Deze verordening wordt aangehaald als “Terrasverordening gemeente Maastricht”.
Aldus besloten door de raad der gemeente Maastricht in zijn openbare vergadering van 11 februari 2020.
De Griffier,
D. Juttten a.i.
De Voorzitter,
J.M. Penn-te Strake
Toelichting bij de Terrasverordening
Algemeen
Voor u ligt de nieuwe Terrasverordening van Maastricht.
Maastricht heeft de ambitie om haar positie als motor voor de (Eu)regionale economie te versterken en de lokale kwaliteit van leven te verbeteren. Door te investeren in een duurzame ontwikkeling is en blijft Maastricht een prachtige stad om in te wonen, werken en te verblijven.
Onderdeel van deze prachtige stad waar we wonen, werken en verblijven zijn terrassen in Maastricht. Maastricht is dè stad voor de levensgenieter en dat komt mede door onze gezellige terrassen. Maastricht beleef je buiten. Onze prachtige, historische stad vormt het unieke decor om te genieten van de stad, het eten, het drinken, de bewoners, de bezoekers en elkaar.
Een terras wordt gevoerd in de openbare ruimte. Een ruimte die zeker in een compacte stad als Maastricht beperkt is. In die openbare ruimte komen vele functies samen; er wordt geleefd, gewerkt, gewoond, bezocht, beleefd, gewinkeld, genoten, gewandeld, geparkeerd en gereden met fiets of auto. De verschillende aanspraken op die openbare ruimte moeten in een goede balans met elkaar komen zodat de een of de ander niet overheerst.
Gezellige terrassen vormen een belangrijk onderdeel van onze prachtige stad. Maar terrassen en de bezoekers van de terrassen kunnen ook voor (geluids)overlast zorgen voor omwonenden. Terrassen kunnen door bezoekers als obstakel gezien worden waar men omheen of doorheen moet zien te komen. Terrassen worden geplaatst in de openbare ruimte. De gemeente draagt zorg voor de openbare ruimte. Waarborging van de openbare orde en veiligheid zijn daarbij belangrijke uitgangspunten.
Om een goede balans te kunnen creëren tussen werken en wonen zoals in de omgevingsvisie tot uiting komt, moeten bepaalde regels gelden voor terrassen. In deze Terrasverordening bieden we het juridische kader om die regels te (kunnen) stellen.
Door het scheppen van dit kader worden een aantal belangrijke zaken ten aanzien van terrasexploitatie geregeld. Eén van de belangrijkste is de vergunningsplicht. Daarmee heeft de gemeente grip op de plaatsing van terrassen in de openbare ruimte. De gemeente kan daarmee ook sturen op de inrichting van de terrassen en de ruimtelijke kwaliteit.
In principe is een vergunning van de burgemeester nodig om een terras te exploiteren. Bij het verlenen van een vergunning spelen aspecten bereikbaarheid, openbare orde en veiligheid een belangrijke rol.
De burgemeester heeft de bevoegdheid om in plaats van de vergunningsplicht algemene regels te stellen voor het exploiteren van een terras en om nadere voorschriften te verbinden aan de vergunning.
In de verordening zijn diverse objectieve toetsingsgronden opgenomen die een breed kader bieden om aanvragen te kunnen beoordelen. Dit toetsingskader ziet met name op de openbare orde, veiligheid en de ruimtelijke inpasbaarheid van terrassen. Deze toetsingsgronden kunnen nader worden uitgewerkt.
Regels over de wijze van exploitatie van het terras, zoals openingstijden, terrasmeubilair en terrasverwarming worden in nadere regels vastgelegd. Dit betreft regels op meer detailniveau.
Het college van burgemeester en wethouders legt die regels vast.
Het oude Terrassenbeleid was opgesteld in 2015 en omvatte regels over de herverdeling van pleinterrassen. In het beleid was reeds voorzien in een actualisering en herziening van het beleid binnen een periode van 5 jaar. Daarbij zijn er in 2019 relevante ontwikkelingen geweest in de rechtspraak die de gemeente noopt om het beleid opnieuw tegen het licht te houden.
Op onderdelen van het beleid bleek immers sprake van een spanningsveld tussen het beleid ter zake de pleinterrassen en de rechtspraak. Het gaat dan om de rechtspraak die ziet op het leerstuk van de schaarse rechten.
Een van de vereisten is dat mogelijke exploitanten die voldoen aan de objectieve vereisten een gelijke kans moet hebben om mee te dingen naar een plek op het plein. De gemeente is daarbij gehouden aan bepaalde regels over hoe deze vergunningen worden verdeeld zoals onder meer dat sprake moet zijn van een transparant verdelingsmethodiek.
De bevoegdheid tot het verlenen van een terrasvergunning was geregeld in de APV. De APV kent grenzen aan de mogelijkheid om terrassen te reguleren; met name voor wat betreft de onderwerpen die zien op de verdeling van vergunningen en de afwegingskaders. Daarbij komt dat de weigeringsgronden uit de APV ook onvoldoende grondslag bieden om herverdeling van de pleinterrassen, zoals de regelgeving voorschrijft, in goede banen te leiden. Daarnaast is gebleken dat ook in andere kwesties (die niet over herverdeling gaan) de weigeringsgronden zoals opgenomen in de APV te beperkend zijn.
Om een goede integrale afweging te maken of ergens wel of geen terras kan worden geëxploiteerd, is een breder toetsingskader gewenst. Een kader dat breder is dan het kader zoals opgenomen in de huidige APV.
Om een sluitend afwegingskader te realiseren, is gekozen om regels over terrassen in de vorm van een specifieke, op maat van de gemeente Maastricht geschreven, verordening vast te leggen.
Daarnaast biedt een verordening meer mogelijkheid om maatwerk toe te passen/flexibiliteit te betrachten.
De vaststelling van een Terrasverordening behoort op grond van de Gemeentewet tot de bevoegdheden van de gemeenteraad.
In de Terrasverordening wordt uitgebreid ingegaan op regels rondom de vergunningverlening van terrassen en meer specifiek de herverdeling van pleinterrassen.
Voor de verlening van de pleinterrassen bevat de Terrasverordening een uitgebreide procedurebeschrijving. Deze is noodzakelijk vanwege de conflicterende belangen van mogelijke exploitanten die mogelijk aanspraak kunnen maken op een plek op een plein in combinatie met de beperkt aantal beschikbare vierkante meters op een plein. Door deze conflicterende belangen ontstaat de situatie dat de pleinterrasvergunning op grond van het huidige beleid een schaarse vergunning is.
Aan de verdeling van schaarse vergunningen zijn vanuit de jurisprudentie bepaalde eisen gesteld, welke eisen zijn betrokken bij het opstellen van deze verordening.
Bij de procedure rondom de herverdeling van pleinterrassen worden bepaalde stappen voorgesteld.
Die stappen zijn als volgt.
Stap 1. WAAR?
Ten eerste is vastgesteld op welke locaties/pleinen (dus WAAR) sprake is van een pleinterras, zijnde een terras op een daartoe specifiek aangewezen bijzondere locatie. Deze pleinen zijn voor wat betreft de terrasgrenzen vastgelegd en is de totale voor terrasexploitatie beschikbare oppervlakte vastgelegd. Daarbij is uiteraard rekening gehouden met de doorgang van hulpdiensten.
De pleinen waar het thans om gaat zijn: Onze Lieve Vrouweplein, Sint Amorsplein, Kakeberg/Tongersestraat, Kesselskade, Cӧrversplein en pleintje onder de Klok in Wyck.
Stap 2. WIE?
Vervolgens is bepaald aan welke eisen (dus WIE) de mogelijke exploitant moet voldoen om in aanmerking te komen voor een plek op het te verdelen plein.
De voorliggende Terrasverordening gaat uit van de volgende limitatieve eisen:
de exploitant moet in bezit zijn van een Drank- en Horecavergunning (natte horeca) of een horecaexploitatievergunning (droge horeca), en
de exploitant moet voor wat betreft de toiletvoorzieningen voldoen aan de regels uit de APV voor de horecaexploitatievergunning, te weten het hebben van een eigen toiletvoorziening voor gasten, indien de exploitant een terras wil van 30 m2 of meer dan dient de exploitant te beschikken over minimaal 2 gescheiden toiletten en
de exploitant moet aan het plein liggen. Dit wordt concreet gemaakt door de voorwaarde op te nemen dat een loodlijn vanuit de voorgevel van de horecalokaliteit op het te verdelen pleinterras moet uitkomen. Een loodlijn is een lijn die een rechte hoek maakt met de raaklijn van de figuur waarop zij wordt neergelaten. De loodlijn is maximaal 30 meter.
en
de vierde eis is dat een exploitant minimaal 20 m2 terras moet en wil exploiteren, zodat er geen al te kleine terrassen op het plein komen.
Stap 3. HOE?
Tot slot is in de verordening de wijze van verdeling (dus HOE) van de beschikbare vierkante meters (uitkomst stap 1) over de gegadigden (uitkomst stap 2) geregeld.
In de verordening is opgenomen dat de mogelijke exploitanten, die hun interesse kenbaar hebben gemaakt en voldoen aan de eisen, eerst zelf de mogelijkheid krijgen om met een eigen indelingsplan te komen. Dat indelingsplan is een van de toetsingsgronden voor een aanvraag voor een terrasverordening. De mogelijke exploitanten kunnen een indelingsplan opstellen en vaststellen. Als unaniem en binnen 4 weken een indelingsplan is opgesteld dan wordt dit door de gemeente als indelingsplan overgenomen.
Lukt dit niet dan zal het college van burgemeester en wethouders op basis van op voorhand kenbaar gemaakte criteria een indelingsplan maken. Uitgangspunten daarbij zijn (1) dat de beschikbare vierkante meters in gelijke delen wordt verdeeld over het aantal gegadigden en (2) bij het indelingsplan, zo veel als mogelijk, rekening wordt gehouden met de loodlijn van de gevel op het plein zodat een logische verbinding ontstaat tussen het terras en bijbehorende horecalokaliteit. Het delen in gelijke delen geldt voor de pleinen: Onze Lieve Vrouweplein, Sint Amorsplein, Kakeberg/ Tongersestraat, Pleintje onder de Klok (Wyck) en op de Kesselskade de delen Noord en Midden. Op het Cӧrversplein en het zuidelijke deel van de Kesselskade (aan de kant van de Sint Servaasbrug) is het niet mogelijk het terras in gelijke delen te verdelen gezien de fysieke indeling op de betreffende locaties. Er bestaan op deze pleinen hoogteverschillen zodat er een natuurlijke fysieke afbakening is ontstaan tussen onderlinge delen. Deze worden in stand gelaten. Daarom geldt voor enkel die twee pleinen als verdelingssystematiek een loting via een notaris. De horecalokaliteit(en) met een loodlijn op dat deel van het plein doet mee met de loting. Een horecalokaliteit mag pas voor de tweede keer meedoen met de loting als alle gegadigden een plek via loting hebben bemachtigd.
Uiteraard bevat de verordening ook de nodige gebruikelijke bepalingen (begripsomschrijvingen, overgangsrecht etc.). In het navolgende volgt voor zover nodig een toelichting per artikel.
Artikelsgewijze toelichting
HOOFDSTUK 1 ALGEMENE BEPALINGEN
Artikel 1 Begripsomschrijvingen
Terras: een plek in de openbare ruimte, waar je kan zitten en waar je tegen betaling kan eten of drinken, waar je in de zon kan zitten en waar je afhankelijk kan zijn van weersomstandigheden. Een van de genietplekjes, waar je Maastricht buiten beleefd.
Horecalokaliteit; in deze verordening is gekozen voor de term horecalokaliteit. Dit sluit aan bij het begrip horecalokaliteit uit de Drank- en Horecawet. Met horecalokaliteit wordt de binnenruimte van de horecagelegenheid bedoeld. Onder de definitie zoals in de Terrasverordening valt naast de horecalokaliteit uit de Drank- en Horecawet ook de lokaliteit die dranken en spijzen bereidt of verstrekt zonder Drank- en horecavergunning (de zogenaamde droge horeca welke moet beschikken over een exploitatievergunning op grond van de APV). Onder horecalokaliteit in de Terrasverordening wordt in ieder geval verstaan een restaurant, café, broodjeszaak, snackbar of een discotheek.
Gevelterras: een terras dat zich direct aan de gevel van de horecalokaliteit bevindt. Meestal ligt het gevelterras aan de voorkant van de lokaliteit.
Straatterras: een voorbeeld van een straatterras zijn de terrassen aan het Vrijthof aan de oostzijde. Vanaf de horecalokaliteit staat eerst een gevelterras, vervolgens is er een looppad en daarna tot aan de straat staat het straatterras.
Pleinterras: bij deze verordening zijn de volgende pleinen als pleinterras aangemerkt: Onze Lieve vrouweplein, Cörversplein, Kakeberg/Tongersestraat, Sint Amorsplein en Kesselskade. Het grote verschil met de straatterrassen is dat vanuit de horecalokaliteit en eventueel het gevelterras gezien een weg loopt met gemotoriseerd en/of fietsverkeer tussen horecalokaliteit en het pleinterras. De pleinterrassen worden limitatief geregeld.
Indelingsplan: een plattegrond waarop aangegeven staat waar welke aanmelder op het plein een terras gaat exploiteren. Het Indelingsplan wordt volgens de regels van hoofdstuk 4 opgesteld en door het college van burgemeester en wethouders vastgesteld. Dat plan is n van de toetsingsgronden voor een aanvraag voor een terrasvergunning.
Ensembleterras: ensembleterrassen zijn terrassen van horecalokaliteiten die naast elkaar liggen. Ensemblesterrassen staan op het Vrijthof Oost, Vrijthof Noord, Vrijthof West, Onze Lievevrouweplein, Bassin, Corversplein, Markt Noord, Markt Zuid, Kesselskade, Patielstraat en Sint Amorsplein. Voor deze terrassen gelden regels die samenhang en samenwerking benadrukken.
Terrasgerelateerde voorzieningen: voorzieningen die zijn gekoppeld aan het terras en ook inherent zijn aan het gebruik als terras.
Weg: dezelfde definitie als artikel 1 van de Algemene Plaatselijke Verordening Maastricht. Deze definitie omvat meer dan wat men in het dagelijkse spraakgebruik onder de weg verstaat; zo vallen alle parken, stoepen en portieken die voor publiek toegankelijk zijn ook onder deze definitie.
Aanmelder: degene die zich aanmeldt om in aanmerking te komen voor een plaats op een plein om ter plaatse een terras te exploiteren.