Vergelijking tussen bebouwd gebied en buitengebied
In een deel van de regio zijn voldoende gegevens beschikbaar om het bebouwde gebied te vergelijken met het buitengebied. Een aantal deelselecties van de gegevens zijn afzonderlijk bekeken in bijlage 6. Daarbij is alleen gekeken naar de bovengrond, omdat in de ondergrond meestal geen gehalten boven de detectiegrens worden gemeten. Er blijkt geen verschil te zijn tussen bebouwd gebied en buitengebied.
Bijlage 6 bevat de statistische kengetallen voor PFOA en PFOS in de bovengrond van:
3 bedrijfsterreinen in het centrale deel van Zuid-Beveland (Smokkelhoek bij Biezelinge, Nishoek bij Kruiningen en Olzendepolder in Yerseke);
het bebouwde gebied in de gemeente Borsele;
het bebouwde gebied in de gemeente Goes;
het buitengebied van de gemeente Goes.
In bijlage 6 zijn de gegevens van het bebouwd gebied in Borsele en Goes afkomstig uit de volgende zones van de gemeentelijke bodemkwaliteitskaarten (lit. 13 t/m 15)3 In niet vermelde zones zijn geen gegevens beschikbaar :
Bebouwd gebied gemeente Borsele
aantal meetpunten
bovengrond
A Buitengebied en woonwijken > 1960
11
D Bedrijfsterreinen
7
Bebouwd gebied gemeente Goes
aantal meetpunten
bovengrond
1 Buitengebied en naoorlogse bebouwing
23
2 Naoorlogse bebouwing
4
3 Bedrijfsterreinen (De Poel)
3
6 Binnenstad en vooroorlogse wijken
3
Goese Diep
2
Bijlage 7 bevat de statistische kengetallen voor PFOA en PFOS van de gegevens in de gemeentes Tholen en Noord-Beveland afzonderlijk (bovengrond, bebouwd gebied en buitengebied tezamen). Ook deze zijn vergelijkbaar met de gegevens uit het westelijke deel van Zuid-Beveland.
(voormalige) boomgaarden
In de gemeente Reimerswaal liggen veel boomgaarden. De gemeentelijke bodemkwaliteitskaarten op Zuid-Beveland bevatten aparte zones met boomgaarden vanwege het gebruik van het bestrijdingsmiddel DDT in de fruitteelt in het verleden. DDT werd vooral direct na de tweede wereldoorlog toegepast en alleen boomgaarden uit de periode vanaf de tweede wereldoorlog tot medio jaren 70 zijn verdacht voor het aantreffen van hogere DDT-gehalten.
Bij de meetpunten in de zone PFAS oost Zuid-Beveland is nagegaan of de gehalten in recente boomgaardpercelen afwijken van de overige meetpunten. Het gaat daarbij om locaties die in de periode na 1980 waren of nog steeds boomgaard zijn. Daaruit blijkt dat ook locaties die geen boomgaard waren iets hogere gehalten hebben dan de rest van de regio. Er is geen verschil op basis van boomgaarden.
Vergelijking aantal meetpunten met verhoogde gehalten in zone PFAS oost Zuid-Beveland:
(bovengrond, wel en geen boomgaard; gehalten in μg/kgds)
Totaal aantal
PFBA
> det.
PFHxA
> det.
Som PFOA
> 0,8
Som PFOA
> 1,2
PFHxS
> det.
Som PFOS
> 1,2
boomgaard
10
8
7
7
3
8
8
geen boomgaard
12
4
4
6
2
3
7
Kreekrakpolder
De Kreekrakpolder is pas in de 20e eeuw ingepolderd. Voor andere stoffen worden in de Kreekrakpolder verhoogde gehalten aangetroffen als gevolg van sedimentatie van verontreinigd Scheldeslib (lit. 16). De PFAS-gehalten van de extra meetpunten in de Kreekrakpolder wijken niet af van de rest van de zone PFAS oost Zuid-Beveland.
Onderscheid in twee zones op basis van het geografisch patroon van de gehalten
De kaarten in bijlage 4A en 4B laten wel een geografisch patroon in de gehalten PFOA en PFOS zien. In het oostelijke deel van Zuid-Beveland komen hogere gehalten PFOA en PFOS voor dan in de rest van de regio. Daarnaast worden hier enkele andere PFAS vaker boven de detectiegrens aangetoond dan in de rest van Zuid-Beveland. Dit is voor PFBA, PFHxA en PFHxS in kaart weergegeven in bijlage 4C t/m 4E.
Dit gebied is als aparte zone in de bodemkwaliteitskaart opgenomen (zone PFAS oost Zuid-Beveland)
De oorzaak van deze hogere gehalten is echter onbekend, zodat de begrenzing ervan ook onzeker is. Voor de statistische berekeningen is op basis van het geografisch patroon van de gehalten een lijn tussen Kruiningen en Yerseke als grens gehanteerd. Beleidsmatig geldt de gemeentegrens tussen Reimerswaal en Kapelle als zonegrens.
Op basis van het geografisch patroon van de PFAS-gehalten bevat deze bodemkwaliteitskaart derhalve twee zones:
zone PFAS West Bevelanden en Tholen
zone PFAS Oost Zuid-Beveland
De statistische kengetallen van deze zones zijn opgenomen in respectievelijk bijlage 8 en bijlage 9.
Bijlage 10 bevat de bodemkwaliteitskaart voor PFAS.
Deze bodemkwaliteitskaart kan als bewijsmiddel (milieu-hygiënische verklaring) dienen voor de volgende toepassingswaarden uit het tijdelijk handelingskader van 2 juli 2020:
Zone
Bewijsmiddel definitieve achtergrondwaarden
Bewijsmiddel
3/7/3/3 waarden
PFAS West Bevelanden en Tholen
Ja
Ja
PFAS Oost Zuid-Beveland
Nee
Ja
De 6 gemeenten in de regio Bevelanden en Tholen baseren de normering voor hergebruik van grond en bagger binnen de eigen regio op de 95-percentielwaarden, tenzij deze lager is dan de landelijke achtergrondwaarde (zie hoofdstuk 4).
95-percentielwaarden (bovengrond):
Zone
PFOA (som lineair+vertakt)
PFOS (som lineair+vertakt)
PFAS West Bevelanden en Tholen
1,2 μg/kgds
1,5 μg/kgds
PFAS Oost Zuid-Beveland
2,5 μg/kgds
3,1 μg/kgds
Ondergrond (0,5 – 2,0 m-mv)
In de ondergrond (0,5 - 2,0 m-mv) zijn zelden gehalten boven de landelijke achtergrondwaarden aangetoond.
Het merendeel van de gegevens voor de ondergrond betreft monsters van het dieptetraject 0,5 - 1,0
m-mv. Circa 10% van de gegevens is afkomstig uit het dieptetraject 1,0 – 2,0 m-mv. De gegevens dieper dan 1,0 m-mv wijken niet af van het dieptetraject 0,5 - 1,0 m-mv. In aansluiting op de huidige bodemkwaliteitskaarten en de onderzoekspraktijk is voor de ondergrond de kwaliteit vastgesteld voor het dieptetraject 0,5 - 2,0 m-mv.
Hoofdstuk 3
Artikel 3.2