Noordelijk Flevoland zit post-crisis economisch weer in de lift. Bedrijven groeien en investeren, de werkgelegenheid stijgt en het algehele ondernemerssentiment is positief. Dat is terug te zien in de vraag naar bedrijfsgrond. Waar in Noordelijk Flevoland tijdens de crisisjaren de uitgifte van grond op bedrijfslocaties opdroogde, is de laatste jaren weer een positieve ontwikkeling zichtbaar. Daarnaast dienen zich steeds meer (vaak uit eigen gemeente afkomstige) bedrijven aan om bedrijfsgrond aan te kopen, zodat zij een uitbreiding, verplaatsing of nieuwe vestiging kunnen realiseren. Noordelijk Flevoland zit qua uitgifte nog niet op het niveau van voor de crisis, maar de uitgifte gaat harder dan waar beleidsmatig op gerekend is enkele jaren geleden. Het huidige toekomstbeeld is kortweg positiever dan dat het tijdens de crisis was.
Tegenover deze positieve ontwikkeling van de uitgifte en vraag staat een beperkt aanbod van (geschikte) bedrijfskavels. Het kwalitatief geschikt aanbod van bedrijfsgrond voor gegadigde bedrijven neemt met iedere uitgifte gestaag af. Het beeld is in zowel Noordoostpolder als Urk zeer specifiek. In Noordoostpolder is met name het grootschalige aanbod (>20.000 m2) voor de komende jaren beperkt, terwijl zich wel geïnteresseerde bedrijven van deze omvang melden voor uitbreiding, verplaatsing of nieuwe vestiging. Het gaat dan vaak om bedrijven die al in de gemeente gevestigd zijn en hier willen groeien. Daarnaast is er in Noordoostpolder ook beperkt uitbreidingsruimte beschikbaar op de bedrijfslocaties in de dorpen, waar zeer lokaal gebonden bedrijven gevestigd zijn en door willen groeien, al dan niet naar grotere omvang. Het gaat dan bijvoorbeeld om de ‘dorpsterreinen’ in Creil, Rutten, Marknesse en Ens.
Figuur 1: De uitgifte op bedrijfslocaties zit post-crisis weer in de lift
Bron: Provincie Flevoland, 2017; Gemeente Noordoostpolder, 2017; Gemeente Urk, 2017; bewerking Stec Groep, 2017 (Peildatum: februari 2017)
Op Urk geldt dat het geschikt aanbod voor met name grootschalige bedrijven (>10.000 m2) al vergeven is, terwijl zich hiervoor wel geïnteresseerde bedrijven melden. Daarnaast raakt op Urk het beschikbare kleinere aanbod (<10.000 m2) op. Dat leidt ertoe dat specifieke bedrijven met een sterke binding met Urk nu niet kunnen uitbreiden. Bedrijven gaan als gevolg hiervan vaak over tot het nemen van ‘verrommelende’ noodoplossingen, zoals (te) intensief gebruik van de eigen ruimte of het gebruiken van de openbare ruimte als opslagplaats en parkeergebied. De kwalitatief geschikte ruimte voor bedrijven in Noordelijk Flevoland is kortom beperkt; er is een urgente behoefte aan nieuw aanbod.
Het beperkte kwalitatief beschikbare aanbod werkt beklemmend voor de economische ontwikkeling en onze ambities in Noordelijk Flevoland. De bestaande bedrijfslocaties huisvesten veel bedrijven die een sterke lokale binding hebben, bijvoorbeeld door historie of binding met andere bedrijven en de sterke clusters in de regio. Ook gaat het vaak om bedrijven met een belangrijke meerwaarde voor de leefbaarheid van de kernen, bijvoorbeeld vanwege het bieden van lokale werkgelegenheid of via sponsoring van het lokale verenigingsleven.
Bovenal is geschikte bedrijfsgrond belangrijk om onze ambities waar te maken. Een groot deel van de vraag die we bemerken is afkomstig van bedrijven die al in Noordelijk Flevoland gevestigd zijn en hier verder willen groeien en uitbreiden. Het zijn vaak bedrijven die een positie hebben in de clusters en sectoren waar Noordelijk Flevoland een sterke positie heeft. Noordoostpolder heeft een sterke positie voor Agrofood en aanverwante bedrijvigheid, zoals daarbij horende logistiek en machinebouw, en een specifiek cluster rondom het Nationaal Lucht- en Ruimtevaartlaboratorium (NLR) en composietenontwikkeling. Urk heeft al van oudsher een sterke positie voor Visserij, Maritiem en hieraan gelieerde bedrijven. Het zijn bedrijven die in hun bedrijfsactiviteiten nauw samenwerken, sterk aan elkaar gebonden zijn en hiermee vooral ook sterk aan Urk gebonden zijn. Daarnaast worden de plannen voor de (buitendijkse) Maritieme Servicehaven ten zuiden van Urk gereed gemaakt. De Maritieme Servicehaven moet binnen enkele jaren operationeel zijn, zal ruimte bieden voor met name Urker bedrijven en vooral ook (binnendijks) spin-off gaan creëren in de maritieme sector.
Daarvoor moet echter wel ruimte beschikbaar zijn. We hebben als Noordelijk Flevoland ambitie om de bedrijven die bij ons passen en horen op een goede manier te huisvesten. Daarvoor hebben we de laatste jaren niet stilgezeten. In Noordoostpolder wordt gewerkt aan de uitbreiding van bedrijventerrein De Munt en bedrijventerrein Marknesse. Op Urk is een langetermijnvisie uiteengezet in een Masterplan voor gebiedsontwikkeling De Triangel, waarin Urk haar autonome woon- en werkbehoefte voor de komende decennia de ruimte geeft.
Deze Visie Werklocaties is gericht op het beleid op formele bedrijventerreinen in Noordelijk Flevoland. In deze Visie Werklocaties werken we onze ambities en beleid op de bedrijfslocaties verder uit, zodat Noordelijk Flevoland de komende jaren economisch kan groeien, kansen kan pakken en bedrijven bovenal de ruimte kan geven. Belangrijk is daarbij…:
dat nieuw aanbod van bedrijfsgrond meerwaarde heeft en opzichte van het bestaande aanbod;
dat ruimte kan worden geboden aan lokaal gebonden bedrijven;
dat werkgelegenheid lokaal behouden blijft;
dat de leefbaarheid in de kernen ook de komende jaren geborgd blijft;
dat de sterke positie van Noordelijk Flevoland voor onder meer Agrofood, Composieten, Maritiem, en Visserij verstevigt.
Deze Visie Werklocaties biedt de kaders en uitgangspunten voor een zorgvuldige ontwikkeling van- en een goede ruimtelijke ordening voor de bedrijfslocaties in Noordelijk Flevoland, bestaande uit de gemeenten Noordoostpolder en Urk:
We richten ons met deze Visie Werklocaties op beleid met aandacht voor het bestaande aanbod en in regionaal perspectief, zodat we ook het vestigingsklimaat voor ondernemers op niveau houden en de economie regionaal sterk op de kaart zetten.
We richten ons op beleid met aandacht voor de Ladder voor duurzame verstedelijking en met het oog op flexibiliteit, waardoor we onze risico’s beperken en planologische ruimte houden voor lokaal maatwerk.
We richten ons op beleid dat past bij provinciale uitgangspunten, die door de provincie zijn uiteengezet in de RO Visie Werklocaties.
Hoofdstuk 1
Artikel 1.1
Naar een Visie Werklocaties
Onderdeel van Visie Werklocaties Noordelijk Flevoland