De gemeente West Betuwe zou het wegenonderhoud de komende periode graag verduurzamen met veiligheid als uitgangspunt. Om deze ambitie verder uit te werken is dit Beheerplan wegen opgesteld. Met het opstellen is de eerste stap gezet om het wegbeheer in de gemeente West Betuwe verder uit te werken en te concretiseren.
Met een areaal van circa 4,7 miljoen vierkante meter verharding beheert de gemeente een omvangrijk areaal. Belangrijke kenmerken van het areaal:
Grootschalig buitengebied en vele kernen (van verschillende omvang);
Smalle wegen in het buitengebied, die zorgen voor bermproblematiek;
Kenmerkende asfaltschades die ontstaan door problematiek uit de ondergrond;
Een verouderd areaal, waarin vele wegen al meermaals zijn onderhouden en de gemiddelde leeftijd hoog is;
Meer areaal per inwoner dan een gemiddelde gemeente, wel goed vergelijkbaar met andere landelijk gelegen gemeentes.
In de voormalige gemeenten Geldermalsen, Neerijnen en Lingewaal is de afgelopen beleidsperiode verschillend met wegbeheer omgegaan. De belangrijkste conclusies op een rij:
Er is beperkt geïnvesteerd in wegen, delen van het areaal zijn onderhouden op kwaliteitsniveau Laag en daar ook in terecht gekomen;
In de voormalige gemeente is gewerkt met een taakstellend budget. Sommige budgetten zijn toegezegd, maar later alsnog bezuinigd of beperkt ter beschikking gesteld;
Met name bij asfaltverhardingen in het grote buitengebied is geen of te weinig onderhoud uitgevoerd. Hierdoor is kapitaalvernietiging ontstaan en is nu een grotere/duurdere maatregel noodzakelijk;
Eind 2019 is op het gehele areaal van de gemeente West Betuwe een globaal visuele inspectie uitgevoerd. De gemeente scoort gemiddeld met een rapportcijfer 5,0 in kwaliteitsniveau Laag. Dit is het vertrekpunt voor het beheer in de komende jaren.
Middels een scenarioberekening is inzicht gegeven in de theoretisch onderhouds- en vervangingskosten. Het scenario 1 Alles Basis lijkt het beste aan te sluiten bij de doelstellingen en ambities van de gemeente. Het gemiddeld benodigd budget van dit scenario sluit echter niet aan bij het beschikbare budget. De totale vervangingswaarde van het areaal is circa 376 miljoen, hiermee vertegenwoordigen de verhardingen een belangrijk aandeel van alle aanwezige kapitaalgoederen van de gemeente.
Voor het onderhouden van het areaal wordt onderscheid gemaakt in klein onderhoud, groot onderhoud en vervanging/rehabilitatie. Voor de eerste planjaren zijn deze verschillende types verder geconcretiseerd. Ten opzichte van het kwaliteitsniveau Basis heeft de gemeente een onderhoudsachterstand. Dit resulteert in hogere benodigde budgetten voor zowel groot onderhoud als vervanging. Daarnaast is er grootschalige bermproblematiek die investering nodig heeft. Voor het onderhouden van de halfverharde wegen, het ad hoc bermonderhoud, het onderhoud van de markeringen, het invulling geven aan wensen vanuit de leefomgeving en het beperken van hittestress zijn benodigde budgetten bepaald.
Voor de vaste jaarlijks terugkerende kosten wordt gewerkt vanuit de exploitatie. Voorgesteld wordt voor het groot onderhoud wegen een voorziening in te richten. Voordeel van het werken met de voorziening is dat fluctuaties in de daadwerkelijke kosten kunnen worden opgevangen. Wel dient rekening te worden gehouden met de regels vanuit de BBV omtrent voorzieningen.
Geadviseerd wordt de jaarlijkse dotatie in de voorziening af te stemmen op het gemiddelde bedrag benodigd voor groot onderhoud op het gekozen kwaliteitsniveau. Bij keuze voor kwaliteitsniveau Basis is dit voor de gemeente West Betuwe circa € 4,08 miljoen.
De vervanging/rehabilitatie van wegen dient conform de regelgeving te worden afgeschreven over de periode van nut. Ook de aanleg van nieuwe bermverharding dient te worden gekapitaliseerd.
Onderstaande tabel geeft een financiële samenvatting van wegbeheer in West Betuwe.
Het werkproces voor wegbeheer in West Betuwe is in verschillende stappen uitgeschetst. De komende jaren gaat de gemeente op deze gestructureerde manier het wegbeheer aanpakken. Er wordt gewerkt naar een integrale afstemming met aandacht voor inwonersparticipatie, duurzaamheid en klimaat adaptief.
Hoofdstuk 9
Artikel 9.1
Conclusies
Onderdeel van Besluit van de gemeenteraad van de gemeente West Betuwe houdende regels omtrent het Beheerplan wegen 2021 - 2025