De basis van de sanctiestrategie wordt gevormd door een processchema. Dit is een soort stappenplan. Op basis van een aantal stappen wordt hierin bepaald welke sanctie wordt toegepast en welke vervolgstappen er worden genomen als deze sanctie niet tot het gewenste resultaat leidt.
In dit proces is het begrip “kernbepalingen” belangrijk. Op basis hiervan wordt bepaald wat een passende reactie is op een overtreding. Uitgegaan wordt van een zogenoemde “Tafel van drie”. Dit is een lijst die van de veelvuldig binnen Nederland toegepaste “tafel van elf” is afgeleid. Laatstgenoemde is onder de “Professionaliseringsnota milieu” geformuleerd.
Hierbij gelden de volgende uitgangspunten:
• de sanctiestrategie is een beslissingsondersteunend model. Dit betekent dat de sanctiestrategie de handhaver ondersteunt in het proces om te komen tot een besluit over de wijze waarop een overtreding afgehandeld kan/ moet worden. Door iedere handhaver dezelfde stappen te laten volgen wordt eenheid in de uiteindelijke besluitvorming bevorderd;Dat betekent niet dat er volledige uniformiteit ontstaat, gemotiveerd afwijken kan altijd, wel moet dit schriftelijk worden vastgelegd. Hierdoor is de afweging reproduceerbaar en is duidelijk dat er geen willekeur ontstaat.
• Een beslissing van de handhaver en het bestuur is niet vrijblijvend. In het bestuursrecht en/of het strafrecht zal een sanctiestrategie derdenwerking hebben. Dat betekent dat de overtreder zich kan beroepen op de strategie. Goed onderbouwen en beslissen met de strategie als uitgangspunt is noodzakelijk. Onafhankelijk van de vraag of de strategie wordt gevolgd of dat het een afwijking hiervan betreft.• Bij strafrechtelijke handhaving betekent dit niet automatisch dat de bestuurlijke participatie is beëindigd. De effectiviteit op beide sporen wordt juist optimaal door afstemming tussen beide hierin.• Overtreding van kernbepalingen leidt niet direct tot een proces-verbaal. Dit gebeurt pas na overweging van de argumenten uit de “ruit” waaronder het doelbewust overtreden en geen kennelijk incident of geringe omvang. De uiteindelijke beslissing ligt bij de opsporingsambtenaar en niet bij de toezichthouder.
Hoofdstuk 4
Artikel 4.1
Opbouw en uitgangspunten sanctiestrategie
Onderdeel van Sanctiestrategie fysieke leefomgeving