De 14 Twentse gemeenten houden zich momenteel bezig met zes projecten die onderdeel uitmaken van de integrale schuldenaanpak. Deze worden uitgevoerd vanuit de regionale werkgroep Menzis-samen 14..
Het betreft de volgende zes:
Vroegsignalering;
(Veeggroep) Regeling Uitstroom Bijstandsgerechtigden (RUB);
Regeling uitstroom Overig (RUO) voor de sociale werkvoorziening;
RUO voor niet bijstandsgerechtigden;
RUO bij andere zorgverzekeraars;
Inhouden en doorbetalen.
Daarnaast loopt een project vanuit de Rechtbank Oost Nederland. Hierin wordt door de gemeente samengewerkt met de Rechtbank. Dit is wel een regionaal project maar valt niet onder de samenwerking Menzis-samen 14.
Lokaal is een project gestart om BBR bij de Stadsbank Oost Nederland aan te bieden aan alle inwoners die op basis van vrijwilligheid, daar behoefte aan hebben. Dit betekent dus een verbreding van de doelgroep die gebruik kan maken van een BBR.
Alle projecten worden hieronder nader toegelicht. Meer informatie over de regionale projecten is te vinden in het “Regionaal plan van aanpak, thema integrale schuldenaanpak, werkgroep Menzis-Samen 14”, zie bijlage.
5.1Vroegsignalering
Vroegsignalering van schulden: het in een zo vroeg mogelijk stadium in beeld brengen van mensen met financiële problemen. Dit maakt het mogelijk om vroegtijdige hulpverlening aan te bieden en in te zetten. Hierbij wordt gebruik gemaakt van daadwerkelijke signalen van een betaalachterstand van verschillende partijen en outreachende hulpverlening.
Doel: (problematische) schulden en daaruit voortvloeiende problematiek te voorkomen.
In dit project vroegsignalering zal de gemeente signalen ontvangen over inwoners die een achterstand hebben in hun betaling; bijvoorbeeld twee maanden hun nota niet betaald hebben bij één of meerdere partijen. Deze signalen komen van o.a. zorgverzekeraars, energiemaatschappijen, woningbouwverenigingen en de gemeentebelasting. Om deze signalen te ontvangen (van deze partijen) moeten hiervoor convenanten worden afgesloten. Op basis van deze convenanten moeten afspraken worden gemaakt wanneer het signaal aan de gemeente doorgegeven wordt. Alle signalen worden, door alle partijen, gemeld en geregistreerd in één register dat is opgesteld en handelt in lijn met de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG). Dit register geeft vervolgens de signalen door aan de desbetreffende gemeente zodat deze er mee aan de slag kan. Op basis van landelijke cijfers is het de verwachting dat de gemeente Dinkelland tussen de 8 en 12 signalen per maand zal gaan ontvangen. Diverse Nederlandse gemeenten maken al gebruik van deze werkwijze en de ervaringen van deze gemeenten zijn uitsluitend positief.
De gemeente kan lokaal invulling geven aan “hoe om te gaan met de binnengekomen signalen”. Dit wordt voor de gemeente Dinkelland toegelicht in hoofdstuk 6. Dit project wordt regionaal begeleid door Plangroep, Siebols & Schippers. Het “Projectvoorstel vroegsignalering Twente” van Plangroep, Siebols & Schippers is als bijlage bij dit beleidsplan gevoegd. Het streven is dat het project vroegsignalering definitief van start gaat in juni 2019
5.2Veeggroep RUB
De gemeente Dinkelland heeft samen met 11 andere Twentse gemeenten en met Menzis in 2017 de Regeling Uitstroom Bijstandsgerechtigden (RUB) opgezet welke per 1 januari 2018 officieel van start is gegaan.
De gemeente en zorgverzekeraars kunnen gezamenlijk door toepassing van de RUB inwoners helpen om uit de Wanbetalingsregeling Zorgverzekering te komen. Deze wanbetalingsregeling wordt uitgevoerd door het CAK. Inwoners komen in deze regeling wanneer ze minimaal 6 maanden een schuld hebben uitstaan bij hun zorgverzekering.
Wanneer inwoners deelnemen aan de RUB worden zij, voor zowel de basisverzekering als de aanvullende verzekering, verzekerd via de collectieve zorgverzekering van Menzis in samenwerking met de gemeente. Om geen nieuwe schulden, met betrekking tot het eigen risico, te laten ontstaan is het eigen risico meeverzekerd in deze regeling. De totale kosten van het meeverzekeren van het eigen risico bedraagt € 30,00 per maand. Hiervan wordt de helft (15 euro) door de gemeente betaald en de andere helft door de inwoner zelf. Daarnaast betaalt de inwoner € 25,00 af op zijn schuld bij de zorgverzekering; dit gedurende een periode van drie jaar. Na drie jaar aflossen wordt het restant van de schuld kwijtgescholden. De bedragen van de premie zorgverzekering, het herverzekeren van het eigen risico en het aflossen van de schuld worden, gedurende drie jaar, door middel van inhouding op de uitkering doorbetaald aan Menzis. Dit betekent dat deze mensen na drie jaar schuldenvrij zijn.
In totaal nemen op dit moment in Twente 519 inwoners deel aan de RUB. Binnen de gemeente Dinkelland zijn dit 5 inwoners. Na de succesvolle start van de RUB zijn de Twentse gemeenten momenteel bezig met het organiseren van een ‘’veeggroep’’ voor de RUB bij Menzis, (vanaf 1 januari 2019). Het doel hiervan is dat meer inwoners die het nodig hebben, kunnen deelnemen aan deze regeling.
5.3RUO andere verzekeraars
De RUB richt zich momenteel alleen op de zorgverzekeraar Menzis. Dit mede omdat de Twentse gemeenten met zorgverzekeraar Menzis, als grootste zorgverzekeraar met een zorgkantoor in Twente, een collectieve zorgverzekering aanbieden aan inwoners. Echter er zijn ook inwoners in Twente die een zorgverzekering bij een andere verzekeraar hebben afgesloten en dus niet in de RUB zijn meegenomen. Om deze inwoners ook een kans te geven om van hun zorgverzekeringsschuld afkomen, is het wenselijk om een soortgelijke regeling als de RUB op te zetten bij andere zorgverzekeraars, dit is de RUO.
De gemeente Dinkelland is, samen met andere Twentse gemeenten, aan het onderzoeken welke mogelijkheden er zijn. Er vinden al (eerste) gesprekken plaats met Achmea. Het streven is dat er medio 2019 een regeling van start gaat.
5.4RUO voor de sociale werkvoorziening
De doelstelling van dit project is het opzetten van een regeling om schuldenproblematiek aan te pakken bij inwoners die werkzaam zijn bij een sociale werkvoorziening. De RUB is specifiek ontwikkeld voor personen met een bijstandsuitkering. Voor de doelgroep Sociale werkvoorziening wordt het project RUO opgestart. De focus van dit project ligt op de inwoners die werkzaam zijn bij een sociale werkvoorziening. Dit is een grote werkgever en deze werkgever biedt mogelijkheden voor het inhouden en doorbetalen van de zorgpremie. Een loonbeslag is bij deze doelgroep zeker geen uitzondering. Binnen Twente zijn vier sociale werkplaatsen: DCW, SWB, SOWECO en Larcom. De gemeente Dinkelland werkt samen met SOWECO voor wat betreft de salarisadministratie en Stichting Participatie Dinkelland houdt zich bezig met deze doelgroep.
Dit project is nog in de opstartfase. Het eerst inventariserende gesprek vindt (waarschijnlijk) eind 2018 plaats met SOWECO. Het is dus nu niet duidelijk of en wanneer dit project daadwerkelijk kan worden uitgevoerd.
5.5RUO voor niet bijstandsgerechtigden (niet WWB)
Het doel van deze regeling is het aanpakken van schuldenproblematiek bij wanbetalers zonder bijstandsuitkering. Doelstelling: voor deze inwoners, in samenwerking met de Stadsbank Oost Nederland een regeling aanbieden om de financiële situatie, voor wat betreft de betaling van de primaire lasten, onder controle te krijgen. Een voorstel voor deze regeling voor niet bijstandsgerechtigden wordt uitgewerkt binnen Samen 14 (regionaal). Daarbij wordt rekening gehouden met de volgende componenten:
Budgetbeheer voor mensen zonder bijstandsuitkering in de bronheffing CAK (i.v.m. schulden bij een zorgverzekeraar);
Verplichte deelname van 36 maanden aan een mogelijke regeling. Stabiele deelname is vereist;
Inhouden en doorbetalen van de zorgpremie op een budgetbeheerrekening in samenwerking met de Stadsbank Oost Nederland mét een aflossingscomponent op basis van het inkomen. Regeling voor eigen risico hierin meenemen;
Onderzoeken of herstel/nieuw afsluiten van een aanvullende zorgverzekering mogelijk is na een periode van goed betaalbedrag;
Meenemen van andere schulden in het kader van primaire lasten in deze regeling, zoals huur en gas-water-elektra;
Dit project wordt in eerste instantie regionaal besproken met Menzis en de Stadsbank Oost Nederland. Het project is nog in de ontwikkelfase. Dit betekent dat nog niet duidelijk is óf en wanneer én in welke vorm deze regeling kan worden ingezet.
5.6Inhouden op uitkering en doorbetalen van vaste lasten
Gemeenten kunnen er voor kiezen om de premie in te houden op de (bijstands)uitkering en deze door te betalen aan de zorgverzekeraar. Bewezen is dat de schuldenproblematiek effectief vermindert door de premie van de zorgverzekering in te houden op de uitkering. Momenteel maken echter vele Twentse gemeenten nog geen gebruik van deze mogelijkheid. De kans dat verzekeraars de premie geïnd krijgen is, bij inhouden en doorbetalen, een stuk groter. Zij zijn daardoor vaker bereid om in ruil daarvoor, een korting of vergoeding op de premie aan te bieden. Voorheen was het proces van inhouden en doorbetalen kwetsbaar en deed dit een (groot) beroep op de organisatie- en uitvoeringsmogelijkheden van gemeenten en zorgverzekeraars. Daarom maken veel gemeenten tot op heden nog geen gebruik van deze mogelijkheid. Vanaf heden is het inhouden en doorbetalen van de premie geautomatiseerd. Dit betekent een eenmalige inrichting van de systemen en vervolgens zijn geen extra handelingen meer nodig voor deze doorbetalingen.
De gemeente Dinkelland gaat begin 2019 samen met verschillende andere Twentse gemeenten uitwerken hoe en/of het inhouden en doorbetalen kan worden ingevoerd.
.
5.7Afspraak Rechtbank Almelo/Enschede
De Rechtbank heeft aangegeven te willen samenwerken met de gemeente. Wanneer een inwoner schulden heeft bij een bedrijf of organisatie (bijvoorbeeld bij een energiemaatschappij, een winkelketen en/of bij een specifiek persoon) kan de vordering van deze schulden worden voorgelegd aan de rechtbank ter vaststelling. Met deze uitspraak kan beslag worden gelegd op bijvoorbeeld het inkomen van de desbetreffende inwoner.
Het voorstel van de rechtbank Almelo en de rechtbank Enschede: zodra er door de rechter een vordering wordt vastgesteld, bij een inwoner uit de gemeente Dinkelland, deze wordt doorverwezen naar een consulent van de gemeente die tijdens de zitting aanwezig is in de Rechtbank.
Samen met de inwoner kan dan worden besproken welke problemen er spelen en welke hulpverlening op maat kan worden aangeboden. Het betreft hier een brede klantbenadering, waarbij alle leefgebieden aan bod komen. Het betreft hier schulddienstverlening waarbij ook wordt gekeken naar andere problematiek
5.8Eigen bijdrage budget beheer rekening (BBR)
In gevallen waarin de BBR regeling van toepassing is bij schuldbemiddeling en de inwoner op basis van vrijwilligheid (maar wel noodzakelijk) gebruik (wil blijven) maken van de BBR, is het voorstel dat de gemeente de kosten van de BBR rekening vergoed. Dit motiveert inwoners om laagdrempelig een BBR te houden of af te sluiten. Het betreft een gering aantal gevallen per jaar. Het effect is dat deze inwoners niet in de schuldenproblematiek terecht komen of erin terugvallen.
Artikel 5