Bij overtredingen van regels bij asbestsaneringen wordt in principe sanctionerend opgetreden. Worden dergelijke illegale situaties aangetroffen, dan worden de activiteiten onmiddellijk stilgelegd. Het uitgangspunt is dat alle overtredingen van wet- en regelgeving door middel van handhaving tot beëindiging worden gebracht.
Een uitzondering betreft lichte overtredingen op wet- en regelgeving die door herstelmaatregelen direct op te lossen zijn. Hierbij komt een aantekening in het dossier zonder een formele handhavingsprocedure.
LHS
Voor het opleggen van sancties hanteren we de Landelijke Handhavingstrategie.
Op grond van artikel 125 van de Gemeentewet is het mogelijk om met toepassing van
bestuursdwang, of op grond van artikel 5:32 van de Algemene wet bestuursrecht (Awb), met een last onder dwangsom handhavend op te treden tegen het zonder of in afwijking van een vereiste sloopmelding slopen of asbestverwijderingswerkzaamheden, door middel van het stilleggen van deze werkzaamheden. Het feit dat zonder of in afwijking van een vereiste sloopmelding wordt gesloopt is op zichzelf in beginsel voldoende aanleiding om spoedshalve bestuursdwang toe te passen in overeenstemming met artikel 5:31, tweede lid van de Awb.
Handhavend optreden bij asbestsloop is altijd spoedeisend. Toepassen van bestuursdwang maakt snel optreden mogelijk. De mogelijkheden van de gemeenten/RUD Utrecht zijn beperkt. Het stilleggen van het werk en het treffen van noodmaatregelen op basis van het zorgplichtartikel is dan het meest adequate middel om toe te passen.
Stappen
Wanneer tijdens controles of naar aanleiding van klachten/meldingen de RUD Utrecht het vermoeden heeft van een mogelijke besmetting en/of dat er illegaal wordt gesloopt worden in hoofdlijnen de volgende stappen genomen:
nimmer betreden toezichthouders het gebouw of de locatie. Eerst wordt het uitvoerende bedrijf en/ of de eigenaar gevraagd of er een asbestinventarisatie overlegd kan worden
contact opnemen met de desbetreffende gemeente
het werk onmiddellijk stilleggen, tenzij de overtreding onmiddellijk ongedaan wordt gemaakt.
de inspectie van de stillegging op de hoogte stellen.
de aanvrager een lucht- en risico beoordelingsonderzoek laten verrichten door een gecertificeerd bureau met als doel de vaststelling van asbest en het eventuele besmettingsgebied vast te stellen.
afhankelijk van het resultaat hiervan de vervolgstappen bepalen.
na vaststelling van asbest de aanvrager een asbestinventarisatie onderzoek laten verrichten door een gecertificeerd asbestinventarisatiebureau.
afhankelijk van de situatie direct de GG&GD (unit medisch milieukunde) inschakelen.
Indien inderdaad blijkt dat het om asbesthoudende materialen gaat de milieupolitie inschakelen
Van deze hoofdlijn kan in een aantal gevallen worden afgeweken. Voorwaarde hierbij is dat er geen risico is op (verdere) asbestbesmetting. Wanneer bij een asbestsloop bijvoorbeeld onverwacht, meer, niet gemeld, asbest wordt aangetroffen, kan de mogelijkheid worden geboden hier gelijktijdig met de verwijdering een nieuwe melding voor te doen of een aanvullende melding te doen op een lopende melding in overleg met het bevoegd gezag). Zo doende wordt de overtredingssituatie hersteld en denken we praktisch mee met de saneerder.
Voor een gedetailleerde beschrijving van alle stappen. Verwijzen we naar de landelijke checklists (zie voetnoot 2). Als richtlijn geldt de Handreiking Slopen en Handhaving bij illegale asbestsloop (Vereniging Bouw & Woningtoezicht Nederland).
Sanctioneren bij niet bevoegd gezag
Voor het constateren van overtredingen die onder het bevoegd gezag vallen van het ISZW en het ILT geldt signaaltoezicht.
Zijn er echter aan het in standhouden van de overtredingen ernstige omgevingsrisico’s verbonden, en is duidelijk dat het ISWZ niet optreedt, dan kan toch tot stilleggen worden besloten.
Dit geldt ook als werknemers ernstige gevaren lopen door nalatigheid van de werkgever. In dat geval is de vraag leidend of op grond van de algemene zorgplicht ingrijpen noodzakelijk/mogelijk is.
Straffen, bijvoorbeeld door het opleggen van een boete, is voorbehouden aan de
Inspectie SZW (ISZW). De RUD Utrecht geeft altijd signalen door aan de inspectie SZW. Het streven is om zoveel mogelijk gezamenlijk op te treden. ISZW heeft meer mogelijkheden om bij overtredingen sancties op te leggen. Zo kan inspectie SZW naast het opleggen van een boete ook (eerder) het werk stilleggen, de certificering intrekken, of strafrechtelijk vervolgen.
Herhaaldelijke overtredingen
Saneerders die bij herhaling slecht functioneren, nodigen we uit voor gesprek en komen bij de lichte meldingen in aanmerking voor systeemtoezicht. Daarbij worden ze gevolgd door de hele regio. Ook dienen we bij de certificerende instelling van het bedrijf een klacht in.
Mandatering
Bij handhaving bij asbestsaneringen is het mandaat vanuit de gemeenten naar de RUD Utrecht op dezelfde wijze ingericht als voor het milieuwerkveld in het algemeen voor die gemeente.
Gemeentelijke overtredingen
Het komt voor dat één van de gemeenten zelf opdrachtgever voor de asbestverwijdering is. Doet deze situatie zich voor, dan neemt de RUD Utrecht contact op met de contactpersoon van desbetreffende gemeente. In lijn met het beleid van die gemeente kan dan de contactpersoon als extra tussenstap de opdrachtgever binnen de gemeente benaderen en aanspreken op snelle actie; of kan direct tot sanctionering over worden gegaan (stilleggen).