Het doen van aankoop via minnelijke verwerving houdt in dat de gemeente veelal op eigen initiatief met de eigenaar op vrijwillige basis een koopovereenkomst sluit.
Onteigenen is een manier van gedwongen eigendomsontneming door de overheid in het algemeen belang.
Onteigening is pas aan de orde als een uitvoerig minnelijk traject niet slaagt. Hier wordt vaak al in de initiatieffase mee gestart. Het strategische element bij verwerving ten behoeve van een concrete planontwikkeling zit in een juiste en tijdige positionering van het instrument onteigening. Ten behoeve van de post verwerving (of onteigening) is een budget geraamd in de betreffende grondexploitatie.
Primaire insteek blijft om minnelijk tot overeenstemming te komen over de aankoop van een potentiële verwervingslocatie. Pas als dit, om wat voor reden dan ook, niet slaagt, staat
(publiekrechtelijk) als uiterste middel (actieve) onteigening nog open.
Met de komst van de Omgevingswet per 2022 wordt via de Aanvullingswet Grondeigendom de wetgeving omtrent onteigening aangepast.
Beleidsregel minnelijke verwerving versus onteigening:
De gemeente probeert in eerste instantie de gronden minnelijk te verwerven (op vrijwillige basis). Mocht de gemeente daar niet in slagen, dan kan besloten worden om over te gaan tot onteigening. Onteigend wordt alleen als dit noodzakelijk is om ruimtelijke ontwikkelingen binnen door de raad gewenste kaders tijdig te realiseren.
Door het langdurige en ingrijpende karakter van onteigening zal dit alleen bij uiterste noodzaak gebruikt worden.
Hoofdstuk 3.2.
Artikel 3.3.2.
Minnelijke verwerving versus onteigening
Onderdeel van Nota Grondbeleid 2021-2024 gemeente Zundert