Naast het plaatsen van zon PV in het bebouwd gebied, is het ook mogelijk om zonnepanelen te plaatsen in het open landschap. Deze zogenaamde “zonneparken” of “zonneweides” nemen in populariteit toe. De toepasbaarheid voor dergelijke zonneweides is in Gulpen-Wittem is gering omdat grote delen van het “5- sterrenlandschap” in de gemeente in het POL Limburg (2014) zijn aangewezen als onderdeel van het netwerk voor het behoud van de biodiversiteit in Zuid-Limburg. Grote delen van het oppervlak van de gemeente zijn opgenomen als bronsgroene, zilvergroene of goudgroene natuurzones, waarbij met name in de goudgroene (primair natuurbescherming) en zilvergroene natuurzones (primair agrarisch met natuurfunctie) bijzondere restricties gelden om de habitat en het (cultuur)landschap te beschermen.
Figuur 11: Bronsgroene (bruin), zilvergroene (licht grijs) en goudgroene (goudkleurige) natuurlandschappen uit POL
Met de invoering van de nieuwe Omgevingswet vanaf 2019, heeft de gemeente meer opties om lokale zonneprojecten in het buitengebied te faciliteren, mochten er lokale initiatieven komen die dit willen ontwikkelen. Ook de Provincie Limburg heeft aangegeven over gronden te beschikken die niet in een landschapszone liggen en die gebruikt kunnen worden voor de aanleg van een zonnepark. 7 http://www.limburg.nl/Beleid/Energieneutraal_en_Asbestvrij/Energieneutraal/Zon Bij ontwikkelingen van echter altijd de overige belangen (natuur, cultuur, landschap, leefbaarheid) moeten worden afgewogen tegen het belang van het opwekken van duurzame energie. In dit duurzaamheidsplan zijn zonneweiden buiten het bebouwd gebied echter nog niet meegenomen.
De haalbaarheid van een zonneveld vanuit onder andere ruimtelijk, financieel en sociaal-maatschappelijk (draagvlak) oogpunt zal nog nader onderzocht moeten worden. Hierbij zal onderzocht moeten worden wat potentieel geschikte locaties zijn in de gemeenten en wat de geschikte rol is voor de gemeente. Hierbij moet samen worden opgetrokken met burgerinitiatieven, het lokale bedrijfsleven, de Provincie Limburg en mogelijk branchevereningingen zoals LLTB.
6.1.4 Stimuleren van zonne-energie: het pad naar 120.000 panelen
De uitdaging is om circa 120.000 zonnepanelen te installeren in de gehele gemeente Gulpen-Wittem. Om dit doel te bereiken is een initiële investering van circa 45 miljoen euro gemoeid, die primair zal moeten worden geïnvesteerd door de eigenaren van de woningen. Daarnaast zullen er na afschrijving van de zonnepanelen (elke 20-25 jaar) een vervangingsinvestering moeten plaatsvinden.
Zoals in voorgaande paragrafen is beschreven kan de totale potentie gerealiseerd worden door zonnepanelen op daken van woningen, bedrijven en instellingen, en door realisatie van zonneparken. Er zijn verschillende manieren om het toepassen van zonnepanelen te stimuleren, met daarin ook verschillende rollen van de gemeente (bijvoorbeeld initiatiefnemer/ financier, of voorlichter/ stimulator). Op het eigen vastgoed heeft de gemeente het goede voorbeeld gegeven, bijvoorbeeld door een groot deel van de sportcomplexen te voorzien van zonnepanelen.
Op het moment is de gemeente Gulpen-Wittem actief in het stimuleren van zon-PV op woningen (particulieren woningeigenaren) via het project Dubbel Duurzaam (zie projectenportfolio). Deze projecten hebben bijgedragen aan het percentage van de totale zon-PV potentie dat nu in de gemeente is gerealiseerd: 7,1%.
Aanvullend aan deze lopende projecten kan het toepassen van zonnepanelen via de volgende wegen nog meer worden gestimuleerd:
Stimuleren van woningeigenaren, huurders en woningcorporaties;
Stimuleren van bedrijven, met name agrariërs en horeca;
Stimuleren van grootschalige zon-PV-projecten zoals een zonneweide en zon-PV op parkeerplaatsen.
In bovenstaande aanpakken worden meerdere verduurzamingsmaatregelen meegenomen. Een verdere beschrijving van de trajecten voor stimulering van verduurzaming is in hoofdstuk 7 beschreven.
Hoofdstuk 6
Artikel 6.1.3
Potentie zon-PV in het landschap (zonneweide)
Onderdeel van Besluit van de gemeenteraad van de gemeente Gulpen-Wittem houdende regels omtrent het klimaat- en energiebeleidsplan 2018-2021