Bij de rechtmatigheidcontrole vormt het begrotingscriterium een belangrijk toetsingscriterium. Bij het bepalen van de kaders die in acht moeten worden genomen voor de accountantscontrole worden de regels van de commissie BBV (Kadernota Rechtmatigheid) en BAPG aangehouden.
De accountant rapporteert in zijn rapport van bevindingen over het begrotingscriterium.
Als blijkt dat de gerealiseerde lasten zoals weergegeven in de jaarrekening hoger zijn dan de geraamde bedragen met inbegrip van de laatste begrotingswijziging, is, voor zover het de begrotingsoverschrijdingen betreft, mogelijk sprake van onrechtmatige uitgaven. De overschrijding kan namelijk in strijd zijn met het budgetrecht van de raad zoals geregeld in de Gemeentewet. Voor de afsluitende oordeelsvorming is van belang in hoeverre de begrotingsoverschrijding past binnen het door de raad geformuleerde beleid en/of wordt gecompenseerd door aan de lasten gerelateerde hogere inkomsten. Het bepalen of respectievelijk welke begrotingsoverschrijdingen al dan niet verwijtbaar zijn, is voorbehouden aan de raad.
In de Financiële verordening is onder meer bepaald dat de raad met het vaststellen van de begroting de totale lasten en de totale baten per programma alsmede het overzicht algemene dekkingsmiddelen en de geraamde toevoegingen en onttrekkingen aan reserves, autoriseert. Het college wordt dus op programmaniveau door de raad geautoriseerd.
Compensatie tussen programma’s onderling of dekking van een overschrijding via de algemene dekkingsmiddelen zal door de raad moeten worden goedgekeurd (budgetrecht).
In de jaarverslaglegging wordt gerapporteerd of en welke begrotingsoverschrijdingen al dan niet verwijtbaar zijn aan de hand van de Kadernota rechtmatigheid van de commissie BBV.
Begin 2011 heeft de raad de volgende regels ten aanzien van begrotingsonderschrijdingen en begrotingsoverschrijdingen vastgesteld:
kostenonderschrijdingen per programma worden als rechtmatig beschouwd tenzij deze niet passen binnen het beleid,
aan (on)rechtmatige kostenoverschrijdingen die lager zijn dan € 50.000 per programma worden geen consequenties verbonden,
alle overige kostenonderschrijdingen en -overschrijdingen worden achteraf in de jaarrekening expliciet toegelicht.
De afwijkingen tussen de begroting en de werkelijke cijfers dienen te worden toegelicht en wel op een gestructureerde, overzichtelijk wijze met een redelijk abstractieniveau.
Begin 2012 heeft de raad vastgesteld dat een financiële afwijking in een programma als volgt wordt toegelicht:
over- en onderschrijdingen op zowel de lasten als de baten worden toegelicht;
wanneer de afwijking van een begrotingssaldo kleiner is dan € 25.000 en het aantoonbaar geen politiek-gevoelig onderwerp betreft, kan een toelichting achterwege blijven.
Wet- en regelgeving geven geen aanleiding om deze regels aan te laten passen en zijn hiermee herbevestigd.
Hoofdstuk 4
Artikel 4.1
Het begrotingscriterium
Onderdeel van Besluit van de gemeenteraad van de gemeente Heemskerk houdende regels omtrent controleprotocol Controleprotocol 2015