Verhaal is een bevoegdheid van het college om kosten van bijstand bij derden in rekening te brengen. Verhaal heeft dus, in tegenstelling tot terugvordering, nooit betrekking op personen die de bijstand zelf ontvangen, maar op derden zoals bijvoorbeeld de gewezen echtgenoot die onderhoudsplichtig is jegens de persoon die bijstand ontvangt.
De Participatiewet geeft de volgende drie gronden voor verhaal:
1. Verhaal op onderhoudsplichtige
2. Verhaal op ontvanger schenking: kosten van bijstand kunnen worden verhaald op degene aan wie de persoon die bijstand ontvangt of heeft ontvangen een schenking heeft gedaan, voor zover bij het besluit op de bijstandsaanvraag met de geschonken middelen rekening zou zijn gehouden indien de schenking niet zou hebben plaatsgevonden.
3. Verhaal op de nalatenschap van de belanghebbende. Dit is onder andere mogelijk indien:
• aan die persoon ten onrechte bijstand is verleend en voor zover voor het overlijden nog
geen terugvordering heeft plaatsgevonden;
• de bijstand was verleend in de vorm van een geldlening of als gevolg van borgtocht;
• bijstand wordt verleend voor de kosten van de lijkbezorging van de belanghebbende
Het college besluit tot verhaal in rechte als de belanghebbende niet uit eigen beweging bereid is de verlangde gelden aan de gemeente te betalen dan wel niet of niet tijdig tot betaling daarvan overgaat. De gemeente kan in een verhaalprocedure op grond van art. 62h van de Participatiewet in rechte optreden zonder procureur. De gemeente is bij verhaal in rechte geen vastrecht en geen vergoeding voor de deurwaarder verschuldigd, met uitzondering van het uitbrengen van exploten. Voor de behandeling van verzoekschriften met betrekking tot verhaal in rechte en verzoeken tot wijziging van een rechterlijke verhaalsuitspraak, is de rechtbank bevoegd. Het college neemt een apart besluit tot verhaal in rechte. Het indienen van een verzoekschrift is een taak van de burgemeester, maar geschiedt in de praktijk door een gemandateerde medewerker.
Hoofdstuk 7:
Artikel 4.1
Wettelijke bevoegdheid verhaal
Onderdeel van Beleidsregels Terugvordering, Invordering, Kwijtschelding en Verhaal Participatiewet, IOAW en IOAZ 2019