Art. 3.19 Handboek Bijzondere Bijstand Schagen 2019 — Bewindvoering, mentor en curatele

Omschrijving van de kosten Curatele, beschermingsbewind en mentorschap zijn verschillende maatregelen om mensen te beschermen die zelf niet goed beslissingen kunnen nemen. Bijvoorbeeld door een verstandelijke beperking, verslaving of dementie. Curatele is voor mensen die hun financiële en persoonlijke zaken niet zelf kunnen regelen en voor wie beschermingsbewind en/of mentorschap niet volstaat. Een curator beslist over geld, verzorging, verpleging, behandeling of begeleiding van de betrokkene. Iemand die onder curatele staat is handelingsonbekwaam. Dit betekent dat hij zonder toestemming van de curator geen rechtshandelingen kan verrichten die niet kunnen worden teruggedraaid. Bijvoorbeeld het kopen van een huis. Alle lopende ondercuratelestellingen staan in het openbare curateleregister. Beschermingsbewind is voor mensen die hun financiële zaken niet zelf kunnen regelen. De beschermingsbewindvoerder beheert het geld en de goederen van de betrokkene. Beschermingsbewind kan wegens verkwisting of het hebben van problematische schulden worden ingesteld. Wie onder bewind staat, blijft handelingsbekwaam. Hij mag dus nog wel zelfstandig rechtshandelingen verrichten. Deze bewinden staan in het openbare bewindregister. Mentorschap is voor mensen die hun persoonlijke zaken niet meer zelf kunnen regelen. De mentor beslist over de verzorging, verpleging, behandeling of begeleiding van de betrokkene. Iemand die een mentor heeft, blijft handelingsbekwaam. Aanvraagprocedure Curatele, bewind of mentorschap vraag je aan bij de kantonrechter. Je hebt hiervoor geen advocaat nodig. Bewind en mentorschap kun je tegelijk aanvragen. Ook kun je eerst een bewind en later een mentorschap aanvragen of andersom. Het is niet mogelijk om naast een curatele ook een bewind of een mentorschap aan te vragen. Een curatele kan wel omgezet worden in een bewind of een mentorschap. Daarvoor moet je naar de kantonrechter. Je hebt een formulier nodig voor het aanvragen van curatele, bewind of mentorschap. Op het formulier staat welke stukken je mee moet sturen. Je stuurt het formulier naar de rechtbank in je regio. Curatele, bewind of mentorschap kan onder andere worden aangevraagd door de betrokkene zelf of zijn familie. Iedereen die meerderjarig is, kan tot curator, bewindvoerder of mentor worden benoemd. Wel gelden er eisen aan die benoeming. Je betaalt griffierecht voor de behandeling van je verzoek om curatele, bewind of mentorschap. De overheid bepaalt de hoogte van het griffierecht. Die hoogte kan jaarlijks op 1 januari worden aangepast. Beloning bewindvoerder, mentor en curator Bij de benoeming stelt de kantonrechter op verzoek de beloning vast. Voor de hoogte van deze vergoeding geldt sinds 1 januari 2015 een landelijke regeling, de Regeling beloning curatoren, bewindvoerders en mentoren. Volmacht of levenstestament Als betrokkene op dit moment nog wel in staat is om zijn (persoonlijke en financiële) zaken te regelen, dan kan de (soms langdurige) procedure voor het aanvragen van curatele, bewind en/of mentorschap waarschijnlijk voorkomen worden. De betrokkene kan bijvoorbeeld een algemene, notariële volmacht of zelfs een levenstestament maken waarin hij/zij zelf een gevolmachtigde en/of bewindvoerder aanwijst. Voorliggende voorzieningen Er is geen voorliggende voorziening voor deze kosten. De noodzaak van de kosten moet worden aangenomen. De rechter heeft bepaald dat er een bepaalde vorm van belangenbehartiging nodig is en dan kan er niet getornd worden aan de noodzaak. Dit blijkt uit constante jurisprudentie. Recht op bijzondere bijstand Er is recht op de kosten van de beloning van de bewindvoerder, mentor of curator. Met ingang van 01-01-2015 is de Regeling beloning curatoren, bewindvoerders en mentoren van toepassing. De kantonrechter bepaalt de beloning op basis van deze Regeling. Er zijn ‘familiecuratoren, -bewindvoerders en -mentoren’, of ‘familievertegenwoordigers’ en ‘professionele curatoren, bewindvoerders en mentoren’, of ‘professionele vertegenwoordigers. De “familievertegenwoordigers” zijn bijvoorbeeld de partner, een familielid, vriend of buurvrouw, terwijl de “professionele vertegenwoordigers” ten minste drie personen onder hun hoede moeten hebben en aan kwaliteitseisen moeten voldoen. Naast de jaarbeloning kunnen professionele vertegenwoordigers in voorkomende gevallen tevens aanspraak maken op een forfaitaire beloning voor bepaalde incidentele werkzaamheden, zoals werkzaamheden in verband met een verhuizing. De beloning voor deze extra werkzaamheden wordt toegekend door de kantonrechter. De regeling is zeer gedetailleerd. In geval van problematische schulden (bewind en curator) en extra problematiek bij jeugdigen (mentor) wordt een hogere beloning toegekend. Als aan een bewindvoerder of curator een hogere beloning is toegekend vanwege problematische schulden moet nagevraagd worden of er gebruik gemaakt wordt van schuldhulpverlening door de gemeente voor dezelfde werkzaamheden. De consulent of schuldhulpverlener neemt in dat geval contact met de bewindvoerder om de zaak te bespreken en afspraken te maken over de werkzaamheden. Als niet noodzakelijke kosten worden beschouwd: WSNP-bewindvoerder De vergoeding voor de WSNP-bewindvoerder moet betaald worden door de saniet. De bewindvoerder berekent aan de hand van de Recofa-methode over welk deel van het inkomen de saniet zelf moet kunnen blijven beschikken. Uit het meerdere wordt de vergoeding voor de bewindvoerder betaald. Als er niet genoeg over is voor het betalen van de bewindvoerder is er geen betalingsverplichting voor de saniet. De CrvB heeft op 29 juni 2010 (nr. 07/5153) uitgesproken dat er geen plaats is voor bijstandsverlening voor de bewindvoerder, omdat er geen noodzaak is voor betaling van de vergoeding. Kosten van bewindvoering in het kader van MSNP Op 24 april 2019 heeft de CRvB met betrekking tot dit onderwerp de volgende uitspraak gedaan. De CRvB overweegt dat in het geval van een minnelijk schuldhulpverleningstraject belanghebbende bij het sluiten van de minnelijke schuldregeling de vrijheid heeft om een hoger VLTB te bedingen bij zijn schuldeisers. Het VLTB-rapport biedt volgens de CRvB deze ruimte. Hierdoor kan hij de kosten voor zijn beschermingsbewind uit het VLTB voldoen. Het college mocht de bijzondere bijstand in dit geval dus weigeren, omdat belanghebbende over (voldoende) fictieve draagkracht beschikte om de kosten zelf te kunnen dragen. Het feit dat zo’n verhoging van het VLTB ten koste gaat van de schuldeisers, die hierdoor niet bereid zijn om mee te werken aan een minnelijke schuldregeling, leidt in het kader van bijstandsverlening niet tot een ander oordeel. Besloten is ondanks deze uitspraak van CRvB toch tot bijstandsverlening ter zake van deze kosten over te gaan, omdat bij afwijzing van de aanvraag een gerede kans bestaat dat de schuldeisers geen medewerking willen verlenen aan de minnelijke regeling, hetgeen betekent dat de belanghebbende in dat geval ter oplossing van zijn financiële geen andere mogelijkheid meer rest dan een beroep te doen op de WSNP. En dat is juist niet de bedoeling van de overheid die de voorkeur geeft aan het minnelijk schuldregelingstraject boven de WSNP. Hoogte en ingangsdatum bijzondere bijstand De door de rechter vastgestelde vergoeding De ingangsdatum is de datum van de beschikking van de kantonrechter. Dit wijkt af van de Regeling. Daarin staat dat de beloning op de 1e of de 16e van de maand ingaat. Hierover is contact geweest met de afdeling bewind van de rechtbank. Zij bevestigen dat de ingangsdatum van de Regeling niet werkbaar is. Vorm bijzondere bijstand De bijzondere bijstand wordt om niet verleend.

Rechtspraak bij dit artikel