A. (Aan)melding
In Haaksbergen kunnen inwoners bij de Noaberpoort terecht voor vragen en advies of ondersteuning bij schulden.
Voor vragen over formulieren en kwijtscheldingen zijn er op twee momenten in de week spreekuren van de formulierenbrigade. De ondersteuning die daaruit mogelijk volgt kan op andere momenten in de week opgevolgd worden.
Wanneer inwoners zich telefonisch melden via het callcenter of via de gastvrouwen dan worden deze doorgeleid naar een financieel dienstverlener. Er zijn meerdere financieel dienstverleners aanwezig in de Noaberpoort. Zij worden financieel dienstverleners genoemd om de drempel voor mensen zo laag mogelijk te houden om contact te leggen met de Noaberpoort voor financiële vraagstukken. Ook bijvoorbeeld bij beginnende betalingsachterstanden.
Ook voor collega’s in de Noaberpoort zijn deze financieel dienstverleners aanspreekpunt als er in gezinssystemen financiële problemen aan het licht komen.
Tot slot geldt dat voor de crisismeldingen (afsluitingen energie/water) en voor het project vroegsignalering van schulden de financieel dienstverleners als eerste met de melding aan de slag gaan.
In schema ziet dit er als volgt uit:
B. Intake
De financieel dienstverlener van de Noaberpoort plant een intakegesprek met de inwoner. Om een goede inschatting van de situatie te maken vindt het intakegesprek bij voorkeur plaats in de vorm van een huisbezoek. Ook is het mogelijk om het intake gesprek in de Noaberpoort te voeren of in bijzondere gevallen digitaal. Afhankelijk van de aard van de melding kan de financieel dienstverlener beoordelen of hij direct een collega-hulpverlener meeneemt naar de intake (bijvoorbeeld de betrokken regisseur, een maatschappelijk werker of een vrijwilliger van de formulierenbrigade).
De intake vindt uiterlijk binnen twee weken na ontvangst van de aanmelding plaats. Dit geldt ook voor het project vroegsignalering. Uitzondering op de termijn van twee weken betreft een crisismelding. Bij aankondiging afsluiting worden binnen drie dagen onaangekondigd één of meer (maximaal 3) huisbezoeken uitgevoerd.
Na het intakegesprek heeft de financieel dienstverlener een eerste beeld van de situatie en zet deze de opvolging in gang. De financieel dienstverlener bespreekt ook de oorzaak van de schulden met de inwoner en gaat na of er problemen op andere leefgebieden zijn.
Opvolging na eerste intakegesprek
Na het intakegesprek volgt een inventarisatiefase. In het geval van aanwezige schulden wordt aan de inwoner gevraagd mee te werken aan het (verder) in beeld brengen van de situatie.
Voor het in beeld brengen van de situatie werkt de financieel dienstverlener samen met een vrijwilliger van de formulierenbrigade (zie uitleg verderop). Nadat instemming is gegeven door de inwoner, maakt de formulierenbrigade een overzicht inkomsten en uitgaven, uitstaande schulden, hoe inkomsten en uitgaven verruimd kunnen worden (door middel van een voorzieningencheck) of hoe de inkomsten stabiel gehouden kunnen worden (geen toename schulden).
Na de inventarisatie volgt een analyse van de situatie. Als het beeld van de situatie duidelijk is, kan de financieel dienstverlener van de gemeente beoordelen of er sprake is van problematische, dan wel niet-problematische schulden. Ook beoordeelt de financieel dienstverlener hoe de opvolging eruit moet zien.
De beoordeling kent grofweg de volgende opvolging:
Informatie en advies, inkomensverruimende regelingen, aanbod budgetcoaching.
Plan van aanpak voor regelbare schulden/100% afbetalen (bij niet-problematische schulden).
Inschakelen van flankerende hulp (zoals maatschappelijk werk).
Doorgeleiding naar de Stadsbank (bij problematische schulden).
In schema ziet dit er als volgt uit:
C. Integrale ondersteuning en monitoring
De financieel dienstverlener beoordeelt naast de opvolging van de situatie ook welke afstemming er nodig is om duurzaam tot oplossingen te komen voor de financiële situatie die in onbalans is geraakt. Duurzame oplossingen betekenen in dit geval:
Dat aan de oorzaak van het probleem wordt gewerkt.
Voorkomen van nieuwe schulden.
Dat er oplossingen worden getroffen (zoals een betalingsregeling) die door de inwoner kan worden nagekomen.
Aandacht te hebben voor de vaardigheden van inwoners die nodig zijn:
werken aan de motivatie;
cognitieve vaardigheden ondersteunen (voldoende financiële geletterdheid); en
het wegnemen van stress zodat zij goed in staat zijn om hun problemen op te lossen.
Voor wat betreft de schuldhulpverlening heeft de financieel dienstverlener de regie op lopende zaken. Dit betekent dat deze kennis heeft van de voortgang die wordt geboekt op onderdelen zoals uitgevoerd door andere betrokken partijen (zie verderop) en toeziet op het bereiken van resultaten.
In het geval er ook betrokkenheid is vanuit de Wmo of Jeugdwet heeft de regisseur Wmo of Jeugd regie over het totale ondersteuningsplan. Deze zoekt afstemming met de financieel dienstverlener als het gaat om de financiële situatie van de inwoner(s).
D. Nazorg
Wanneer een inwoner een schulddienstverleningstraject doorloopt en een oplossing voor de schulden nabij is, is het van belang tijdig nazorg aan te bieden en in te richten. Budgetcoaching is hierbij een belangrijk middel. Budgetmaatjes helpen inwoners om het overzicht in hun financiën en de administratie op orde te krijgen en een gezonde financiële zelfstandigheid terug krijgen.
Hoofdstuk 5
Artikel 5.1
Integrale aanpak
Onderdeel van Beleidsplan integrale schuldhulpverlening 2020 – 2023 Haaksbergen (4.31a)