Om effecten van de aanpak inzichtelijk te kunnen maken heeft de GGD Zeeland in opdracht van LZNVZ in 2016 het draagvlakonderzoek onder Zeeuwse jongeren en hun ouders, wat ook in 2013 en 2011 uitgevoerd is, herhaald. Hieronder worden de doelstellingen van de periode 2014-2016 beschreven en naast dit draagvlakonderzoek gelegd. De doelstellingen reikten echter verder dan het draagvlakonderzoek. Daarom is ook de Jeugdmonitor Zeeland (2015) en het Nalevingsonderzoek verkoop alcohol (2016) gebruikt om de resultaten van de jeugd en alcohol aanpak inzichtelijk te maken. Hieronder worden per doelstellingen de resultaten beschreven en worden er gelijk ook conclusies getrokken.
Het percentage Zeeuwse jongeren onder de 18 jaar dat alcohol gebruikt zal aantoonbaarafnemen van 51% naar 41% of minder.
Deze percentages kwamen uit de Jeugdmonitor Gezondheid 2010 (12 t/m 18 jarigen). Deze monitor is na 2010 niet meer herhaald. Daarom kan deze doelstelling niet getoetst worden. Wel laten de cijfers hieronder, afkomstig uit ander Zeeuws onderzoek (het Draagvlakonderzoek en de Jeugdmonitor Zeeland), zien dat het drankgebruik onder de jongeren de laatste jaren is afgenomen:
2013 draagvlakonderzoek uitkomsten:
12-15 jarigen: 45% heeft wel eens (iets met) alcohol gedronken
16-17 jarigen: 96% heeft wel eens (iets met) alcohol gedronken
2016 draagvlakonderzoek uitkomsten:
12-15 jarigen: 43% heeft wel eens (iets met) alcohol gedronken (incl. een slokje)
16-17 jarigen: 83% heeft wel eens (iets met) alcohol gedronken (incl. een slokje)
De Jeugdmonitor Zeeland van ZB| Planbureau (onder 14-15 jarigen) laat een wisselend beeld. In 2015 had 72% wel eens alcohol gedronken (in 2011 was dit 65%, in 2007 80% en in 2004 79%).
Figuur 1 Jeugdmonitor Zeeland
Conclusie: deze doelstelling is wetenschappelijk gezien niet te toetsen omdat de Jeugdmonitor Gezondheid uit 2010 niet herhaald is. Andere Zeeuwse onderzoeken waar alcoholgebruik onder jongeren onderzocht is, laten wel een dalende trend zien in het alcoholgebruik onder jongeren.
De gemiddelde startleeftijd waarop Zeeuwse jongeren beginnen met het drinken van alcohol stijgt van 13,9 jaar naar tenminste 18 jaar.
Uit het draagvlakonderzoek blijkt dat de gemiddelde startleeftijd waarop Zeeuwse 16 en 17-jarigen voor het eerst een glas alcohol dronken in 2016 ligt op 15,1 jaar. In 2011 was dit 14,5 jaar. In vergelijking met 2011 is de startleeftijd in 2016 significant toegenomen. In 2016 drinken 16- en 17-jarige jongeren hun eerste glas alcohol ruim zeven maanden later dan 16- en 17-jarigen deden in 2011.
Conclusie: hoewel de gemiddelde startleeftijd in Zeeland is verhoogd, is deze doelstelling niet behaald.
Terugdringen ‘bingedrinking’ van 25% naar 20% of minder.
De percentages die voor deze doelstelling gebruikt zijn, komen uit de Gezondheidsmonitor 2010 van de GGD Zeeland. Dit onderzoek is niet meer herhaald. Wel laat de Jeugdmonitor van ZB| Planbureau zien dat er een dalende trend is wat ‘bingedrinken’ betreft: minder dan één op drie (31%) Zeeuwse scholieren van 14 en 15 jaar drinkt vijf of meer alcoholische drankjes bij één gelegenheid. Dit is flink minder dan in 2007 (44%) en iets minder dan in 2011 (34%). Ook blijkt uit het draagvlakonderzoek van LZNVZ dat de kennis t.a.v. de schadelijke gevolgen van ‘bingedrinken’ onder de doelgroep hoog is. ‘Bingedrinken’ wordt door bijna alle jongeren als schadelijk gezien (door 97 % van de 12 tot en met 15 jarigen en 98% van de 16 en 17 jarigen).
Conclusie: deze doelstelling is wetenschappelijk gezien niet te toetsen omdat het onderzoek wat gebruikt is bij het maken van de doelstelling niet meer herhaald is. Wel laat de Jeugdmonitor van ZB| Planbureau zien dat het ‘bingedrinken’ in Zeeland is afgenomen.
Toename van het draagvlak onder ouders/opvoeders voor de norm geen alcohol onder de18 jaar van 76% naar 85%.
Uit het draagvlakonderzoek 2016 blijkt dat 89% van de ouders vindt dat jongeren op te jonge leeftijd alcohol drinken. Acht op de tien (81%) is het (een beetje) eens met de stelling ‘jongeren onder de 18 jaar zouden helemaal geen alcohol mogen drinken’. Bijna alle ouders (96%) geven daarnaast aan dat bingedrinken altijd schadelijk is voor jongeren onder de 18 jaar en 3% vindt dit een beetje schadelijk. In 2013, toen de wettelijke alcoholgrens nog op 16 jaar lag, gaf 80% van de ouders aan dat bingedrinken onder de 16 jaar altijd schadelijk is.
Conclusie: Het is niet mogelijk om beide draagvlakonderzoeken op dit punt te vergelijken aangezien de wettelijk toegestane leeftijd voor het drinken van alcohol in 2014 gestegen is naar 18 jaar. In het eerste onderzoek is de vraagstelling gebaseerd op 16 jaar en in het laatste onderzoek op 18 jaar. Ondanks de verschillende leeftijden, is het percentage ouders dat bingedrinken altijd schadelijk vindt, gestegen.
Een verbetering van de naleving van de voorschriften onder de verstrekkers van alcohol.
In het Nalevingsonderzoek verkoop alcohol uit 2016 zien we ten opzichte van 2014 een stijging van de naleving onder commerciële horeca, slijterijen en supermarkten. Bijna de helft (47%) van de commerciële horeca leeft de regels voor de verkoop van alcohol na. In 2014 was dit nog 36%. Slijterijen en supermarkten scoren gemiddeld het best respectievelijk 73% en 72% nalevers in 2016. In 2014 scoorden slijterijen nog 64% (in 2011 47%) en supermarkten 63% (in 2011 35%).
De naleving bij de paracommercie is echter gedaald ten opzichte van 2014. In 2014 scoorden zij 69%, nu hebben zij gezamenlijk een nalevingspercentage van 51%. Het betreft hier cijfers op Zeeuwse schaal. De resultaten van de individuele gemeenten verschillen op een aantal punten nogal van elkaar. Zo is er in de ene gemeente meer aandacht nodig voor alcoholverstrekking in de commerciële horeca, terwijl in de andere gemeente juist meer aandacht nodig is voor het schenken aan jongeren in sportkantines.
Conclusie: Er is een stijging waargenomen bij de belangrijkste partij, de commerciële horeca (van 36% naar 47%) maar ook bij de slijterijen en supermarkten. Alleen de paracommercie is gedaald. Overall is het naleefpercentage hierdoor slechts met 1% toegenomen.
Hoofdstuk 2. › Paragraaf 2.3
Artikel 2.3.2.
Resultaten
Onderdeel van Regionaal Preventie- en Handhavingsplan Alcohol, lokale uitwerking gemeente Hulst, voor de periode 2018 tot en met 2020