Bij de gemeente komen regelmatig klachten binnen met betrekking tot overlast door gidsgroepen. In de periode van 2016 tot halverwege 2019 zijn er bij Meldingen Openbare Ruimte Amsterdam (Mora) meer dan 250 klachten binnengekomen over overlast door gidsgroepen in het Centrum. De klachten hebben betrekking op groepen met een gids die zich niet houden aan de regels van de ontheffing door stil te staan op de weg en de doorstroming te blokkeren, geluidsoverlast te veroorzaken, en/of niet respectvol te zijn richting sekswerkers. Onderstaande kaart laat zien op welke locatie de meldingen betrekking hebben. Hoe groter de stip, hoe hoger het aantal meldingen.
Kaart: Mora-meldingen over overlast van gidsgroepen (2016-2019)
Uit de MORA-meldingen blijkt dat de ervaren overlast nog altijd groot is, ondanks de daling van het aantal groepen en de kleinere groepsgrootte. Ook wordt duidelijk dat de overlast zich niet beperkt tot het Wallengebied 5 Bronnen: Evaluatie ontheffingsstelsel 2018, Strabo, Buurtenquête Centrum 2019, advies politie 2019.
Meer dan de helft van bewoners en ondernemers ondervindt overlast
Binnen het ontheffingsgebied van 2018-2019 wordt nog steeds veel overlast ervaren door zowel bewoners (65%, was 83% in 2017) als ondernemers (61%, was 65% in 2017). Buiten dit gebied wordt vooral veel overlast ervaren door bewoners (58-92%) en in mindere mate door ondernemers (26-67%). Rond het Begijnhof ondervindt meer dan 80% van de bewoners één of meerdere keren per dag overlast van grote groepen/drukte 6 Bron: Evaluatie ontheffingsstelsel, Strabo 2018 .
Over het algemeen is drukte, overlast door grote groepen, en overlast van groepen in de vorm van rondleidingen of vrijgezellenfeesten, het sterkst aanwezig in de wijken Grachtengordel-Zuid en -West, Nieuwmarkt/Lastage, BurgWallen Oude- en Nieuwe Zijde, en De Weteringschans. Vaker dan elders noemt men bij die laatste pubcrawls als oorzaak (27%). Nieuwmarkt/Lastage loopt voorop met overlast door groepen met een gids (64%) . 7 Bron: Buurtenquête centrum 2019
Toename van overlast rondom Spuistraat
Er is een toename gesignaleerd van groepen rondgeleide personen in het gebied rondom de Spuistraat waar raamprostitutie is 8 Bronnen: Mora meldingen en advies Politie . Klachten en meldingen zijn gemaakt door sekswerkers, bewoners en ondernemers over overlast door bijvoorbeeld het blokkeren van straten, fotograferen van sekswerkers en geluidsoverlast.
Verschuiving van starttijden in Wallengebied
Binnen het ontheffingsgebied 2018- 2019 wordt gesignaleerd dat veel rondleidingen nagenoeg dezelfde starttijd hanteren. Dit legt extra druk op een toch al drukke gebied. De verwachting is dat wanneer er geen nieuw regulerend beleid komt, de druk binnen en buiten het Wallengebied in de toekomst alleen maar toeneemt en dat opnieuw onbeheersbare situaties kunnen ontstaan, zoals overcrowding en hulpdiensten die niet of te laat een incident kunnen bereiken 9 Bron: Adviezen Politie 2019 .
Sekswerkers ervaren overlast
Ondervraagde sekswerkers in het Wallengebied geven aan dat zij ernstige overlast ondervinden van deelnemers aan groepsrondleidingen, zoals grof gedrag en ongewenst fotograferen 10 Bron: Evaluatie ontheffingsstelsel, Strabo 2018 . Een overgrote meerderheid van sekswerkers geeft aan dat er geen respect getoond wordt. Hoewel de meeste sekswerkers niet expliciet uitspreken dat ze geen groepsrondleidingen meer willen, geven sekswerkers die overdag werken aan dat zij overdag liever geen groepsrondleidingen willen. Terwijl sekswerkers die in de avond werken aangeven liever geen groepsrondleidingen in de avond te willen 11 Bron: Veldwerk enquête, Proud 2019 .
Hoofdstuk 4
Artikel 4.4