subcriteria zijn specifiek voor de diverse lawaaisoorten en verschillen onderling enigszins; deze subcriteria worden toegelicht in de afzonderlijke hoofdstukken over het wegverkeerslawaai, spoorweglawaai en industrielawaai.
Wanneer deze stappen zijn gezet, kan in principe ontheffing worden verleend.
Bij toetsing aan de hoofdcriteria staan dus de maatregelen die nodig zijn om aan de voorkeursgrenswaarde te voldoen, centraal. Bij de subcriteria is de locatie van de geprojecteerde geluidgevoelige bestemming van doorslaggevend belang.
Voor een opsomming van de hoofdcriteria en de subcriteria wordt verwezen naar bijlage V.
Allereerst moeten de te treffen maatregelen doeltreffend zijn. Wanneer voor alle mogelijk te treffen, op zich doeltreffende, maatregelen aan ten minste één van de hoofdcriteria voldaan wordt en daarnaast aan ten minste één van de subcriteria, dan kan ontheffing van de voorkeursgrenswaarde worden verleend.
Wanneer een ontheffing is verleend, zal aangegeven moeten worden welke aanvullende maatregelen eventueel getroffen moeten worden om op redelijke termijn de vastgestelde hogere waarde te realiseren.
Hoofdstuk 3
Artikel 3.1