De gemeente Utrecht wil het Utrechtse ecosysteem voor startende en groeiende (innovatieve) ondernemers versterken door het faciliteren van netwerken en het ondersteunen van ondernemers (met groeiambities).
Deze regeling is bedoeld voor ondersteuning van innovatieve ondernemers die behoren tot één van de 4 prioritaire marktgroepen uit het economisch programma ‘Werk voor Iedereen’, namelijk:
1. Gezond gebouwde omgeving en energietransitie, inclusief circulaire economie
2. Digitale technologie en –vaardigheden (inclusief (serious) gaming)
3. Gezondheid
4. Onderwijs (edutech)
In een snelgroeiende gemeente als Utrecht is innovatie en werkgelegenheidsgroei van groot belang. Vandaar dat we ons in deze beleidsregel focussen op innovatieve ondernemers en groeiers (scale-ups). Belangrijke output van het regionale ecosysteem voor ondernemerschap zijn snelgroeiende bedrijven (ook wel bekend als gazellen en scale-ups). Deze snelgroeiende bedrijven zorgen voor economische ontwikkeling (banen, inkomens, toegevoegde waarde).
We gaan uit van de ecosysteembenadering van de Utrechtse professor Erik Stam. Zijn benadering maakt onderscheid tussen basiselementen die niet op korte termijn zijn te beïnvloeden (regelgeving, cultuur, fysieke infrastructuur en vraag ofwel omvang van de markt) en iets gemakkelijker beïnvloedbare systeemelementen: netwerken, leiderschap, financiering, talent, nieuwe kennis en ondersteuning van de ondernemer.
Uit een analyse van de Universiteit Utrecht blijkt dat wanneer het Utrechtse Ecosysteem (gegevens 2015) wordt vergeleken met het ‘gemiddelde’ ecosysteem in Nederland, Utrecht op geen van de elementen sterk onder gemiddeld scoort. Wel laat Utrecht hoge scores zien op bijvoorbeerld fysieke infrastructuur, talent en intermediaire diensten. Venture capital investeringen fluctueren sterk jaar per jaar in Nederland, en nog in grotere mate in individuele provincies. Er wordt in Utrecht relatief veel venture capital in startups geïnvesteerd, maar verhoudingsgewijs weinig in groeiers/scale-ups. Daarbij is sprake van sterke fluctuaties over de tijd. Qua toekenning van leningen aan het MKB daarentegen scoort Utrecht onder gemiddeld.
Als je inzoomt op de andere, minder sterke elementen van het Utrechtse ecosysteem, komt een aantal zwakke punten naar boven:
1) Er is veel publieke kennisproductie (R&D), maar relatief weinig private R&D. 2) Er zijn veel minder innovatieve bedrijven die samenwerken met andere organisaties dan je zou verwachten op basis van het hoge opleidingsniveau en de kennisproductie in Utrecht. 3) Er zijn relatief weinig organisaties die de leiding nemen in innovatieprojecten. Uit 2) en 3) kan afgeleid worden dat het verbeteren van de netwerken nodig is om het Utrechtse ecosysteem voor starters en groeiers te versterken.
Gezien deze analyse en het feit dat de Regionale OntwikkelingsMaatschappij (deze ROM zal zich onder andere op individuele bedrijfsfinanciering richten) in oprichting is, richt de gemeente zich met deze beleidsregel vooral op de volgende twee beïnvloedbare systeemelementen: netwerken (samenwerking start-ups/ scale-ups en andere organisaties) en ondersteuning van (innovatieve, startende en groeiende) ondernemers.
Artikel 2
Beleidsdoelstelling
Onderdeel van Beleidsregel ‘Versterken van het Utrechtse ecosysteem voor starters en groeiers’