Uitgangspunt is dat de koers die met het GVVP uit 2007 is ingezet een goede is, die op veel thema’s doorgetrokken wordt. Een consistent en herkenbaar beleid voor burgers is belangrijk. Uiteraard is de maatschappij in de tussenliggende jaren niet stil blijven staan en zorgen diverse nieuwe ontwikkelingen ervoor dat de gemeente Opmeer haar beleid daar waar nodig moet actualiseren. Met het nieuwe GVVP voldoet de gemeente, in navolging van het Rijk en de provincie Noord-Holland, aan haar plicht om (zichtbaar) een beleidsmatig en uitvoeringsgericht verkeers- en vervoersbeleid te voeren.
Het nieuwe beleid focust op drie zogenaamde pijlers: bereikbaarheid, toegankelijkheid en toekomstbestendig.
PIJLER 1: BEREIKBAAR OPMEER
Opmeer beschikt over een robuust en kwalitatief hoogwaardig verkeersnetwerk. Dit is van belang voor zowel bewoners, recreatie als ook de lokale economie en werkgelegenheid.
Een robuust en samenhangend mobiliteitssysteem is idealiter een fijnmazig netwerk van hoofdwegen (in de gemeente Opmeer naast de N241 hoofdzakelijk gebiedsontsluitingswegen) met daarbinnen verkeersluwe verblijfsgebieden. Vanaf hier dient de weggebruiker binnen een beperkt aantal minuten op een weg van een hogere orde te zijn. Dit is om zowel de ritduur te beperken als de veiligheid te waarborgen. Functie, vormgeving en gebruik van de wegen moeten hiervoor goed op elkaar afgestemd zijn. Een goede doorstroming op de N241 blijft een pré. Daarnaast is op basis van de nieuwste inzichten de wegcategorisering binnen de gemeente tegen het licht gehouden, wat geleid heeft tot een actualisatie (zie verder hoofdstuk 4). Randvoorwaarde daarbij is dat de leefbaarheid en ruimtelijke inpasbaarheid is behouden.
De fiets is en blijft een speerpunt voor de gemeente. Het huidige fietsnetwerk is in de loop van de jaren ontwikkeld tot een netwerk van kwalitatief hoog niveau. Dit netwerk biedt comfortabele, herkenbare snelle routes binnen de gemeentegrenzen van Opmeer en naar omliggende gemeenten. Van belang is deze kwaliteit te (onder)houden en (kleine) ontbrekende schakels verder in te vullen. Extra aandacht gaat uit naar nieuwe ontwikkelingen zoals bijv. de elektrische fiets en speed pedelecs (nieuwste trend: snelle e-fietsen die snelheden tot boven de 40 km per uur halen), waardoor wellicht toch aanpassingen aan bestaande fietspaden op termijn nodig zijn. Ook blijft een goede oversteekbaarheid voor zowel fiets- als voetganger van de A.C. de Graafweg (N241) een belangrijk aandachtspunt.
De gemeente Opmeer vindt het van groot belang dat schoolkinderen via veilige routes van en naar school kunnen fietsen en lopen. Daar waar nodig worden aanvullende veiligheidsmaatregelen genomen op routes om dit te borgen.
De agrarische sector is van groot belang voor de gemeente Opmeer. Landbouwverkeer moet in staat zijn alle benodigde (werk)locaties veilig en vlot te kunnen bereiken. Op wegen waar dit leidt tot ongewenste situaties, zoals geluids- en trillingsoverlast in woongebieden, verkeersonveilige situaties met fietsers/ voetgangers of belemmering van de doorstroming op hoofdwegen, moet gekeken worden of er verbeteringen mogelijk zijn waarbij alle belangen in acht worden genomen. De gemeente volgt daarnaast met belangstelling de landelijke discussie om eventueel de wettelijk toegestane snelheid voor landbouwvoertuigen te verhogen naar 40 km/uur.
Om de robuustheid en de samenhang van het verkeerssysteem in Opmeer blijvend te garanderen en waar mogelijk te verbeteren wordt ingezet op:
Het oplossen van resterende knelpunten in de wegenstructuur;
Een herkenbare inrichting van hoofd- en verblijfswegen;
Het duurzaam beheren van de wegen om het functioneren van deze wegen te waarborgen;
De realisatie van ontbrekende schakels in het fietsnetwerk;
Verankering beleid Veilig oversteken (zie bijlage 1);
Onderzoeken snelle fietsroutes;
Kwaliteitsverbetering fietspaden (onderhoud, breedte en veiligheid);
Goede bereikbaarheid (winkel)centra en voorzieningen
De gemeente staat onder voorwaarden open voor een eventuele overdracht van wegen in het buitengebied die nu nog in beheer zijn van HHNK.
PIJLER 2: TOEGANKELIJK OPMEER
We willen dat onze inwoners voldoende mobiliteitskeuzes houden en voorkomen dat inwoners geïsoleerd raken. Toegankelijk Opmeer betekent ook (uitbreiding van) goede fietsvoorzieningen en (fiets)parkeermogelijkheden. Bij parkeerknelpunten ziet de gemeente uitbreiding en/of centralisatie van parkeervoorzieningen als een optie. Belangrijke randvoorwaarde daarbij is dat dit niet (teveel) ten koste mag gaan van groen en leefbaarheid.
Bron: I&O Research (jan 2018), rapport ‘Waar staat Opmeer’ (% helemaal mee eens)
De gemeente Opmeer hecht grote waarde aan de aanwezigheid van goed openbaar vervoer. Zowel in de afgelopen als komende jaren zet de gemeente in op het behouden van de bestaande kwaliteit van het openbaar vervoer. Uit het onderzoek van I&O Research (jan 2016) blijkt dat 64% van de bewoners de kwaliteit van openbaar vervoer goed vindt. Naar verwachting blijft het huidige openbaar vervoersaanbod in de gemeente de komende jaren op peil. Kansen om verbeterslagen te maken moeten in kaart worden gebracht, zoals voor het ouderenvervoer.
De gemeente onderkent daarnaast het belang dat het OV niet alleen een vervoerfunctie heeft maar ook een sociale functie voor inwoners van onze gemeente die geen beschikking hebben over een auto of door beperkingen niet in staat zijn tot autogebruik.
Om de toegankelijkheid van Opmeer de komende jaren te borgen zetten we onder andere in op:
Meer aandacht voor fiets parkeren bij (uitbreiding/ aanpassing van) voorzieningen;
Inzet op gedragseducatie;
Behoud van het basisnetwerk OV, zowel qua (reguliere) lijnen als frequentie;
Een goed toegankelijk openbaar vervoer. We vergroten de toegankelijkheid voor mensen met een fysieke beperking van de wegen en paden naar de haltevoorzieningen toe en zorgen dat deze voldoen aan de richtlijnen die we stellen voor toegankelijkheid;
Het parkeerbeleid uitgestippeld in de nota parkeerbeleid wordt verankerd en waar nodig wordt dit aangevuld op specifieke thema’s zoals parkeervoorzieningen voor fietsers en vrachtwagenparkeren. Het parkeren van vrachtwagens in de bebouwde kom nabij woningen is ongewenst. Buiten de bebouwde kom of op daartoe aangewezen plekken op bedrijventerreinen is parkeren van vrachtwagens wel toegestaan, zoals op de Veken;
Maatwerkoplossingen voor (fiets)parkeerknelpunten waarbij we inzetten op medegebruik van private parkeervoorzieningen (denk aan parkeervoorzieningen bij winkels) alvorens te investeren in nieuwe publieke parkeervoorzieningen. Daarbij mag het belang van groen en leefbaarheid niet uit het oog worden verloren.
PIJLER 3: TOEKOMSTBESTENDIG OPMEER
De gemeente Opmeer hecht grote waarde aan een prettig, leefbaar en toekomstbestendig woon- en leefklimaat. Het verkeer en vervoer moet primair ten doel hebben om de leefbaarheid nu én in de toekomst te faciliteren. In lijn met de ambities van het Rijk en de provincie Noord Holland spant de gemeente Opmeer zich in om de negatieve klimaat- en gezondheidseffecten van mobiliteit sterk te verminderen. We hechten een grote waarde aan de kwaliteit van onze leefomgeving, nu en in de toekomst.
Bron: I&O Research (jan 2018), rapport ‘Waar staat Opmeer’
De nieuwe Omgevingswet draagt eveneens bij aan de borging van de leefbaarheid, doordat deze onder meer voorschrijft integraal naar gebiedswaarden (en –effecten) te kijken van maatregelen, in plaats van sec naar de gevolgen op het gebied van verkeer en vervoer.
De gemeente Opmeer probeert het niet-noodzakelijk autogebruik te beperken en het gebruik van langzaam verkeer en het gebruik van het openbaar vervoer te bevorderen. Zo wordt fietsen aantrekkelijker gemaakt, wordt duurzaam vervoer door werknemers gestimuleerd en wordt waar mogelijk thuiswerken aangemoedigd. Verder wordt een bijdrage geleverd aan de transitie naar schonere brandstoffen en zuinige (elektrische) voertuigen. Ook wordt het elektrisch rijden gestimuleerd door een verbetering van de elektrische oplaadstructuur voor auto’s en fietsen.
De gemeente staat open voor duurzame initiatieven van andere partijen die bijdragen aan de doelstellingen op het gebied van duurzame mobiliteit. De gemeente vervult hierbij de rollen van initiator, stimulator, facilitator en regisseur.
Een toekomstbestendig verkeersbeleid houdt ook in dat de verkeersveiligheid op orde is. Met de duurzaam veilige inrichting van het wegennet is binnen de gemeente Opmeer de afgelopen jaren een grote slag gemaakt in het vergroten van de verkeersveiligheid. Er zijn geen black spots (locaties met 10 of meer ongevallen in de laatste drie tot vijf jaar) in de gemeente aanwezig. Toch blijft de verkeersveiligheid een punt van aandacht en is er nog een verdere verbetering mogelijk. Ook blijken op bepaalde locaties naar verloop van tijd de getroffen maatregelen ‘uitgewerkt/ achterhaald’ en moet de bestaande weginrichting heroverwogen worden.
Bron: I&O Research (jan 2018), rapport ‘Waar staat Opmeer’ (% helemaal mee eens)
Speciale aandacht vanuit verkeersveiligheid oogpunt dient uit te gaan naar kwetsbare verkeersdeelnemers (voetgangers, fietsers en bromfietsers), met name op de wegen rond de (nog te realiseren IKC’s. In deze doelgroep valt in de gemeente ongeveer
75% van de verkeersslachtoffers. Ook wordt op een substantieel deel van de wegen binnen de gemeente (zowel binnen als buiten de bebouwde kom) veelvuldig te hard gereden. Naast veel klachten van omwonenden, draagt dit ook bij aan onveilige verkeerssituaties, iets waar veel aandacht naar uit gaat binnen de gemeente.
Nieuwe kansrijke ontwikkelingen, waaronder initiatieven als Mobility as a Service (MaaS) op het gebied van vraagafhankelijk (ouderen)vervoer dienen, in samenspraak met de openbaarvervoerbedrijven, nader onderzocht te worden. Daarbij wordt ook gekeken naar kansen om het openbaar vervoer meer flexibel in te richten, om zo beter in te kunnen spelen op de wensen van de reizigers.
Om verder in te zetten op een gemeente die klaar is voor de toekomst zet Opmeer in op:
Uitbreiding van het aantal laadpunten voor elektrische voertuigen en fietsen;
Gebruik van elektrische voertuigen bij uitvoering (sommige) gemeentelijke taken (de buitendienst van de gemeente maakt nu bijvoorbeeld al gebruik van elektrische voertuigen);
Zorgvuldige afweging van diverse (leefbaarheids-) belangen, alvorens verkeerskundige ingrepen door te voeren;
Structurele bijdrage aan het verder verbeteren van de kwaliteit van de leefomgeving op weg naar een duurzame Opmeerse toekomst;
Burgerparticipatie bij de ontwikkeling van nieuwe initiatieven en het oplossen van knelpunten;
Extra stallingsmogelijkheden voor schonere en zuinige (elektrische) voertuigen.
Hoofdstuk 3
Artikel 3.1