Vanaf 1 januari 2013 treedt de “ Wet houdende een regeling in de sociale zekerheid van de rechtsgevolgen van het niet aantonen van de leefsituatie na het aanbod van een huisbezoek” in werking. Hierna te noemen “Regeling Huisbezoeken”. Hierdoor is het (juridisch) van belang huisbezoeken naar hun reden in vijf soorten te onderscheiden. De gevolgen van het wel of niet meewerken aan het huisbezoek verschillen per soort huisbezoek.
In 2013 was er nog een reden voor het vaststellen van het protocol. Er was een wetsvoorstel aanhangig waarmee het verplicht zou worden om een beleidsregel vast te stellen over het afleggen van huisbezoeken. Dit wetsvoorstel is - na advies van de Raad van State – ingetrokken (brief van 24 april 2014 van de Minister van SZW) Er wordt nu eerst afgewacht of de gemeenten, SVB en UWV uit eigen beweging een beleidsregel opstellen. Er is dus geen verplichting, maar het is wel raadzaam.