Bescherming van het archeologisch erfgoed valt (evenals die van monumenten) onder de Erfgoedwet. Deze wet gaat in 2021 ook op in de Omgevingswet.
Bescherming van archeologische waarden is onderdeel van de ruimtelijke planvorming (structuurvisie, bestemmingsplannen). Ook wordt bij ruimtelijke projecten (bouw, aanleg) getoetst of archeologische waarden in het geding zijn. De veroorzaker (de initiatiefnemer) draagt de kosten van onderzoek en maatregelen ter bescherming van de archeologische waarden. Een belangrijke bron voor het archeologisch erfgoed is de Friese Archeologische Monumenten Kaart Extra (FAMKE).
In 2018 is een Landschapsbiografie voor onze gemeente opgesteld 'Het verhaal van Smallingerland', waarin integraal aandacht is voor de cultuurhistorische waarden, monumentenzorg en archeologie.
Behoud van de cultuurhistorische waarden in onze gemeente en van individuele monumenten vraagt om maatwerk bij de vergunningverlening, waarbij tussen dit behoud en actuele wensen (bewoonbaarheid, bruikbaarheid, energiezuinigheid, etc.) keuzes moeten worden gemaakt.
Hoofdstuk 8
Artikel 8.3