De onderwerpen die de Gezagsdriehoek geprioriteerd heeft zijn:
Ondermijning
Zorg en Veiligheid
Vroegsignalering
Een uitgebreide omschrijving van deze drie prioriteiten is te vinden in het IVP. In deze beleidsnota wordt volstaan met een korte omschrijving.
1.1.1 Ondermijning4Bron: Visiedocument VNG ‘Aanpak ondermijning’
Ondermijning is een breed begrip. Eigenlijk zijn er drie deelaspecten van ondermijning te onderscheiden, namelijk:
Georganiseerde criminaliteit;
Maatschappelijke weerbaarheid;
Weerbaarheid/integriteit lokaal bestuur en ambtenarenapparaat.
Deze drie deelaspecten staan met elkaar in verbinding. Het één kan niet los gezien worden van het ander en bepaalde onderwerpen of vraagstukken zullen onder meerdere deelaspecten geplaatst kunnen worden.
Georganiseerde criminaliteit
Het gaat hierbij om de ondermijning als (bijna) synoniem voor georganiseerde criminaliteit. Steeds meer krijgt de gemeente hierbij een rol toebedeeld als het gaat om bijvoorbeeld bestuursrechtelijke maatregelen waarbij veel partners betrokken zijn. Hierbij kan gedacht wordt aan het Openbaar Ministerie, de politie, het RIEC5Het RIEC (Regionaal Informatie en Expertise Centrum) en het LIEC (Landelijk Informatie en Expertise Centrum) ondersteunen partners bij de aanpak van georganiseerde criminaliteit. Met als doel samenwerking te stimuleren en de overheid en maatschappij weerbaarder te maken om zo ondermijning tegen te gaan. etc. Voorbeelden van georganiseerde criminaliteit zijn: drugscriminaliteit, mensenhandel en zorgfraude.
Maatschappelijke weerbaarheid
De maatschappelijke weerbaarheid richt zich op de weerbaarheid van de samenleving als geheel. Voorbeelden hiervan zijn polarisatie6Polarisatie is het veroorzaken van een conflict of het versterken van tegenstellingen tussen partijen of bevolkingsgroepen., de normalisering of zelfs verheerlijking van ondermijnende criminaliteit/criminelen en subculturen die als parallelle samenlevingen functioneren.
Weerbaarheid en integriteit lokaal bestuur en ambtenarenapparaat
Dit deelaspect is erg belangrijk voor ondermijning. Een succesvolle aanpak van ondermijning begint bij een integer en weerbaar lokaal bestuur en ambtenarenapparaat. Bij de bestuurders en gemeenteraad gaat het dan vooral om transparantie, helderheid en de weerbaarheid tegen bedreigingen, maar ook om bewustwording van de problematiek die speelt.
1.1.2 Zorg en Veiligheid7Bron: IVP Tweestromenland 2019-2022
De decentralisaties in het sociale domein hebben gemeenten verantwoordelijk gemaakt voor veel taken op het gebied van zorg en veiligheid. Door deze ontwikkelingen hebben gemeenten nu de algehele regie over de zorg en ondersteuning van kwetsbare jeugdigen en volwassenen.
Het komt regelmatig voor dat een kwetsbare inwoner niet weet waar hij/zij terecht kan met bepaalde problemen en raken daardoor letterlijk de weg kwijt, waardoor zij uiteindelijk niet de hulp krijgen die zij nodig hebben. In deze situaties kunnen ook veiligheidsrisico’s ontstaan.
Daarnaast is er ook een groep kwetsbare inwoners die wel de weg weten richting de zorg, maar de zorg niet accepteren. Ook voor deze groep is een integrale aanpak nodig waarin zorg- en veiligheidsaspecten worden gecombineerd en op elkaar worden afgestemd.
1.1.3 Vroegsignalering
Bij de prioriteiten ‘ondermijning’ en ‘zorg en veiligheid’ is de signalering van de problematiek een essentieel onderdeel. Het tijdig signaleren is een voorwaarde voor een goede aanpak. Als een organisatie niet in staat is om goed te signaleren, heeft een aanpak op de genoemde prioriteiten nauwelijks zin. Een goede informatievoorziening en informatiestroomlijning is een essentiële voorwaarde om de andere twee prioriteiten goed te kunnen oppakken. Dit is dan ook de reden dat de Gezagsdriehoek gekozen heeft om ‘vroegsignalering’ als derde prioriteit te kiezen voor de jaren 2019-2022.8Bron: IVP Tweestromenland 2019-2022.
Omdat een juiste, tijdige signalering als een voorwaarde voor de andere prioriteiten moet worden gezien, wordt deze prioriteit niet als aparte prioriteit in het IVP en deze beleidsnota behandeld maar wordt dit bij de andere twee prioriteiten betrokken.