Het P- en H plan alcohol 2014-2018 is geëvalueerd. Het evaluatieverslag vindt u terug in bijlage 1. Uit de evaluatie blijkt dat we de afgelopen jaren hebben ingezet op vier verschillende thema’s, namelijk voorlichting en preventie, onderzoek naleving leeftijdsgrens verkoop, evenementen en toezicht en handhaving.
De GGD Zaanstreek-Waterland brengt middels de jeugdgezondheidsmonitor periodiek het alcoholgebruik van tweede- en vierdeklassers in kaart. In het P- en H plan alcohol 2014-2018 hadden we het doel gesteld dat het alcoholgebruik onder tweede- en vierdeklassers in 2016 ten opzichte van 2010 moest zijn afgenomen. Voor de evaluatie van deze doelstelling betekent dit dat de resultaten van de jeugdgezondheidsmonitor van 2016 vergeleken moeten worden met de resultaten van 2010. Uit de evaluatie is echter naar voren gekomen dat de jeugdgezondheidsmonitor 2016 niet vergeleken kan worden met de resultaten van 2010. Daarom kan niet worden geconcludeerd of deze doelstelling is bereikt. De cijfers geven niettemin reden tot zorg. Uit de cijfers blijkt namelijk dat een groep jongeren in Purmerend (veel) te veel alcohol drinkt.
In de evaluatie worden, kort samengevat, de volgende trends gesignaleerd:
de supermarkten, slijterijen, commerciële horeca en paracommerciële horeca vertonen een stijgende trend in verbetering van de naleving van de leeftijdsgrens voor de verkoop van alcohol. Verbetering is nog mogelijk;
de naleving van de leeftijdsgrens voor de verkoop van alcohol door de commerciële horecaverstrekkers is nog zeer laag (in 2015 4% en in 2016 9%) 2 In 2017 is een steekproef gedaan onder 5 commerciële horecaverstrekkers, waar nog niet eerder aankooppogingen waren gedaan. Het resultaat van deze steekproef kan, gelet op het geringe aantal aankooppogingen en de verschillende onderzoeksgroep, niet worden vergeleken met de resultaten van de steekproeven uit 2015 en 2016. Het resultaat van de steekproef uit 2017 is hier daarom niet opgenomen.;
de naleving van de leeftijdsgrens voor de verkoop van alcohol door de thuisbezorgkanalen is laag (in 2015 0% en in 2017 9%) 3 In 2017 is voor het laatst een nalevingsonderzoek uitgevoerd in Purmerend. In 2018 is ervoor gekozen om een nalevingsonderzoek in de Beemster uit te voeren. Mede daarom was er in 2018 geen personele capaciteit om ook een nalevingsonderzoek in Purmerend uit te voeren. ;
het in gesprek gaan met de ondernemers, het bespreekbaar maken van de problemen waar zij tegenaan lopen en het uitspreken van waardering als het goed gaat, werd vaak als prettig en constructief ervaren. We blijven met de alcoholverstrekkers in gesprek over NIX18;
de NIX18 boodschap lijkt nog niet op alle jongeren in Purmerend het gewenste effect te hebben. Uit de jeugdgezondheidsmonitor 2016 blijkt namelijk dat 35% van de 13 en 14-jarigen in Purmerend ooit een paar slokjes alcohol heeft gedronken, 9% ooit minimaal 1 glas alcohol heeft gedronken en dat 2,6% onlangs aan bingedrinken (minimaal 5 drankjes drinken bij 1 gelegenheid) heeft gedaan. Uit de jeugdgezondheidsmonitor blijkt verder dat 66% van de 15 en 16-jarigen in Purmerend ooit een paar slokjes alcohol heeft gedronken, 43% ooit minimaal 1 glas alcohol heeft gedronken en dat 23% onlangs aan bingedrinken heeft gedaan;
relatief veel ouders uit Purmerend (39%) van kinderen die naar het voortgezet onderwijs gaan, tolereren alcoholgebruik van hun kinderen;
er zijn landelijke cijfers beschikbaar van het aantal jongeren dat met een alcoholvergiftiging is opgenomen in het ziekenhuis in de periode 2007 tot 2017. Landelijk is het aantal alcoholvergiftigingen in de periode 2007 tot 2017 verdrievoudigd (226 in 2007 en 671 in 2017). Uit onderzoek blijkt dat jaarlijks de meeste jongeren afkomstig zijn uit de regio’s Noord-Holland, Zuid-Holland en Noord-Brabant.
Op grond van de evaluatie worden de volgende aanbevelingen gedaan voor het P- en H plan alcohol 2019-2022:
ten behoeve van de overzichtelijkheid zou het wenselijk zijn om het P- en H plan alcohol 2019-2022 in één beleidsdocument onder te brengen;
in het P- en H plan alcohol 2019-2022 kan worden aangesloten bij de monitoring van het alcoholgebruik door minderjarigen door de GGD Zaanstreek-Waterland (hierna: GGD ZW), maar moet goed worden nagedacht over de wijze waarop eventuele doelstellingen ten aanzien van een afname van alcoholgebruik door minderjarigen worden geformuleerd;
aangezien alcoholverstrekkers het over het algemeen prettig vinden dat de gemeente met hen in gesprek gaat, is het aan te bevelen dat de gemeente, in samenwerking met Brijder Jeugd en de GGD ZW, ook in de toekomst het gesprek blijft aangaan met de ondernemers, verenigingen en organisatoren van evenementen en hen blijft wijzen op het belang van NIX18;
het onderzoek naar de naleving van de leeftijdsgrens is een nuttig instrument gebleken om niet alleen te meten hoe het met de naleving is gesteld, maar ook om de resultaten te gebruiken om het gesprek met de alcoholverstrekkers aan te gaan. Daarom wordt geadviseerd om in de periode 2019-2022 jaarlijks een nalevingsonderzoek uit te voeren;
het inzetten van testkopers is een effectieve manier om overtreders op het spoor te komen. Een werkproces voor testkopers, dat nodig is voor de juridische handhaving, ontbreekt nog. Daarom is het aan te bevelen dat een werkproces in de periode 2019-2022 wordt opgesteld en geïmplementeerd;
aangezien de commerciële horeca en de thuisbezorgkanalen de leeftijdsgrens voor de verkoop van alcohol niet naar behoren naleven, zou het verstandig zijn om de komende jaren extra in te zetten op verbetering in deze branches;
diverse snackbars in Purmerend verkopen alcohol voor gebruik elders dan ter plaatse. De gemeente heeft echter nog geen onderzoek gedaan naar het naleefgedrag van de leeftijdsgrens door de snackbars. Daarom wordt geadviseerd om in de periode 2019-2022 hier onderzoek naar te doen;
het is wenselijk dat Brijder Jeugd en de GGD ZW blijven inzetten op voorlichting en preventie;
er zijn (nog) geen cijfers bekend van het alcoholgebruik door Purmerendse jongeren in de leeftijdscategorie 18 tot 24 jaar. Aangezien het P- en H plan alcohol 2019-2022 ten doel zal hebben om alcoholgebruik door jongeren terug te dringen en in de wetenschap dat de hersenen gemiddeld tot het 24e levensjaar in ontwikkeling zijn, zou het verstandig zijn om het alcoholgebruik van deze doelgroep in kaart te brengen. Dan kunnen we onze interventies gerichter inzetten;
Brijder Jeugd en de GGD ZW hebben postermateriaal ontwikkeld voor evenementen en geven training aan barvrijwilligers. De inzet concentreert zich vooral op het evenement Reuring. Voor de periode 2019-2022 is het aan te bevelen om ook op de andere evenementen in te zetten;
omdat relatief veel ouders uit Purmerend alcoholgebruik van hun kinderen tolereren, is het gewenst dat Brijder Jeugd en de GGD ZW ouders blijven voorlichten over de negatieve effecten van alcohol. Ouders hebben een belangrijke rol in het voorkomen en tegengaan van indrinken. Dit vereist extra aandacht in 2019-2022.
Hoofdstuk 1
Artikel 1.3
Terugblik periode 2014-2018
Onderdeel van Preventie- en Handhavingsplan alcohol Purmerend 2019-2022