Voor nadere inhoudelijke en cijfermatige onderbouwing zie bijlage 5.
Wat is de Veiligheidsmonitor?
De Veiligheidsmonitor is een jaarlijks terugkerend bevolkingsonderzoek naar veiligheid, leefbaarheid en slachtofferschap.
De Veiligheidsmonitor wordt uitgevoerd in opdracht van het Ministerie van Veiligheid en Justitie, gemeenten en politie.
In 2006, 2010 en 2013 heeft Terneuzen meegedaan en is van plan dit najaar 2015 weer te doen.
Zie ook www.veiligheidsmonitor.nl
Hoe werkt het?
Voor dit onderzoek zijn in het najaar van 2013 in de gemeente Terneuzen vragenlijsten uitgezet.
Er zijn in totaal 719 willekeurige inwoners van de gemeente Terneuzen geselecteerd voor het onderzoek.
In totaal hebben 289 inwoners meegedaan. Dit komt neer op een respons van 40,2 procent. Daarnaast hebben 78 inwoners deelgenomen aan de landelijke Veiligheids-monitor. Deze zijn toegevoegd aan het respondentenbestand.
40,2 % is volgens analisten een voldoende respons om verantwoorde conclusies te trekken.
Onderwerpen
De vragenlijst van de Veiligheidsmonitor 2013 bestond uit de volgende onderwerpen:
Leefbaarheid woonbuurt
Overlast in de buurt
Veiligheidsbeleving, onveilige plekken en respectloos gedrag
Slachtofferschap
Burgers en politie
Preventie
Trends
Hieronder volgen de belangrijkste conclusies per onderwerp. De resultaten van Terneuzen zijn vergeleken met de Veiligheidsregio Zeeland en de landelijke cijfers. Verder worden de resultaten van de Veiligheidsmonitor 2013 vergeleken met de resultaten uit 2009. Het gaat hier dus om de beleving door de gemiddelde inwoner van de gemeente Terneuzen.
Algemeen:
De gemeente Terneuzen heeft voor veel indicatoren een vergelijkbare score als Nederland gemiddeld.
Als de gemeente wordt vergeleken met (gemeenten in de) provincie Zeeland
(Veiligheidsregio Zeeland en rangorde Zeeuwse gemeenten) blijkt dat Terneuzen hier vaak minder goed uitkomt. Dit komt doordat Terneuzen qua inwoneraantal de grootste gemeente is van Zeeland en daarmee een relatief stedelijk karakter heeft.
Op veel onderwerpen laat Terneuzen een negatieve ontwikkeling zien sinds 2009. Een positieve ontwikkeling laat Terneuzen zien op het gebied van preventieve maatregelen, het functioneren van de politie en het vertrouwen in de politie.
Leefbaarheid woonbuurt
De gemeente Terneuzen heeft op het gebied van fysieke kwaliteit en sociale cohesie een vergelijkbare score als Zeeland en Nederland. Fysieke kwaliteit is de ervaren leefomgeving. Wat betreft de fysieke kwaliteit staat Terneuzen op de zevende plek onder de Zeeuwse gemeenten. Dit is een verslechtering ten opzichte van 2009.
Op het gebied van sociale cohesie staat Terneuzen laag in de rangorde. Dit zal vooral komen door het relatief stedelijke karakter van de gemeente. Aangetoond is dat de mate van stedelijkheid negatief samenhangt met sociale cohesie. Overigens is er de afgelopen vier jaar geen sprake van een verslechtering van de sociale cohesie.
Als het gaat om leefbaarheid van de woonbuurt beoordelen inwoners van Terneuzen met een cijfer dat overeenkomt met het provinciale en landelijke gemiddelde. Opvallend is dat relatief veel inwoners van mening zijn dat hun woonbuurt er het afgelopen jaar op achteruit is gegaan. Deze negatieve ontwikkeling doet zich voor op meerdere veiligheids-thema’s.
Overlast in de buurt
De totale overlast in Terneuzen is vergelijkbaar met provinciale en landelijke cijfers. Wel zijn er verschillen als wordt ingezoomd op de verschillende soorten overlast:
Op het thema fysieke verloedering scoort Terneuzen goed ten opzichte van het landelijke beeld, al wordt er wel meer sociale overlast ervaren in Terneuzen dan gemiddeld in Zeeland. Ten opzichte van andere Zeeuwse gemeenten lijkt er in Terneuzen vaker sprake van verkeersoverlast. Dit is niet verwonderlijk aangezien Terneuzen meer inwoners en meer verkeersbewegingen heeft dan andere gemeenten in Zeeland.
Terneuzen onderscheidt zich niet van provinciale en landelijke cijfers als het gaat om de drie belangrijkste buurtproblemen. Dat zijn: ‘te hard rijden’, ‘hondenpoep’ en parkeerproblemen.
Wel vindt men in Terneuzen te hard rijden vaker een belangrijk probleem.
De sociale problemen (overlast en gebrek aan sociale cohesie) lijken wat meer structureel van aard, omdat de gemeente op deze thema’s ook in 2009 al laag scoorde. Op fysieke thema’s scoorde Terneuzen in 2009 relatief goed
Veiligheidsbeleving, onveilige plekken en respectloos gedrag
De veiligheid van de buurt wordt in Terneuzen gemiddeld slechter beoordeeld dan gemiddeld in Zeeland. Inwoners voelen zich relatief vaker onveilig in de eigen buurt en in het algemeen en hebben ook relatief vaak het idee dat er criminaliteit in de buurt voorkomt en dat deze toeneemt. Het gevolg is dan ook dat inwoners van Terneuzen relatief vaak vermijdingsgedrag vertonen.
Inwoners van Terneuzen voelen zich met meest onveilig bij plekken waar groepen jongeren rondhangen en rondom uitgaansgelegenheden. Hierin wijkt Terneuzen niet af van provinciale en landelijke cijfers.
Ten opzichte van 2009 is er als het gaat om deze indicatoren geen sprake van verbetering. Ten opzichte van 2009 is het onveiligheidsgevoel in de eigen buurt gelijk gebleven. Het algemene veiligheidsgevoel is afgenomen. De verwachte kans op slachtofferschap van woninginbraak en mishandeling is toegenomen.
Slachtofferschap
De kans om slachtoffer te worden van een delict is in Terneuzen gelijk aan het provinciale gemiddelde en lager dan het landelijk gemiddelde. Geweldsdelicten, cybercrime en vernielingen komen even vaak voor als in andere delen van Zeeland. Vermogensdelicten komen in Terneuzen minder vaak voor dan elders in Nederland.
Vergeleken met andere Zeeuwse gemeenten ontwikkelt de kans om slachtoffer te worden van een delict zich in Terneuzen negatief. Op alle indicatoren is sprake van een relatieve verslechtering. Dit geldt met name voor geweldsdelicten.
Burgers en politie
Het contact tussen burgers en politie in Terneuzen wordt over het algemeen iets slechter beoordeeld dan elders in Zeeland. Ook vergeleken met landelijke cijfers zijn inwoners van Terneuzen relatief kritisch over het contact met de politie. Als we doorvragen komt naar voren dat inwoners met name de beschikbaarheid, het functioneren en de communicatie slechter beoordelen dan gemiddeld.
Dit geldt niet voor het vertrouwen in de politie en de interactie tussen burger en politie. Op deze aspecten wijkt de beoordeling in Terneuzen niet af van gemiddelde waarden.
De waardering van het contact met de politie en de communicatie en interactie tussen burger en politie zijn ten opzichte van 2009 gedaald. De tevredenheid over het contact is relatief laag maar stabiel.
De relatieve tevredenheid over het functioneren van de politie is wel iets toegenomen.
Preventie
Het gebruik van preventieve maatregelen ligt in Terneuzen hoger dan gemiddeld. Wat betreft sociopreventieve maatregelen (zoals geen waardevolle spullen achterlaten, licht laten branden en fiets in bewaakte stalling plaatsen) scoort Terneuzen hoger dan het Zeeuwse gemiddelde en op het gebied van technopreventieve maatregelen (veiligheids-sloten, buitenverlichting en alarminstallaties) scoort Terneuzen hoger dan het Nederlands gemiddelde.
Kijkend naar de ontwikkeling van beide indicatoren sinds 2009, blijkt dat de inwoners van Terneuzen de (perceptie van) toename van criminaliteit in de eigen omgeving serieus nemen en zelf actie ondernemen om te voorkomen dat ze slachtoffer worden. De gemeente is namelijk gestegen in de rangorde van Zeeuwse gemeenten wat betreft beide indicatoren; met sociopreventieve maatregelen staat Terneuzen zelfs op de eerste plaats. Met de indicator technopreventieve maatregelen heeft Terneuzen een flinke stijging gemaakt van plaats tien naar de vijfde plaats.
Hoofdstuk V.
Artikel C
Trends gebaseerd op "Veiligheidsmonitor Terneuzen 2013"
Onderdeel van Integraal Veiligheidsplan