Heemskerk kent enkele bijzondere structuren en cultuur-historisch waardevolle gebieden met een eigen uitstraling, betekenis of functie (monofunctioneel) ten opzichte van de directe omgeving.
De ringstructuren (binnen- en buitenring) vormen belangrijke structuurdragers voor het stedelijk gebied. Juist langs deze ringen komen regelmatig situaties voor die afwijken van de kenmerken en eigenschappen van het woongebied die de ring ontsluit. Het gaat dan bijvoorbeeld om bijzondere en/of afwijkende bebouwing, ruimten en/of functies langs deze ontsluitingsringen.
Binnenring (Ridder Arnoudlaan – Bachstraat, Beethovenstraat – Laan van Assemburg, Jan van Kuikweg en Koningin Wilhelminastraat – Carel van Manderstraat)
Buitenring (Jonkheer Geverslaan – Mozartstraat, De Baandert, Tolweg, Hoflaan, Beneluxlaan en Duitsland-laan – Jan Ligthartstraat)
De gehele Binnenring bestaat uit een brede weg van twee rijbanen met meestal fietssuggestiestroken, afgestemd op de ontsluitende functie. De gehele Buitenring wordt ge-kenmerkt door een breed wegprofiel bestaande uit twee geasfalteerde rijstroken en is over grote gedeelten gelegen langs singels en overige groene ruimten.
Heemskerk kent meerdere zogenaamde radialen van en naar het oude centrum. Deze (historische) toegangswegen vormen de ontsluiting van centrum en woongebieden op de beide ringen en de binnenduinrandroute (met o.a. de Rijksstraatweg). De meeste radialen zijn oude ontsluitingsroutes wat aan de bebouwing en openbare ruimte nog herkenbaar is aan lintbebouwing of vooroorlogse buurtjes. Andere radialen zijn onlangs of worden binnenkort aangelegd om nieuwe woongebieden te ontsluiten.
Maerelaan (historische radiaal)
Marquettelaan (historische radiaal)
Kerkweg (historische radiaal)
Starweg-Ruysdaelstraat (nieuwe radiaal)
Maerten van Heemskerckstraat (historische radiaal)
Gerrit van Assendelftstraat (historische radiaal)
Rijksstraatweg (Binnenduinrandroute)
Kasteel Marquette is in de huidige vorm in 1741 ontstaan door een ingrijpende verbouwing waarbij de oorspronkelijke ronde burcht werd getransformeerd in het huidige kasteel. Uitsluitend de ronde toren naast de poort is van de oorspronkelijke burcht behouden gebleven. Het kasteel ligt op een uitgestrekt terrein, waarin de resten van de vroegere parkaanleg nog deels te herkennen zijn. Op dit terrein is naast het kasteel ook een koetshuis gelegen.
Slot Assumburg is opgebouwd uit vier vleugels om een binnenplaats. Op de hoeken zijn torens gebouwd. Het geheel wordt omgeven door een gracht. Aan het plein voor het slot staat een voormalig dienstgebouw met schilddak aan de linkerzijde en de overblijfselen van een tuinmuur/schijngevel aan de rechterzijde.
Fort Veldhuis is een onderdeel van de Stelling van Amsterdam, een belangrijke verdedigingslinie uit de 19e en begin 20e eeuw. Het fort bestaat uit een hoofdgebouw en een voorgebouw. Deze worden verbonden door een dwarsdeel, het zogenaamde poternegebouw. Voor het frontgebouw ligt de aarden frontwal, met aansluitend de gracht die het gehele fort omringd. Aan de zijde van het hoofdgebouw ligt (achter de gracht) de liniedijk (Genieweg).
Verspreid over de gemeente Heemskerk zijn diverse sportparken en –complexen gelegen. Het zijn doorgaans grote ruimtes aan de rand van het stedelijk gebied, omringd met hoog opgaand groen dat in een aantal gevallen het zicht op het landschappelijke context, de ruimte zelf en de bijbehorende bebouwing ontneemt. De bebouwing op deze complexen is doorgaans zeer op de functie gericht en daardoor beperkt tot kleedkamers, clubgebouwen en opslagruimtes of combinaties daarvan, of sporthallen, zwembaden of andere binnensportgebouwen. De meeste gebouwen bestaan uit een eenvoudige hoofdmassa met plat dak of flauw hellend zadeldak. Ze zijn doorgaans als solitaire objecten in de ruimte geplaatst.
Kernkwaliteiten
Zowel de ringen en radialen vormen belangrijke verkeersontsluitende dragers van Heemskerk.
De radialen hebben een hoge representatieve waarde, doordat vrijwel al het verkeer in Heemskerk gebruikt maakt van minstens één van de radialen.
De cultuurhistorisch waardevolle gebieden zijn in goede staat. Zowel kasteel Marquette als Slot Assumburg zijn daarom aangewezen als Rijksmonument. Fort Veldhuis staat als onderdeel van de Stelling van Amsterdam op de Unesco Wereld-erfgoedlijst.
De grote open ruimtes en groene omlijstingen bepalen voor een groot deel het beeld van de diverse sportparken en -complexen.
Ambities
De ambitie is gericht op het versterken van representatieve waarde van de ringstructuren en het behouden en respecteren van de historische waarden van de cultuurhistorische waardevolle gebieden.
Belangrijke verkeersstructuren als de ringen en radialen zouden herkenbaar moeten zijn, met een heldere indeling en voldoende oriëntatiepunten.
De ringen en radialen vragen representatieve, hoogwaardige en op daarvoor geëigende plekken zelfs expressieve architectuur, die niet alleen de aandacht op zichzelf vestigt maar ook op de omgeving.
Handhaven en versterken van de continuïteit en samenhang van de ringstructuren als stedelijke structuurdragers.
Respecteren van de oorspronkelijke historisch waardevolle bebouwing en omgevingen van de cultuurhistorisch waardevolle gebieden.
Aandacht voor zichtbaarheid van de cultuurhistorisch waardevolle gebieden en de relatie met de omgeving.
Sportparken en -terreinen als zelfstandige complexen inpassen in landschappelijke context met aandacht voor een evenwichtige vormgeving van bebouwing, transparantie en harmoniërende materiaal- en kleurgebruik.
Duurzaamheid en alternatieve energieopwekking kunnen bij sportcomplexen bij uitstek in de architectuur of inrichting tot uitdrukking worden gebracht.
Hoofdstuk 3
Artikel 3.6