Als het onderzoek het vergt, kunnen de persoon in kwestie of goederen in kwestie worden geobserveerd. De observatie kan dynamisch of statisch zijn. Dynamische observatie bestaat uit het daadwerkelijk volgen van personen of goederen. Statische observatie bestaat uit het in de gaten houden van (een deel van) de werkplek, eventueel met behulp van een (verborgen) camera. Tijdens de observaties kan gebruik worden gemaakt van een analoge of digitale foto- of videocamera.
De observaties hebben in beginsel alleen betrekking op activiteiten die de persoon in kwestie tijdens werktijd verricht. Het kan echter voorkomen dat ook buiten diensttijd wordt geobserveerd, bijvoorbeeld bij een vermoeden van oneigenlijk ziekteverzuim of het vermoeden van onverenigbare nevenactiviteiten.
Statische observatie en dynamische observatie, waarbij gebruik wordt gemaakt van een foto- of videocamera, kan – na een goede belangenafweging - worden gerechtvaardigd op basis van artikel 6, eerste lid, onder f, van de Algemene verordening gegevensbescherming. Daarin wordt aangegeven dat verwerking van persoonsgegevens noodzakelijk kan zijn voor de behartiging van de gerechtvaardigde belangen van de verwerkingsverantwoordelijke (de gemeente als werkgever), behalve wanneer de belangen of grondrechten en de fundamentele vrijheden van de betrokkene die tot bescherming van persoonsgegevens nopen, zwaarder wegen dan die belangen.