Onderzoeksgegevens PFAS
In de zomer van 2019 waren binnen de provincie Zeeland slechts incidenteel meetgegevens voor PFAS bekend.
Sindsdien zijn langs twee sporen onderzoeksgegevens van PFAS beschikbaar gekomen:
per regio is met een gestratificeerd aselecte steekproef een aantal meetlocaties in het buitengebied bepaald, waar de bodem bemonsterd en geanalyseerd is op de PFAS uit de advieslijst van Bodem+ d.d. 12 juli 2019;
bij bodemonderzoeken ten behoeve van projecten zijn – veelal met het oog op hergebruik van vrijkomende grond – tevens analyses op PFAS uitgevoerd. Deze gegevens zijn vervolgens opgenomen in het gezamenlijke bodeminformatiesysteem (Nazca) van de Zeeuwse gemeenten en de provincie.
Deze dataset wordt toegelicht in bijlage 1.
Achtergrondwaarden PFAS in Zeeland
De gegevens uit de gestratificeerd aselecte steekproef zijn gebruikt om achtergrondwaarden voor PFAS voor de hele provincie Zeeland te bepalen.
Daarbij is aangesloten op de methodiek waarmee begin deze eeuw in het AW2000-project (lit. 7) voor een groot aantal stoffen de landelijke achtergrondwaarden zijn bepaald. De achtergrondwaarden uit het AW2000-project geven de bandbreedte van gehalten aan die in het relatief onbelaste buitengebied van Nederland voorkomen en zijn als normering opgenomen in bijlage B van de Regeling bodemkwaliteit.
Voor PFOA en PFOS worden in de bovengrond meestal gehalten boven de detectiegrens gemeten.
In hoofdstuk 2 zijn voor deze stoffen de volgende achtergrondwaarden in Zeeland bepaald:
PFOA (som lineair + vertakt): 1,2 μg/kgds
PFOS (som lineair + vertakt): 1,2 μg/kgds
Bodemkwaliteitskaarten PFAS in Zeeland
Op basis van de regionale PFAS-onderzoeken in het buitengebied en de gegevens uit het bodeminformatiesysteem zijn bodemkwaliteitskaarten van PFAS opgesteld voor de volgende gebieden:
Bevelanden en Tholen
Zeeuws-Vlaanderen
Walcheren
Schouwen-Duiveland
Deze vormen een aanvulling op de bestaande bodemkwaliteitskaarten en nota’s bodembeheer van de verschillende gemeenten.
Voorliggend rapport betreft de bodemkwaliteitskaart PFAS van de Bevelanden (gemeenten Borsele, Goes, Kapelle, Noord-Beveland en Reimerswaal) en Tholen. Deze is gelijktijdig opgesteld met de bodem-kwaliteitskaarten PFAS van Zeeuws-Vlaanderen en Walcheren (lit. 8 en 9). De gegevens uit het PFAS-onderzoek op Schouwen-Duiveland waren iets eerder beschikbaar, zodat de (voorlopige) bodemkwaliteitskaart PFAS van de gemeente Schouwen-Duiveland al bestuurlijk vastgesteld is op 25 februari 2020 (lit. 10).
De bodemkwaliteitskaart PFAS wordt toegelicht in hoofdstuk 3. Atmosferische depositie vormt de belangrijkste bron van PFAS in de bodem, zodat de PFAS-gehalten niet gekoppeld zijn aan de zones uit de bestaande bodemkwaliteitskaarten van de gemeenten. In het oosten van Zuid-Beveland zijn wat hogere gehalten gemeten dan in de rest van het gebied. Met de huidige beschikbare kennis is er nog geen verklaring voor dit verschil. Uit de gegevens komt geen verschil naar voren tussen het bebouwde gebied en het buitengebied.
Deze bodemkwaliteitskaart bevat derhalve twee zones:
zone PFAS west Bevelanden en Tholen
zone PFAS oost Zuid-Beveland
Erkenning andere bodemkwaliteitskaarten PFAS in Zeeland
In het verleden is door de individuele Zeeuwse gemeenten bij de vaststelling va de bodemkwaliteits-kaarten bepaald dat deze onderling door de Zeeuwse gemeenten erkend worden als wettig bewijs-middel. Dit geldt ook voor de provinciebrede bodemkwaliteitskaart wegbermen. Het is wenselijk dat de Zeeuwse gemeenten ook elkaars bodemkwaliteitskaarten PFAS erkennen.
Bodemkwaliteitskaarten PFAS die door andere gemeenten in Zeeland worden vastgesteld worden daarom automatisch erkend door de gemeentes Borsele, Kapelle, Noord-Beveland, Reimerswaal en Tholen.
In de gemeente Goes kan het College van Burgemeester en Wethouders besluiten om na beoordeling een bodemkwaliteitskaart PFAS uit een ander deel van Zeeland te erkennen (zie paragraaf 4.9 van de gemeentelijke nota bodembeheer).
Stand still op gebiedsniveau
Zoals hiervoor al opgemerkt heeft het tijdelijk handelingskader voor PFAS geen formele, juridische status. In hoofdstuk 4 is daarom vastgelegd hoe de achtergrondwaarden en de toepassingswaarden uit het tijdelijk handelingskader worden gehanteerd in de Bevelanden en Tholen.
Het Besluit bodemkwaliteit gaat uit van stand still op gebiedsniveau. In de gemeentelijke nota’s bodembeheer is het bodembeheergebied gedefinieerd als het gemeentelijk grondgebied. Specifiek voor PFAS wordt dit verruimd. In het algemeen gelden in de 6 gemeenten van de regio Bevelanden en Tholen dezelfde toepassingsnormen voor PFAS, ongeacht of de grond of bagger afkomstig is uit de eigen gemeente dan wel uit één van de overige 5 gemeenten (met uitzondering van toepassingen bij de bodemfunctieklasse overig in de gemeente Reimerswaal).
Verder is in de normering onderscheid gemaakt tussen grond en bagger afkomstig uit de overige gemeenten in Zeeland versus grond en bagger met een herkomst van buiten de provincie Zeeland.
Hoofdstuk 1.
Artikel 1.2