Het verstoren van het crimineel ondernemingsklimaat en het vergroten van de weerbaarheid tegen de ondermijnende criminaliteit
Korte schets van de huidige situatie
In het Meerjarenprogramma Veiligheid is de hoofddoelstelling voor de aanpak van ondermijning ‘het voorkomen en terugdringen van ondermijning’. De hiervan afgeleide subdoelstellingen zijn verwoord in de vier pijlers van de Aanpak Ondermijning:
Het verstoren van criminele bedrijfsprocessen
Het vergroten van de bestuurlijke weerbaarheid
Het vergroten van de maatschappelijke weerbaarheid
Het vergroten van de sociale weerbaarheid
In de huidige situatie zetten we vooral in op de eerste pijler. Alleen al in 2018 hebben we een forse bijdrage geleverd aan tientallen casussen (inclusief RIEC-casuïstiek en Top X-aanpak). Daarnaast zijn we in actie gekomen bij bestuurlijke rapportages en hebben we vele ‘losse’ gevallen zelf opgepakt.
Momenteel worden de activiteiten die bijdragen aan het vergroten van de weerbaarheid fragmentarisch opgepakt. Dit wil zeggen: er zit geen plan van aanpak achter, de integraliteit en coherentie zijn niet geborgd én het kent geen duurzaam karakter.
Korte schets van de gewenste situatie
We moeten toe naar een duurzame realisatie van de hoofddoelstelling: het voorkomen en terugdringen van ondermijning. Alle pijlers dragen hier evenredig aan bij en hebben een sterke onderlinge relatie. In de gewenste situatie krijgen de pijlers evenredige aandacht, waarbij de onderlinge coherentie geborgd blijft.
Inzet op álle subdoelstellingen is niet ambitieus. Integendeel, het is nodig voor een veilige stad! Dat is niet eenvoudig: het vraagt om inzet én een lange adem. Immers, investeren in weerbaarheid leidt op korte termijn waarschijnlijk juist tot meer casuïstiek om criminele bedrijfsprocessen te verstoren. Echter, hoe weerbaarder het bestuur en de stad zijn, hoe minder criminele processen er uiteindelijk verstoord hoeven te worden. Zo dringen we de ondermijnende criminaliteit terug en zorgen we voor waarborgen waarmee deze activiteiten voorkomen kunnen worden.
Wat is er nodig om daar te komen?
De afgelopen jaren hebben we veel inzet en vorderingen gemaakt op de eerste pijler. Om van een Aanpak Ondermijning te kunnen spreken, moet de weerbaarheidsaanpak structureler vorm krijgen. De pijlers zijn immers van evenredig belang en de onderlinge samenhang moet geborgd worden. Bovendien staan we een uniforme manier van werken voor, zoals verwoord in de BredA-AAnpak. De triple A moet doorklinken in alle activiteiten en projecten die we inzetten en ontwikkelen. Om de BredA-AAnpak goed vorm te kunnen geven, zijn wel enkele basisvoorzieningen nodig, die ondersteunend zijn aan de hele Aanpak Ondermijning. Dit zijn kritische succesfactoren.
De pijler ‘Het verstoren van criminele bedrijfsprocessen’ richt zich op het verstoren van de hele lijn: van hoe er winst gemaakt wordt (bijvoorbeeld door de productie en verkoop van drugs) tot hoe de winst geïnvesteerd wordt (bijvoorbeeld door witwassen). Dit vraagt een slimme mix van strafrechtelijke, fiscale én bestuurlijke interventies. De bestuurlijke interventies moeten coherent zijn aan de brede aanpak en daar waar nodig worden afgestemd met partners in de keten. We verwachten dat een investering in weerbaarheid de komende jaren leidt tot een toename van het aantal signalen. Dit leidt naar verwachting ook tot een toename van de casuïstiek en de daaruit voortvloeiende maatregelen. Voor 2019 verwachten we daarom dat de aantallen uit 2018 het minimum vormen.
‘Het vergroten van de bestuurlijke weerbaarheid’ vraagt onze inzet voor een ambtelijke en bestuurlijke organisatie die strijdbaar is én zich verdedigt tegen ondermijnende invloeden. Zo kunnen we misbruik van processen en beïnvloeding voorkomen. Dit vraagt bewustzijn, handelingsperspectief en handelingsbereidheid. Om te komen tot een duurzaam weerbare organisatie, moeten we toewerken naar een structurele inbedding van deze weerbaarheid. Om dit te bereiken, is draagvlak nodig op het hoogste bestuurlijke én ambtelijke niveau. Bovendien vraagt het een gestructureerde aanpak, die we opnemen in een plan van aanpak waarop gestuurd kan worden én dat aansluit bij de ontwikkelingen en best practices.
In de pijlers maatschappelijke en sociale weerbaarheid richten we ons op het bewustzijn en de cultuur rondom ondermijnende criminaliteit. We willen dat maatschappelijke organisaties, brancheverenigingen, burgers en ondernemers zich ervan bewust zijn én zich afkeren van deze criminaliteit, in al zijn verschijningsvormen. Deze doelstelling reikt zelfs nog verder: we willen geen parallelle samenleving, maar één samenleving die geen voedingsbodem biedt voor ondermijnende criminaliteit. Komende jaren staan interne en externe verbindingen centraal in de ontwikkeling van deze pijlers. Samen met collega’s, ketenpartners, brancheorganisaties, burgers en ondernemers gaan we op zoek naar geschikte interventies om handelingsperspectief te bieden, zelfreinigend vermogen te ontwikkelen en een gezonde voedingsbodem te creëren. Ook daarvoor stellen we een projectplan op, dat toeziet op innovatieve interventies en aansluit bij lopende ontwikkelingen en best practices.
Hoofdstuk 4.
Artikel 4.1.
Ondermijning
Onderdeel van Besluit van de gemeenteraad van de gemeente Breda houdende regels omtrent het Meerjarenprogramma Veiligheid 2019-2022