De gemeente heeft in haar rol als beheerder geen volledige vrijheid in het vaststellen van haar beleid. Het beheer van diverse kapitaalgoederen is namelijk (deels) in nationaal geldende wetten en besluiten geregeld. Zij geven de kaders aan waarbinnen de uitvoering van de beheertaak plaats moet vinden. Voor het beheer en onderhoud van de verschillende BORA onderdelen zijn onder andere onderstaande wetten van belang:
Grondwet Artikel 21
De overheid zorgt voor een bewoonbaar land en beschermt en verbetert het leefmilieu.
Wegenverkeerswet (1994)
De wegbeheerder is verplicht de verkeersveiligheid te verzekeren, de wegen berijdbaar te houden en de bereikbaarheid te waarborgen.
Wegenwet
De wegbeheerder heeft een maatschappelijke plicht om op te treden als een goed rentmeester en om de wegen regelmatig en duurzaam te onderhouden.
Burgerlijk Wetboek
De beheerder heeft een risicoaansprakelijkheid en een schuldaansprakelijkheid voor als een onderdeel niet voldoet aan de eisen die men er aan mag stellen en daardoor schade aan personen en zaken kan veroorzaken. Wettelijke zorgplicht voor het garanderen van de veiligheid van de bewoners. De gemeente moet bijvoorbeeld bomen aantoonbaar goed onderhouden en maatregelen treffen voor de veiligheid.
Flora- en faunawet
Negatieve effecten op de flora en fauna moeten tot een minimum worden beperkt.
Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo)
Voor het verlenen van vergunningen voor bouwen, wonen, monumenten, ruimte, natuur en milieu moeten duidelijke toetsingscriteria zijn, bijvoorbeeld door een vastgesteld groenbeleidsplan en/of monumentale bomenlijst.
Zorgplicht
De gemeente heeft als beheerder van de openbare ruimte, de wettelijke taak zorg te dragen voor de veiligheid en bruikbaarheid van deze openbare ruimte, de zorgplicht. De gemeente Bergeijk voldoet over het algemeen aan deze geldende regelgeving, maar er is een trend en maatschappelijke verandering waarneembaar waarbij de beheerder nu en in de toekomst rekening dient te houden met meer aansprakelijkheidsstellingen.
Bij een aansprakelijkheidsstelling dient de beheerder aan te tonen dat hij adequaat beheer voert. Om het risico van aansprakelijkheidsstellingen terug te dringen is het onontbeerlijk om inspectie en onderhoud met optimale zorg uit te blijven voeren. De gemeente Bergeijk moet aan kunnen tonen dat de risico’s voor de gebruiker tot een minimum worden beperkt en dat er structureel inspanningen worden gedaan ten aanzien van monitoren en onderhoud.
Binnen BORA zijn keuzes gemaakt om het risico op aansprakelijkheid tot een aanvaardbaar risico te beperken. Een voorbeeld hiervan zijn de inspanningen die in de afgelopen beheersperiode van BORA II zijn gedaan ten opzichte van het beheer van de bruggen. Daarnaast worden regelmatig alle verhardingen aan een inspectie onderworpen, vinden boomveiligheidsinspecties plaats, conditiemetingen aan de accommodaties en vinden inspecties aan de speelvoorzieningen plaats. Met het uitvoeren van klein onderhoud en snel ingrijpen bij tekortkomingen worden de risico’s beperkt. Schoon, heel en veilig is op alle gebieden de absolute ondergrens.
Toekomstvisie
In de visie van de gemeente Bergeijk zijn uitgangspunten opgenomen die van toepassing zijn op het onderhoud van kapitaalgoederen. Als overheid ligt er een voorbeeldfunctie om te investeren in duurzame ontwikkelingen. Het beheer van de kapitaalgoederen binnen de leefomgeving wordt gekenmerkt door een goede afstemming met de huidige behoeften. De inrichting zal veilig en klimaat robuust zijn. De openbare ruimte zal flexibel inspelen op toekomstig ontwikkelingen zoals het gebruik van hernieuwbare energiebronnen. Dit alles met respect voor het dorpse karakter en haar groene structuurelementen.
Het huidige coalitieakkoord geeft ten aanzien van het onderhoud kapitaalgoederen de volgende aanknopingspunten: Het voorzieningenniveau blijft minimaal op het huidige peil. Sportaccommodaties, gemeenschapshuizen en scholen blijven in alle kernen bestaan. Zelfwerkzaamheid door verenigingen bij onderhoud en beheer van accommodaties wordt gestimuleerd door middel van TUOB. De gemeente heeft een voorbeeldfunctie als het gaat om duurzaam werken, afvalverwerking en energiegebruik
Duurzaamheid
De wereld van duurzaamheid en energie is volop in beweging. Onbewust doen we al een heleboel om de klimaatdoelstellingen te bewerkstelligen. Veel van deze maatregelen zijn ook al verankerd in wetten. Denk bijvoorbeeld aan het “Bouwbesluit”. Er zijn echter nog legio mogelijkheden om deze markt verder te verkennen. In 2013 heeft de “Raadswerkgroep Duurzaamheid” daarvoor een startnotitie opgesteld. Hierin staat een opsomming van projecten die tot dan toe uitgevoerd zijn in het kader van duurzaamheid en energiebesparing. In april 2009 is de Kempische Klimaatvisie vastgesteld door de Raad van Bergeijk. Doel van de Kempische Klimaatvisie is het bereiken van Energie-neutraliteit. Deze doelstelling geldt voor de Kempen. Met de Klimaatvisie wordt de gemeente geacht om in haar dagelijkse taken kritisch te kijken naar klimaat- en energieaspecten. Op dit moment doet de afdeling Beheer Ruimte al erg veel op het gebied van energiebesparing en duurzaamheid. Daar waar duurzame maatregelen geen effect hebben op de gemiddelde storting in de voorziening zijn deze geïntegreerd en doorgerekend in de verschillende beheerplannen van BORA. Enkele voorbeelden:
Bij het vervangen van verlichtingsarmaturen worden standaard energiezuinigere armaturen aangebracht;
Bij het vervangen van een cv-ketel wordt altijd gekozen voor een uitvoering in minimaal Hoog Rendement, maar bij voorkeur hybride-ketel;
Bij het vervangen van dakbedekking wordt meteen de mogelijkheid onderzocht om het onderliggende isolatiepakket uit te breiden;
Voor dakbedekking wordt gekozen voor een dakbedekking voorzien van een milieucertificaat;
Bij renovatie/nieuw plat dak (mits constructief mogelijk), plaatsen we zonnepanelen (financiering uit verduurzamen gemeentelijke gebouwen);
Ambitie om bij elke herinrichting een verbetering te realiseren met betrekking tot hemelwater, zowel met betrekking tot overlast, als verdroging;
Daar waar mogelijk passen we ‘lage temperatuur asfalt’ toe. Bovendien wordt maximaal gebruik gemaakt van her te gebruiken asfaltgranulaat;
Standaard gebruiken van gebroken puin in wegfundering en wegbermen;
Gerecyclede beton bij nieuwe fietspaden;
Daar waar mogelijk hergebruik van materialen zoals gebakken klinkers en natuursteen;
FSC certificaat voor goed bosbeheer;
Recycling gemeentelijk groenafval tot groene energie en groencompost (doet een verwerker);
Gebruik kastanje palen en eikenhout i.p.v. verduurzaamd naaldhout;
Geen gebruik chemische middelen bij onkruidbestrijding in plantsoenen en op gemeentelijke verhardingen;
Hergebruik bladafval;
Aanbrengen LED verlichting fietspaden;
Aanbrengen LED verlichting in elke nieuw te ontwikkelen woonwijk;
Ombouw naar energiezuinige lampen bij bestaande openbare verlichting.
GVM
In november 2018 is de sterk vernieuwde Gemeentelijke Visie Mobiliteit door de gemeenteraad vastgesteld. In deze visie wordt hoog ingezet op het gebied van fietsen. We streven naar het verbreden van de huidige fietsverbindingen, het verbeteren van het fietscomfort en het realiseren van nieuwe fietsverbindingen. Daarnaast doen we onderzoek naar de wegenstructuur van de gemeente en zetten we in op verkeersveiligheid en gedrag. Alles met als doel het verbeteren van de verkeersveiligheid, het verbeteren van het fietscomfort en het vitaal en gezond houden van onze burgers.
De koppeling met het onderhoudsprogramma geeft daarnaast invulling aan de wens van de gemeenteraad om meer aandacht te schenken aan de kwaliteit van fietspaden en fietsverbindingen. Het uitgangspunt zal zijn om waar mogelijk gelijktijdig met het onderhoud de fietspaden te verbeteren en daarmee ook het fietscomfort te verhogen. Onderhoudsgelden vanuit BORA III zullen niet voldoende zijn om de verbreding van de fietspaden te financieren.
Artikel 3
Kaders BORA III
Onderdeel van Gemeente Bergeijk - Beheer Openbare Ruimte & Accommodaties, BORA III Focus