Naast de uitvoering van de toezichts- en handhavingstaken werkt de leerplichtambtenaar ook preventief: voorkomen van schoolverzuim en voortijdig schoolverlaten. Voor Lingewaard staat deze taak in de ‘Leerplichtvisie 2002’ en het ‘Leerplichtprotocol 2009’. De leerplichtambtenaar heeft een belangrijke signaleringsfunctie.
De leerplichtambtenaar draagt er zorg voor dat in een zo vroeg mogelijk stadium door middel van voorlichting via het internet, in schoolgidsen, brochures en beantwoording van telefonische vragen proactief informatie wordt verschaft aan leerlingen, ouders en betrokken instellingen
De leerplichtambtenaar zendt aan de ouders van de 4-jarigen die, 3 maanden voordat zij 5 jaar worden, nog geen schoolinschrijving hebben, tijdig een brief om hen te stimuleren hun kind in te schrijven.
De leerplichtambtenaar controleert actief bij het ROC/MBO of de jongeren die het VMBO hebben verlaten (geslaagd) zich al hebben aangemeld/ingeschreven voor een vervolgopleiding. Indien nodig en gewenst bemiddelt de medewerker leerplicht/RMC bij het inschrijven voor een vervolgopleiding.
De leerplichtambtenaar draagt er zorg voor dat jaarlijks afstemming plaatsvindt met het onderwijsveld. Het management van de scholen (PO, VO, MBO en (V)SO) in het werkgebied wordt minimaal een maal per jaar geïnformeerd over de werkzaamheden van de leerplichtambtenaar. Er wordt gewezen op de aandachtspunten en de afspraken over het melden en vervolgen van verzuim en een toelichting gegeven op de prioriteiten van de leerplichtambtenaar, gewijzigde wetgeving etc.
De leerplichtambtenaar draagt er zorg voor dat (preventieve) afstemming en deelname aan overleggen met relevante ketenpartners plaats vindt. Zoals met onderwijsveld en zorginstanties Ketenpartners bespreken jongeren met een complexe problematiek met toestemming van ouders of jongere vanaf 16 jaar. Er wordt afgestemd welke acties vereist zijn en wie, welke taken op zich neemt. Ontwikkelingen rondom ondernomen acties worden teruggekoppeld.
De leerplichtambtenaar draagt er zorg voor dat de voor hem geldende afspraken uit het (regionale) convenant betreffende de verwijsindex risicojongeren worden nageleefd.
De leerplichtambtenaar handelt zo veel mogelijk conform de Methodische Aanpak Schoolverzuim. Indien dit niet mogelijk is dan legt de leerplichtambtenaar uit waarom hij een andere aanpak hanteert. “pas toe of leg uit” is het principe.
De leerplichtambtenaar verzekert zich ervan dat ouders door school al zijn betrokken bij het verzuim en dat zij zich gezamenlijk hebben ingezet om het verzuim te voorkomen c.q. te beperken.