De provincie Limburg is via het Interprovinciaal Overleg (IPO) aangesloten bij het Nationaal Energie Akkoord. Energie is een sector die bijdraagt aan de economische versterking en werkgelegenheid. Het Limburgs Energiefonds (LEF) zet in op het stimuleren en ondersteunen van investeringen in duurzame energie en het aanjagen van innovatie.
In aanvulling daarop vindt de Limburgse energietransitie plaats in samenhang met uiteenlopende bestaande beleidsthema’s. Daarvoor heeft de provincie in beeld gebracht hoeveel duurzame energie er daadwerkelijk opgewekt kan worden en op welke locaties (voor Gulpen-Wittem is deze informatie in dit rapport opgenomen). Op basis daarvan worden doelen voor de korte termijn gedefinieerd. De inzet van de provincie bestaat uit het organiseren van het delen van kennis en ervaring, het ondersteunen van burgers en lokale coöperatieve verbanden en het koppelen van de energieopgave aan de economische structuurversterking. Daarbij zet de provincie financiële middelen in. Bij de uitwerking hiervan worden de accenten als volgt gelegd:
Energie besparen
De kansen voor energiebesparing liggen in de gebouwde omgeving, bij bedrijven en instellingen en bij verlichting van wegen en fietspaden in het buitengebied. Op dit moment blijft 55% van het besparingspotentieel onbenut. Energiebesparing wordt de standaard voor herstructurering van woningbouw in stedelijk gebied, met als ambitie om energie neutrale woningen te creëren;
Er komt een Asbestsaneringsplan bestaande uit pacts met agro business, de industrie en de woningcorporaties, met als doel om samen met de bedrijven de asbestdaken van bestaande gebouwen te saneren. Daarnaast wordt ingezet op sanering van asbestdaken van particulieren, voor zover het gaat om het verplichte deel van de opstallen. Met een revolverende inzet van middelen. Door daken te vervangen met zonnecollectoren en de opgewekte energie voor een deel terug te leveren in de buurt, wordt een haalbaar traject uitgestippeld, eventueel met hulp van provinciale leningen met een verlaagde rente. Hierbij zal de provincie de trekkersrol, ook richting Rijk en de EU op zich nemen en bij de op te stellen regeling bekijken hoe participatie de vervanging kan versnellen, zodat in Limburg in 2023 aan de wettelijke verplichting wordt voldaan;
Verbinden van de kwaliteitsverbetering van de woningvoorraad aan energiebesparing creëert werkgelegenheid in de bouwsector, scheelt de burger in de portemonnee en verhoogt het wooncomfort. Daarnaast is er veel energie te besparen op het gebied van mobiliteit. Door te kiezen voor een slimme inrichting van infrastructuren valt er veel te winnen.
Energie opwekken
Met steun van de provincie worden meerdere duurzame energiebronnen in Limburg door initiatiefnemers ontwikkeld (gemeenten, ondernemers, burgers). De volgende manieren om energie op te wekken in Limburg worden ontwikkeld:
Zonnepanelen in de woonomgeving en bij dakoppervlak van bedrijfsmagazijnen;
De mogelijkheid om aardwarmte te benutten en experimenten uit te voeren;
Windenergie: Limburg is een inspanningsverplichting aangegaan met het Rijk om in 2020 ongeveer 80 MW aan extra windenergie te realiseren (jaarlijks ca. 175.200MWh). Op basis van een gemiddeld elektriciteitsverbruik van 3.400kWh per jaar kunnen hiermee ruim 51.000 huishoudens van duurzame elektriciteit worden voorzien (bron: RVO.nl).
Windenergie kan in Limburg gekoppeld worden aan lijninfrastructuur en heeft direct profijt voor direct omwonenden. De provincie zet in op ondersteuning qua organisatie en facilitering van een lokale coöperatieve, breed gedragen aanpak;
Waterkracht: rivieren, beken, rioolstelsels bieden mogelijkheden voor de ontwikkeling van (kleinschalige) waterkrachtcentrales.
Boringen naar schaliegas, ook proefboringen worden niet toegestaan zolang niet op overtuigende wijze is vastgesteld dat dit veilig kan gebeuren en de revenuen ten goede komen aan Limburg. Een aandachtspunt bij de kleinschalige opwekking van energie is dat de bestaande regeling rond terug levering aan het net voor particulieren onvoordelig uitpakt. De provincie kan dit zelf niet oplossen maar zal zich richting regering inzetten om hier verbetering in aan te brengen.
Uitwisselen van restenergie en -warmte
Het gebruik van (rest)energie en -warmte van industriële complexen, tuinbouwkassen en afvalverbranding in huishoudens of door andere bedrijven biedt grote kansen om de afhankelijkheid van aardgas en andere fossiele energiebronnen terug te dringen. De provincie zet in op:
Het benutten van restenergie en -warmte uit tuinbouwkassen voor andere doeleinden;
Het aanwenden van industriële restwarmte in woonwijken;
De mogelijkheden van andere innovaties en toepassingen op het terrein van energie-uitwisseling ondersteunt de provincie, waar nodig met aanvullend onderzoek. Maar altijd met een focus op een lage energieprijs voor de Limburgers. Denk bijvoorbeeld aan de mogelijkheden van energiewinning uit asfalt en uitstoot wegverkeer.
Energieopslag
De Limburgse grond biedt goede mogelijkheden voor het opslaan van warmte en koude. Het Mijnwaterproject in Heerlen laat zien wat de mogelijkheden zijn. Ook elders, waar energie-intensieve bedrijvigheid op een gunstige ondergrond plaatsvindt, zoals de glastuinbouw in Noord-Limburg, wil de provincie de mogelijkheden graag benutten. Daarnaast zijn er andere kleinschalige en haalbare innovaties gaande om energie op te slaan en te bufferen. Zo kunnen koelhuizen (logistieke sector) aangewend worden om de discontinuïteit van duurzame energie te stabiliseren. De ontwikkeling van deze innovatie wordt ondersteund met een focus op energie-onafhankelijkheid en – zekerheid van de provincie.
Een innovatief en stabiel energienetwerk
Om een optimale benutting en uitwisseling van duurzame elektriciteit en warmte mogelijk te maken, is de kwaliteit van de infrastructuur en de verbindingen tussen energievrager en -aanbieder essentieel. De provincie zet in op een goed functionerend en grensoverschrijdend energienetwerk, waarbij ook aan buurlanden geleverd kan worden. Dit komt naast de vraagstukken rond netwerkstabiliteit die er zijn ten gevolge van onder andere de Duitse ‘Energiewende’. De provincie is aandeelhouder van Enexis. Vanuit die rol kan de provincie sturen op de inzet op een excellent netwerk. Via het aandeelhouderschap van Enexis zet de provincie ook in op de ontwikkeling van smart grids zodat duurzame energietoepassingen verbonden kunnen worden, zoals een laadpuntennetwerk voor auto’s en elektrische fietsen. Energie-investeringen versterken op die manier ook de regionale economische ontwikkeling.
Verbinden van kennis
De provincie werkt samen met de kennisinstellingen in de Euregio (RWTH Aachen, Zuyd Hogeschool) om innovaties in de energietransitie aan te jagen en toe te groeien naar een onafhankelijke en goedkope energievoorziening voor Limburg. De PALET-aanpak in de regio Parkstad vormt daarbij een inspiratiebron. Tegelijkertijd is er aandacht voor kennisontwikkeling over duurzame toepassingen in het MKB, met name in de bouw- en installatiesector.
Hoofdstuk 2
Artikel 2.3.2
Aanknopingspunten beleid
Onderdeel van Besluit van de gemeenteraad van de gemeente Gulpen-Wittem houdende regels omtrent het klimaat- en energiebeleidsplan 2018-2021