De openbare ruimte biedt plek aan verschillende activiteiten en voorzieningen. Soms versterken deze elkaar, maar soms moet er een goed compromis gevonden worden. Bijvoorbeeld tussen het aantal parkeerplaatsen en het aantal bomen, tussen kabels en leidingen en boomwortels of tussen straatverlichting en boomkronen. Integraal ontwerpen betekent dat vanaf de start van het project rekening gehouden wordt met alle belangen en voorzieningen. Vanzelfsprekend telt het belang van bomen zwaarder mee indien het Bomenlijst-bomen betreft. Ook voor elementen uit de Bomenstructuur wordt meer inspanning verricht voor een optimale inpassing in het ontwerp.
In de woonwijken bevinden zich veel waardevolle bomenstructuren. Helaas zijn er veel woonwijken waar de bomen niet vitaal of ziek zijn en voor overlast zorgen in verband met wortels of grote vruchten. In het verleden was de boomsoort niet altijd op de functie en locatie afgestemd. Vaak zijn er teveel bomen met onvoldoende afstand aangeplant. Op meerdere locaties hebben de bomen zeer kleine boomspiegels, onvoldoende ondergrondse ruimte, geen geschikte grond of voorzieningen. Het vervangen van deze bomen is op den duur onvermijdelijk.
Het vervangen van bomen gebeurt nu stapsgewijs tijdens integrale reconstructies van de openbare ruimte. Hierbij worden ontwerp, boomsoort en groeiplaats zoveel mogelijk op elkaar afgestemd. Integrale projecten zijn de reconstructies van de openbare ruimte, zoals een straat, een plein of een buurt en zijn opgenomen in meerjarenplanning en begroting van de gemeente. De planning van deze projecten komt tot stand in overleg met verschillende disciplines; wegen, riool/water, groen en verkeer. Het aantal integrale reconstructies per jaar is echter beperkt. Noodzaak van vervanging van meerdere aspecten van de openbare ruimte tegelijkertijd zoals riool, wegdek en realisatie van de nieuwe verkeersmaatregelen zijn aanleiding om de integrale reconstructie te realiseren. Bij dergelijke grote ingrepen spelen de groene aspecten van de openbare ruimte natuurlijk een rol, maar zijn niet alles bepalend. Echter, duurzaam beheer van de bomen is wel leidend bij het maken van ontwerpkeuzes. De juiste boom op de juiste plaats voorkomt beheerproblemen in de toekomst.
Dit betekent dat veel bomen in woonwijken lang niet altijd aan bod komen. In deze gevallen wordt ervoor gekozen om de bomen per woonwijk of straat op te pakken. Hier is altijd sprake van maatwerk. Het vervangen van de bomen vergt verbetering van de ondergrondse voorzieningen en het aanpassen van de boomspiegels. Deze revitalisaties van de bomenstructuren vragen ook veel aandacht in verband met communicatie met de bewoners. Dit is een extra inspanning boven op de normale beheermaatregelen.
Indien er binnen 5 -10 jaar een integrale reconstructie van een straat op stapel staat, worden vermeende overlast bomen niet gekapt, vooruitlopend hierop. Ook de onderhoudsmaatregelen worden tot een minimum beperkt. Overlast gevende bomen worden slechts intensiever gesnoeid of in het uiterste geval verwijderd, indien een integrale reconstructie niet of pas op middenlange termijn (10-15 jaar) te verwachten is.
Uiteraard is de wijze van ingrijpen afhankelijk van de specifieke situatie. Herplant vindt plaats indien een duurzame groeiplaatsinrichting mogelijk is.
Hoofdstuk 4.
Artikel 5.7