Door een uniforme werkwijze op basis van een processchema en stappenplan wordt eenduidigheid verzekerd. De in het eerste hoofdstuk onder de punten 1 tot en met 3 genoemde elementen komen binnen het stappenplan aan bod.
De eerste vraag die de toezichthouder zich moet stellen is of er sprake is van een overtreding met acuut gevaar. Bijvoorbeeld op grond van brandveiligheid of instortingsgevaar. Indien dat het geval is dan is onmiddellijk optreden vereist. Dat betekent dat onmiddellijk een handhavingbeschikking, meestal bestuursdwang, wordt genomen en veelal een procesverbaal wordt opgemaakt. (Blok 1)
Indien geen sprake is van acuut gevaar dient na te worden gegaan of er sprake is van een overtreding van een kernbepaling.
1.is het voorschrift of artikel als kernbepaling aangewezen?2.wordt tenminste één van de “Tafel van drie” genoemde overtredingen begaan?3.gaat het om een bepaling die binnen de regeling of vergunning waar zij deel van uitmaakt, de kern vormt van de belangen waartoe die regeling of vergunning strekt? Indien een vraag met “ja”is beantwoord is sprake van een kernbepaling. De kernbepaling is ondermeer van belang bij het bepalen of tegen een overtreding ook strafrechtelijk optreden gewenst is. In principe is dat het geval, tenzij sprake is van een eerste, geringe overtreding en van een kennelijk incident en een overigens goed nalevende overtreder die onverwijld maatregelen heeft getroffen en geen sprake is van verwijtbaarheid. In dat geval wordt volstaan na een eerste bezoek met een handhavingwaarschuwing met hierin opgenomen een hersteltermijn. Indien de overtreding na de hersteltermijn voortduurt volgt een handhavingbeschikking en mogelijk een proces-verbaal. (BLOK 3)
Er volgt een strenger optreden Indien sprake is van een kernbepaling,
• waarbij het gaat om een overtreding die vaker voor is gekomen;• die geen kennelijk incident is;• die niet gering van omvang is;• van een niet goed nalevende overtreder;• van een overtreder die niet onverwijld maatregelen wil treffen;• of waarbij er sprake is van verwijtbaarheid, In dat geval volgt een handhavingwaarschuwing met een zeer korte hersteltermijn van 1 week met mogelijk een proces-verbaal. Na het tweede bezoek volgt dan onmiddellijk een handhavingbeschikking. (BLOK 2) Het verschil in stap 2 en stap 4 is het respectievelijk toepassen van bestuursdwang of last onder dwangsom.
Indien geen sprake is van een kernbepaling dient de handhaver zich de volgende vragen te stellen, om te bepalen of de overtreding afgedaan moet worden met een proces-verbaal en een handhavingaankondiging of- waarschuwing. Deze overtredingen vallen binnen een soort vangnetconstructie. Veelal gaat het hier om gedragingen van de overtreder. De volgende overwegingen zijn hier aan de orde:
Is sprake van een directe aantasting, bijvoorbeeld bij open erf of terrein;
is sprake van onomkeerbaarheid;
is sprake van prioritaire nalevingdoelen;
is sprake van opzettelijkheid, verwijtbaarheid, berekening of aantasting van het algemeen normbesef waaronder precedentwerking;
is sprake van belemmering/ aantasting van de toezichtmogelijkheid;
bestaat geen vaste toezichtrelatie.
Indien een vraag met “ja” beantwoord moet worden, dan volgt een handhavingaankondiging met hierin opgenomen de hersteltermijn en mogelijk een proces-verbaal. Na een tweede bezoek volgt, bij niet naleven, een handhavingbeschikking (BLOK 4)
Indien geen van de vragen met “ja” moet worden beantwoord dan volgt de lichtste variant uit de strategie, namelijk een bezoekrapport met brief en hersteltermijn. Na een tweede bezoek waarbij geen naleving heeft plaatsgevonden, volgt een handhaafaankondiging. Pas na het derde bezoek volgt een handhaafbeschikking met mogelijk proces-verbaal.
De genoemde hersteltermijnen zijn opgenomen in hoofdstuk 4. Ook hier gaat het om een handreiking. De handhaver kan onderbouwd afwijken van de hersteltermijn.
Op de volgende pagina is het hiervoor omschreven proces schematisch weergegeven. Het opgenomen stappenplan is een verdere uitwerking die overeenkomt met het landelijke stappenplan voor milieu.
Hoofdstuk 4
Artikel 4.3
Processchema en stappenplan
Onderdeel van Sanctiestrategie fysieke leefomgeving