Bij strategische verwerving worden vooruitlopend op verwachte planvorming gronden aangekocht binnen een bepaald plangebied, om zo de grond- en/of onderhandelingspositie van de gemeente te versterken. Ook de prijs van de te verwerven grond, die in een vroeg stadium doorgaans lager ligt, kan aanleiding zijn om in een vroeg stadium grond te verwerven.
Het vroegtijdig verwerven van gronden brengt voor de gemeente ook risico’s met zich mee. Het is onzeker wanneer de gemeente overgaat tot planvorming en wanneer de kosten in het kader van de grondexploitatie (verwervings-, rente- en beheerkosten) worden gedekt. De gemeente moet in dit geval de aankoop van gronden en bijkomende kosten voorfinancieren.
Wet voorkeursrecht gemeenten
De gemeente kan op basis van de Wet voorkeursrecht gemeenten een voorkeursrecht vestigen bij locaties die mogelijk in de toekomst ontwikkeld gaan worden. Bij een Wvg dienen eigenaren (of beperkt gerechtigden) bij verkoop de onroerende zaak eerst aan de gemeente aan te bieden. Zie het kader voor een nadere toelichting.
Wet voorkeursrecht gemeenten
De Wet voorkeursrecht gemeenten biedt gemeenten het wettelijke recht van voorrang op verwerving van een onroerende zaak van derden, gelegen in een mogelijke bouwlocatie of gebieden waar anderszins functieveranderingen plaats zullen vinden. Wanneer een voorkeursrecht is gevestigd, zijn eigenaren (of beperkt gerechtigden) bij verkoop verplicht eerst de gemeente in staat te stellen de onroerende zaak te verwerven.
Deze wet kent drie doelen:
het versterken van de regierol van de gemeenten bij de uitvoering van ruimtelijk beleid;
meer inzicht in de bewegingen van de grondmarkt en;
prijsbeheersing (het beperkt de verhandelbaarheid en gaat speculatie tegen).
De gemeente kan op basis van de structuurvisie, bestemmingsplan of masterplan een voorkeursrecht vestigen. Of het wenselijk is om dit instrument te gebruiken is afhankelijk van de concrete omstandigheden van het project.
Hoofdstuk 3.
Artikel 3.3
Strategische verwerving
Onderdeel van NOTA GRONDBELEID 2019-2023 Gemeente Nuenen c.a.