Tijdens brainstorms met ondernemers en gemeenteraad en aan de hand van praktijkvoorbeelden en -ervaring van ZKA is de volgende lijst met zes doorbraakprojecten opgesteld. Doorbraakproject 3 (Excellentieprojecten) is onderverdeeld in 8 sub-projecten. De projecten zijn zo concreet mogelijk beschreven maar dienen tijdens de uitvoerfase voorzien te worden van projectplannen met exacte werkzaamheden, planning, team en wijze van budgettering.
Leergang Bewust Ondernemerschap.
Ondernemers krijgen de mogelijkheid om te herbronnen en voor zichzelf de vraag te beantwoorden: ‘waarom ben ik ook alweer ondernemer geworden?’. Zodoende formuleren ze heel concreet hun eigen identiteit en ambities in relatie tot hun bedrijfsomgeving (Heuvelland) en doelgroepen/Leisure Leefstijlen. De leergang bestaat uit een aantal werksessies waarbij ondernemers hun eigen ondernemersessentie (her)vinden.
Doel: ondernemers versterken en ze in verbinding brengen met hun doelgroepen en omgeving. Voor ondernemers is het namelijk van belang om bewust binding te krijgen met doelgroepen die goed (kunnen) aarden in het Heuvelland. Leefstijlen, leeftijd en groepssamenstelling (bijvoorbeeld meer jonge gezinnen) zijn indicatoren waarop bewustere keuzes gemaakt moeten worden.
SMART: in 2017 hebben ca. 25 ondernemers deelgenomen via twee leergangen (+/- 12 deelnemers per leergang) die bestaan uit ca. vier interactieve sessies. Tijdens de leergang stelt iedere ondernemer zijn/haar eigen toekomstplan op.
Impact: bewuste ondernemers die op basis van hun identiteit krachtige en ambitieuze ondernemerskeuzes formuleren.
Toeristisch ontwikkelkader inzichtelijker maken.
De gemeente stelt in nauwe samenwerking met belanghebbenden en de regio Zuid-Limburg in het kader van POL een nieuw toeristisch ontwikkelkader op. Hierin worden de beperkingen opgenomen maar ook de uitnodigende uitgangspunten en mogelijkheden: een vlekkenkaart, excellentievoorwaarden voor nieuwe ontwikkelingen en beschrijving waaraan plannen moeten voldoende: concept, doelgroepen, exploitatie, onderscheidend vermogen, ruimtelijke voorwaarden etc.
Doel: gemeente biedt duidelijkheid omtrent de toeristische ontwikkelingen aan ondernemers en inwoners.
SMART: in 2016-2017 ontwikkelt en implementeert de gemeente samen met de regio het toeristische ontwikkelkader waaraan alle nieuwe toeristische ontwikkelingen getoetst kunnen worden.
Impact: alle betrokkenen weten waar ze aan toe zijn en dat bevordert de time to market van nieuwe ideeën.
Excellentieprojecten.
Uitvoer van onderstaande project-ideeën dragen bij aan een excellente toeristische bestemming. Enkele project-ideeën zijn globaal beschreven en andere zijn al concreter uitgewerkt (in een doel, SMART en impactbeschrijving).
Wandelen op ***** kwaliteitsniveau.
Excellent geoutilleerde wandelpaden langs hellingen, door dalen, langs beken en over kerkenpaden met traditionele stegelkes. Inzet van het uitvoeringsgerichte project is om het excellente wandelniveau in de gemeente Gulpen-Wittem tot in detail met diverse belevingselementen uit te voeren.
Evenementenplan.
Evenementenplan ontwikkelen met kalender die past bij de doelgroepen Aqua/Rood en die het landschap benut. Verder streeft de gemeente betere afstemming van de programmering in de regio na.
Agroproductie en Leisure Park in Nijswiller en het verbinden van agrarische streekproducten aan horeca-recreatie-retail.
De realisatie van een duurzaam agropark met cider- en zuivelproductie, versmarkt, horeca en recreatie. De producten en diensten zijn gebaseerd op de authenticiteit, de uniciteit en de verbinding met het Heuvelland. Projectplannen zijn al gereed.
Doel: een achterliggend doel is om (agrarische) streekproducten inde lokale horeca, bij logiesverstrekkers en retail te verkopen.
SMART: 15 agrariërs leveren in 2017 structureel aan 60 logiesverstrekkers, horecabedrijven en retailers uit de gemeente. Prijs, leveringszekerheid en andere belemmeringen zullen overwonnen moeten worden.
Impact: economische versterking van verschillende sectoren en een toegenomen onderscheidend vermogen van het Heuvelland: gasten ervaren door alle zintuigen dat ze in het Limburgs Heuvelland zijn omdat ze overal lokale cider, wijn, melk, kaas, vlees en fruit treffen.
Heuvelland wijnland.
De Limburgse wijncultuur is terug en floreert. Op de glooiende hellingen van het Heuvelland groeien bekende druivensoorten als Riesling, Müller Thurgau en Pinot Noir. Wijnbouw in het Heuvelland is mogelijk dankzij het milde klimaat en de uitstekende mergelbodem en de goede zomers van de laatste jaren. In Zuid-Limburg worden nu al zo’n 75.000 flessen wijn per jaar geproduceerd. De concurrentie van andere wijnregio’s in Nederland wordt echter steeds groter (bijvoorbeeld Gelderland).
Doel: verder ontwikkelen en verbinden van wijngaarden, fysiek en door toeristische infrastructuur.
SMART: een aaneengesloten wijnbouwgebied creëren met tenminste 20 wijngaarden en domeinen in 2020 (nu zijn er ca. 8 wijngaarden).
Impact: als ‘dé wijnstreek van Nederland’ krijgt het Heuvelland een enorme toeristische impuls. Proeverijen, seminars, open dagen op de wijngaarden en wijnfeesten verrijken de vakantie-ervaring van veel toeristen. Ook kunnen thema-vakanties ontstaan: ‘wandelen, wellness, wijn’.
Verkeersoverlast.
Verkeerskundige laten onderzoeken hoe regulering van snelheden en doelgroepen in het Heuvelland tot meer veiligheid en hogere beleving leidt: motoren, mountainbikes, auto’s, fietsers en wandelaars.
Uitvoering geven aan het regionale project Trambaanfietsroute Maastricht-Aken. Een grensoverschrijdende, vrijwel vlakke fietsroute van 30 km met hoge landschappelijke waarden, veel cultuurhistorische parels en toeristisch-recreatieve trekpleisters. Met zoveel mogelijk vrij liggende en verkeersluwe fietspaden. Dit betreft een gemeente- en lands- overstijgend project.
Als enige in Nederland de Autoloze zondag introduceren om daarmee een statement te maken voor een stille omgeving en rustige wegen.
Dempers op motoren stimuleren.
Routes en knooppunten verbinden met buitenland.
Grensoverschrijdende routes en verbindingen vergroten de belevingswaarde voor de toerist en vergroten de markt voor Gulpen-Wittem. Streef naar praktische en logische aansluitingen van routestructuren bij grensovergangen. Geef toeristen bij grensovergangen een gevoel van welkom en verleid ze de gemeente en het Heuvelland te verkennen. Eenheid in bewegwijzering hoeft daarbij niet het streven te zijn.
Landmark(s) als nieuwe trekker en impuls.
Om de toeristische visie kracht bij te zetten en levend te maken is het van belang dat ondernemers en gemeente samenwerken aan nieuwe beeldbepalende impulsen, zoals:
HetAgroproductieenLeisurepark
De nieuwe dorpspomp. Het creëren van waterbronnen vanuit de visie dat je in Gulpen-Wittem oplaadt bij de bron (Bronnenland). WML is reeds bezig met het project ‘De nieuwe dorpspomp’: robuuste en veilige watertappunten waar men op ieder moment van de dag gratis kraanwater kan tappen. Door dergelijke drinkwatertappunten of fonteintjes in het landschap te creëren voor fietsers/wandelaars wordt de gastvrijheid van Gulpen-Wittem benadrukt.
Naar excellente verblijfsrecreatie.
Verblijfsrecreatie heeft een stuwende werking op toerisme.
Doel: een vitale en excellente verblijfsrecreatiesector die aansluit bij het toeristische visiebeeld zodat een hernieuwde toeristische dynamiek ontstaat.
Smart: Om deze dynamiek te bewerkstelligen gaat de gemeente de komende tijd gestructureerd individueel in gesprek met dragende verblijfsrecreatieondernemers die (ruimtelijke) impact hebben en niet vitaal zijn/lijken. De gesprekken gaan over hun toekomst en de toeristische visie van de gemeente: hoe ziet u 2020 voor uw bedrijf? Waarom? Kunnen wij u ergens bij helpen?
Impact: Hiermee werkt de gemeente samen met ondernemers aan hernieuwd bewustzijn en wordt een kiem gelegd voor excellentie. Uiteraard is het aan ondernemers om de keuze voor verandering te maken. De gemeente kan hierin stimuleren, faciliteren maar waar nodig ook handhaven.
Heuvelland-merk laden en vermarkten als excellente verblijfsbestemming.
In alle vier seizoenen het Heuvelland-merk als excellent verkopen. Een achterliggende gedachte is om met de Heuvellandpropositie groter dan de gemeentegrenzen te denken, dus samen met het hele Heuvelland. Als het momentum en de gedrevenheid er bij ondernemers in Gulpen-Wittem is, dan verdient het aanbeveling om klein te beginnen in het hart van het Heuvelland: Gulpen-Wittem. Succes doet vanzelf volgen. Van belang is om Gulpen-Wittem binnen het Heuvelland-merk onderscheidend te laten zijn t.o.v. omliggende deelregio’s. Deze eigen propositie binnen het Heuvelland-merk zou bij voorkeur vanuit de kernwaarden en eigen identiteit tot stand moeten komen. Het Heuvelland-merk vormt zodoende een submerk onder Zuid-Limburg.
Doel: effectieve destinatiemarketing voeren die optimaal aansluit bij visie om van het Heuvelland een excellente verblijfsbestemming te maken. Gemeentegrensoverschrijdend omdat de consument het Heuvelland als destinatie kiest. Het Heuvelland-merk zou een krachtig submerk van Zuid-Limburg moeten worden.
SMART: in overleg met de uitvoeringsorganisatie de SMART tussendoelen formuleren.
Impact: de hele regionale economie profiteert van een uitgekiende regioprofilering: van slagerij tot horeca, retailer, fruitteler en wijndomein.
Leren van regio’s in transitie.
Nieuwsgierigheid is essentieel om vooruitgang te boeken.
Doel: ideeën opdoen en ruimte creëren voor verdere verbetering van toeristisch Gulpen-Wittem.
SMART: ondernemers en gemeente organiseren een gezamenlijke studiereis om project gerelateerd te leren. Een studiereis naar bijvoorbeeld een regio die in (toeristische) transitie verkeert of een regio die als verblijfsbestemming effectieve branding bewerkstelligt.
Impact: samen optrekken en leren leidt tot een nieuw momentum.
Hecht partnerschap.
Versterking van samenwerking tussen gemeente en ondernemers en ondernemers onderling is van belang om succesvol te zijn als toeristische bestemming. Bijvoorbeeld inzake gezamenlijke productontwikkeling, marketing en beleidsontwikkeling. Maar ook als het gaat om concrete zaken als evenementen en themaroutes. Een hecht partnerschap is cruciaal om alle andere benoemde projecten te laten slagen. Daarom is dit niet een duidelijk afgebakend project maar een continue inspanning waarbij ondernemers krachtig participeren bij gemeentelijke beleidsonderwerpen en waarbij ondernemers onderling intensief met elkaar samenwerken:
Doel: blijvende aandacht voor het partnerschap van de gemeente en ondernemers zodat Gulpen-Wittem als toeristische bestemming excelleert.
SMART:
Gemeente laat toeristische ondernemers nadrukkelijk participeren bij nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen.
Gemeente gaat in gesprek met ondernemers die het Agroproductie en Leisurepark als mogelijke bedreiging zien. In deze gesprekken met ondernemers wordt door de gemeente meegedacht zodat ondernemers het als kans gaan benutten.
Gemeente stelt een bedrijfscontactfunctionaris aan als contactpersoon voor de ondernemers en richt een bedrijvenloket in.
Ondernemers gaan in de klankbordgroep met gemeente participeren en lijnen uitzetten (is reeds opgestart).
De versnippering van lokale toeristische ondernemersplatforms leidt tot het ontbreken van één stem/gesprekspartner voor de gemeente, diverse vergadercircuits en suboptimale samenwerking op gemeenteniveau. Voordeel van de versnippering is de hoge betrokkenheid van ondernemers binnen de eigen directe omgeving. Het is van belang dat er een beweging tot stand komt waarbij versnippering van lokale platforms wordt omgebogen. De gemeente gaat daarbij aansluiting zoeken bij bestaande overkoepelende platforms zoals Gastvrij Heuvelland.
Impact: een partnerschap gebaseerd op vertrouwen en bewezen sucessen.
Hoofdstuk 6.
Artikel 6.2.