In de Gemeentewet zijn maar enkele bepalingen geformuleerd waar de raad zich aan dient te houden bij de instelling van een raadscommissie en dat is
de voorzitter is raadslid (artikel 82 lid 4 Gemeentewet) en;
de burgemeester en het college kunnen geen lid zijn van de commissie (artikel 82 lid 2 Gemeentewet).
Derhalve staat er niets aan in de weg om de commissie minder formeel te organiseren. Natuurlijk bereidt de commissie de besluitvorming in de raad voor maar hoe men dit doet is vormvrij. Om meer aansluiting te kunnen vinden bij de inwoners is het goed om te onderzoeken in hoeverre zij kunnen worden betrokken bij de beraadslagingen in de commissie (buiten de formele inspraak om).
In theorie is het mogelijk om meerdere commissies (gebaseerd op thema, bijvoorbeeld, bestuur, sociaal domein of ruimtelijk) in het leven te roepen. Geconcludeerd mag echter worden, dat het voor de kleinere fracties en zeker voor de eenmansfracties heel erg moeilijk is om meerdere commissies te bemensen. Derhalve wordt geadviseerd om bij de instelling van een commissie uit te gaan van een plenaire (algemene) raadscommissie waarin de besluiten van de gemeenteraad worden voorbereid.
Zie de Verordening op de Raadscommissie Westerwolde
§ 1. › § 1.1.
Artikel 1.1.1.
Vorm van de commissievergadering/Plenaire commissie
Onderdeel van Notitie vergaderstructuur van de gemeenteraad van Westerwolde en de inrichting van de vergaderingen