Bij Inkopen nemen de Gemeenten sociale, ecologische en economische aspecten in acht.
Maatschappelijk Verantwoord Inkopen (‘MVI’) betekent dat de Gemeenten de effecten op people, planet en profit meenemen bij Inkopen. Met een goed Inkoop- en aanbestedingsbeleid kunnen maatschappelijke doelen worden gerealiseerd (Inkopen met impact). De Gemeenten stimuleren daarom sociale, ecologische en economische aspecten te integreren bij Inkopen en aanbestedingen van Werken, Diensten en Leveringen.
De Gemeenten hebben ook als opdrachtgever en inkoper een voorbeeldfunctie in het maatschappelijk verkeer. Daarnaast hebben de Gemeenten als opdrachtgever en inkoper invloed op Ondernemers om wenselijke maatschappelijke veranderingen teweeg te brengen. Door vooruitstrevende eisen te stellen willen zij een duurzaam beleid door Ondernemers stimuleren. De Gemeenten vergroten de impact van Maatschappelijk Verantwoord Inkopen door hun opdrachtgeverschap en de inkooporganisatie intern goed op elkaar af te stemmen.
De basis voor Maatschappelijk Verantwoord Inkopen wordt gelegd in de voorbereiding, door vroegtijdig in de besluitvorming duurzame en sociale aspecten te betrekken en door middel van een marktanalyse de uitvoerbaarheid te toetsen. In alle stappen van het inkoopproces worden weloverwogen keuzes gemaakt ten aanzien van de balans tussen de sociale, ecologische en economische aspecten. Dit kan tot uitdrukking worden gebracht door het volgende:
de Gemeenten analyseren in welke productgroepen, welke maatschappelijke winst te behalen valt;
bij de product- en marktanalyse kunnen de Gemeenten inventariseren welke Werken, Leveringen of Diensten op het gebied van duurzaamheid op de markt worden aangeboden;
de Gemeenten promoten het in dialoog met de markt vóór (marktconsultatie) of tijdens de aanbestedingsprocedure (bijv. concurrentiegerichte dialoog) zoeken naar bestaande of nieuwe MVI-oplossingen;
in de aanbestedingsstukken (bijvoorbeeld in de minimumeisen of de selectie- en gunningscriteria) en in de te sluiten overeenkomst kunnen duurzaamheidscriteria worden opgenomen;
de Gemeenten stimuleren het kijken naar de levensduurkosten en niet enkel de aanschafprijs;
de Gemeenten kunnen digitaal Inkopen (E-procurement) en hebben een voorkeur voor E factureren;
de Gemeenten monitoren de aangeboden MVI-oplossingen en controleren of MVI-afspraken worden nagekomen.
In deze beleidsregels is ervoor gekozen om de duurzaamheidscriteria zoals opgesteld door AgentschapNL uitsluitend van toepassing te verklaren op alle openbare aanbestedingen. In praktijk betekent dit, dat leveringen en diensten vanaf € 125.000 en voor werken vanaf € 1.000.000 onderwerp kunnen zijn van duurzaam inkopen. In die gevallen wordt respectievelijk worden:
bij aanvang de mogelijkheden tot duurzaam inkopen verkend;
duurzaamheid expliciet meegenomen bij de beoordeling van leveranciers en aanbiedingen, door dit op te nemen in de selectie- en gunningscriteria en
duurzaamheidsafspraken waar mogelijk expliciet opgenomen in het contract.
Sociale, ecologische en economische aspecten kunnen worden vertaald in specifieke MVI-thema’s, waaronder:
Klimaatbewust Inkopen
De Gemeenten onderschrijven het Klimaatakkoord van Parijs (2015) waarin 195 landen afspraken om de opwarming van de aarde te beperken tot ruim onder de 2 graden. De Gemeenten willen stappen maken naar een klimaat neutrale bedrijfsvoering binnen de Gemeenten (zoals in energie, mobiliteit en materiaalgebruik). Daarnaast worden ook Ondernemers aangespoord tot CO2-reductie.
Biobased Inkopen
Bij biobased Inkopen worden producten ingekocht die geheel of gedeeltelijk van hernieuwbare grondstoffen zijn gemaakt. Het gebruik van fossiele grondstoffen wordt teruggedrongen, waardoor de transitie naar een koolstofarme economie wordt ondersteund. De Gemeenten streven ernaar daar waar mogelijk en gewenst biobased producten in te kopen.
Circulair Inkopen
Bij circulair Inkopen wordt het inkoopinstrument ingezet om productie en (her)gebruik van producten en diensten te stimuleren en daarmee de transitie naar een circulaire economie te bevorderen. De Gemeenten kunnen bij Inkopen en aanbestedingen bijvoorbeeld het hergebruik van materialen en afvalreductie vereisen.
Internationale Sociale Voorwaarden
De Internationale Sociale Voorwaarden (ISV), gebaseerd op de fundamentele arbeidsnormen van de International Labour Organisation (ILO), vereisen dat leveranciers analyseren of er risico’s zijn op schendingen van arbeidsnormen en mensenrechten in hun productieketen (zoals kinderarbeid, dwangarbeid, discriminatie van werknemers, niet-betaling van leefbaar loon). Als er risico’s zijn, dan moeten Ondernemers zich inspannen om deze risico’s te voorkomen of te verkleinen. Hiertoe kunnen de Gemeenten bij Inkopen en aanbestedingen de ISV van toepassing verklaren. In de Offerteaanvraag kunnen de Gemeenten de ISV opnemen als uitvoeringseisen.
De Gemeenten willen dat Inkopen ook een social return opleveren.
Social return is het principe dat Ondernemers naast het uitvoeren van de reguliere opdracht iets terugdoen voor de Gemeenten, op maatschappelijk of sociaal vlak. De Gemeenten willen dat hun Inkopen ook een sociale opbrengst (return) opleveren voor de maatschappij. De Gemeenten passen hiervoor de actuele versie van de beleidsregels Social Return Arbeidsmarktregio Zuid-Limburg toe.
Bij Inkopen en aanbestedingen kan worden gekozen voor sociale uitgangspunten en wordt nagedacht over de kansen die er zijn voor social return bij een specifieke Werk, Dienst en eventueel Levering. De Gemeenten kunnen social return inzetten voor:
het bevorderen van de participatie van mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt;
het stimuleren van sociaal ondernemen; en
het bereiken van andere doelen in het sociaal domein, zoals armoedebestrijding, onderwijs en zorg.
Inkopen draagt bij aan de Duurzame Ontwikkelingsdoelen van de VN.
Door Maatschappelijk Verantwoord Inkopen dragen de Gemeenten bij aan het verwezenlijken van de Duurzame Ontwikkelingsdoelen (Sustainable Development Goals) van de Verenigde Naties. Doel 11 van de 17 Doelen gaat specifiek in op het realiseren van duurzame steden en gemeenschappen. Doel 12 (in het bijzonder doel 12.7) ziet op duurzame praktijken bij overheidsopdrachten. Maatschappelijk Verantwoord Inkopen draagt onder meer bij aan het zorgen voor duurzame energie (doel 7), het terugdringen van klimaatverandering (doel 13) en het bevorderen van fatsoenlijk werk en gelijk loon voor gelijk werk (doel 8).
Hoofdstuk 4
Artikel 4.2
MAATSCHAPPELIJK VERANTWOORD INKOPEN
Onderdeel van Besluit van de gemeenteraad van de gemeente Simpelveld houdende regels omtrent het inkoop- en aanbestedingsbeleid 2020